Orzeczenie · 2026-02-09

XI Pa 5/26Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe naruszenie postepowania 3

Sąd
Sąd Okręgowy w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2026-02-09
SAOSPrawo pracyprawo pracyWysokaokręgowy
urlop dla poratowania zdrowianauczyciel akademickiprawo o szkolnictwie wyższym i naucestaż pracyinterpretacja przepisówapelacjasąd pracystosunek pracy

Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela akademickiego, E.S., do urlopu dla poratowania zdrowia. Powódka domagała się ustalenia, że spełnia wymóg 10-letniego zatrudnienia w uczelni, który jest warunkiem uzyskania takiego urlopu zgodnie z art. 131 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Pozwana Akademia Wychowania Fizycznego odmówiła przyznania urlopu, argumentując, że powódka przepracowała w tej konkretnej uczelni jedynie 6 lat i 78 dni, a ustawa wymaga 10 lat stażu w jednej placówce. Sąd Rejonowy w Katowicach uznał powództwo za zasadne, ustalając, że powódka spełnia przesłankę 10-letniego zatrudnienia, wliczając okres pracy w innej uczelni. Sąd ten podkreślił, że ustawa nie precyzuje, iż staż musi być przepracowany w jednej uczelni, a użycie słowa "uczelnia" bez określenia "dana" sugeruje ogólny staż w systemie szkolnictwa wyższego. Sąd Okręgowy w Katowicach, rozpoznając apelację pozwanej, w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy uznał, że interpretacja art. 131 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którą należy sumować okresy zatrudnienia w różnych uczelniach, jest prawidłowa. Podkreślono, że definicja "uczelni" zawarta w ustawie ma charakter rodzajowy, a brak doprecyzowania "danej uczelni" w przepisie dotyczącym urlopu dla poratowania zdrowia oznacza, że liczy się ogólny staż pracy w charakterze nauczyciela akademickiego. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących urlopu dla poratowania zdrowia nauczycieli akademickich, w szczególności kwestii sumowania stażu pracy w różnych uczelniach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie nauczycieli akademickich zatrudnionych w uczelniach na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wymóg 10-letniego zatrudnienia w uczelni, uprawniający do urlopu dla poratowania zdrowia, dotyczy stażu pracy w jednej konkretnej uczelni, czy też sumy okresów zatrudnienia w różnych uczelniach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wymóg 10-letniego zatrudnienia w uczelni należy rozumieć jako sumę okresów zatrudnienia nauczyciela akademickiego w różnych uczelniach, a nie tylko w jednej placówce.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, używając terminu "uczelnia" bez doprecyzowania "dana", odnosi się do ogólnego stażu pracy w systemie szkolnictwa wyższego. Brak jest wyraźnego wskazania, że staż musi być przepracowany w jednej uczelni, a wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisu przemawia za sumowaniem okresów zatrudnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
E. S.

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznapowódka
Akademia Wychowania Fizycznego (...) w K.instytucjapozwana

Przepisy (5)

Główne

p.s.w.n. art. 131 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Nauczycielowi akademickiemu, który nie ukończył 65 roku życia, zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, po co najmniej 10 latach zatrudnienia w uczelni przysługuje prawo do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia. "Zatrudnienie w uczelni" oznacza sumę okresów zatrudnienia w różnych uczelniach.

Pomocnicze

p.s.w.n. art. 13 § 1

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Definicja legalna "uczelni" jako rodzaju placówki, a nie konkretnego pracodawcy.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy strona ma w tym interes prawny.

k.p. art. 9 § 2

Kodeks pracy

Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw.

k.p. art. 154 § 1

Kodeks pracy

Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od ogólnego stażu pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 131 ust. 1 p.s.w.n. jako obejmującego łączny staż pracy w uczelniach. • Definicja "uczelni" w art. 13 p.s.w.n. ma charakter rodzajowy. • Brak doprecyzowania "danej uczelni" w przepisie o urlopie dla poratowania zdrowia. • Ratio legis urlopu dla poratowania zdrowia (regeneracja sił, mobilność pracowników). • Regulacje wewnętrzne nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż ustawa.

Odrzucone argumenty

Wymóg 10-letniego zatrudnienia dotyczy stażu pracy wyłącznie w tej uczelni, która ma udzielić urlopu. • Językowa wykładnia "w uczelni" wskazuje na konkretny podmiot. • Urlop dla poratowania zdrowia jest instytucją zakładową, której koszty ponosi aktualny pracodawca. • Prawo pracy sumuje okresy zatrudnienia tylko, gdy ustawodawca wyraźnie to przewidział.

Godne uwagi sformułowania

"Sformułowanie zawarte w ust. 3: „Łączny wymiar urlopu dla poratowania zdrowia w okresie całego zatrudnienia nie może przekraczać roku”, wskazuje, że w ust. 1 mowa o 10-letnim zatrudnieniu w uczelniach, a nie w jednej tylko uczelni." • "Zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nos distinguere debemus (tam, gdzie ustawa nie rozróżnia, nie do nas należy rozróżnianie), niedopuszczalne jest wprowadzanie przez pracodawcę dodatkowych, zawężających przesłanek nabycia prawa, których nie przewidział ustawodawca." • "Siły takiego nauczyciela nie ulegają zmniejszeniu tylko na skutek pracy w danej uczelni, lecz po wykonywaniu tych obowiązków na wszelkich uczelniach."

Skład orzekający

Anna Petri

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących urlopu dla poratowania zdrowia nauczycieli akademickich, w szczególności kwestii sumowania stażu pracy w różnych uczelniach."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie nauczycieli akademickich zatrudnionych w uczelniach na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa pracowniczego, a jej rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu nauczycieli akademickich, wyjaśniając niejednoznaczność przepisu dotyczącego stażu pracy.

“Czy staż pracy w jednej uczelni wystarczy, by dostać urlop zdrowotny? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst