XI KA 427/20

Sygn. akt XI Ka 427/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2020 roku Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Artur Achrymowicz Protokolant Katarzyna Wójcik przy udziale prokuratora Wojciecha Pergały po rozpoznaniu dnia 17 listopada 2020 roku sprawy N. Ś. s. S. i K. z d. Ś. ur. (...) w L. oskarżonej z art. 92 § 1 kw na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę, prokuratora, pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 10 lutego 2020 roku sygn. akt IX K 567/18 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt XI Ka 427/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Zachód sygn. IX K 567/18 z dn. 10.2.2020 r. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☒ obrońca 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka 1.4. Wnioski ☒ Uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Obrazy art. 177 § 1 w zw. z art. 178 § 1 K.k. przez zakwalifikowanie czynu z art. 92 § 1 K.w. – apelacja prokuratora w pkt. I i apelacja pełnomocnika w pkt. IV Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Merytoryczne rozpoznanie zarzutu byłoby bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 436 K.p.k. z uwagi na stanowisko wyrażone w sekcji 3.3.3. Wniosek O zmianę wyroku przez skazanie – pełnomocnik. O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezprzedmiotowość zarzutu wyklucza merytoryczną ocenę wniosków. 3.2. Obrazy: 1) art. 7 K.p.k. przez wadliwą ocenę wiarygodności dowodów osobowych oraz opinii – pkt I apelacji pełnomocnika; 2) art. 170 § 1 K.p.k. przez oddalenie wniosku o opinię co do zapisu monitoringu – pkt III apelacji pełnomocnika. Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Merytoryczne rozpoznanie zarzutu byłoby bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 436 K.p.k. z uwagi na stanowisko wyrażone w sekcji 3.3.3. Wniosek O zmianę wyroku przez skazanie – pełnomocnik. O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezprzedmiotowość zarzutu wyklucza merytoryczną ocenę wniosków. 3.3. Błędnego ustalenia, iż oskarżona jedynie nie zastosowała się do wskazań sygnalizatora, tj. popełniła wykroczenie. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Opis przypisanego czynu, czyli zawarte w orzeczeniu ustalenia, pozostają w oczywistej i zasadniczej sprzeczności z trafnymi co do istoty zdarzenia ustaleniami, przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (sekcja 1.1.1.), w szczególności, iż oskarżona „nie zatrzymała samochodu przed sygnalizatorem /…/, co w konsekwencji doprowadziło do potrącenia pieszej” (k. 375v). Związek przyczynowy pomiędzy zignorowaniem obowiązku i bezpośrednim skutkiem w postaci uderzenia auta w pieszą oraz dalszym – w postaci spowodowania obrażeń, jest ewidentny. Nie zachodzą też żadne okoliczności ekskulpujące. Słusznie pełnomocnik podnosi, iż ustalenie, jakoby pokrzywdzona, widząc nadjeżdżający pojazd, mogła i powinna się zatrzymać, jest sprzeczne z opinią, którą Sąd Rejonowy uznał za przekonującą ( J. P. - k. 343). Nawet jednak, gdyby stanowisko Sądu I instancji było w tym zakresie trafne, a – co więcej – gdyby pokrzywdzona przebiegała już na czerwonym świetle, to okoliczności tego rodzaju stanowiłyby jedynie z jej strony przyczynienie się do zdarzenia. Niewątpliwie zaś, nawet w takiej sytuacji, obowiązkiem kierującej było zaczekać, dopóki piesza nie zejdzie z jezdni. Wniosek O uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. O zmianę wyroku przez skazanie – pełnomocnik. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zasadność wniosku dotyczy apelacji prokuratora, a wynika z zasadności zarzutu. Wniosek pełnomocnika, jakkolwiek pozostaje w logicznym związku z uchybieniem, jest jednak sprzeczny z zakazem wynikającym z art. 454 § 1 K.k. 3.4. Rażącej surowości grzywny – apelacja obrońcy. Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Merytoryczne rozpoznanie zarzutu byłoby bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 436 K.p.k. z uwagi na stanowisko wyrażone uprzednio w sekcji 3.3.3. Wniosek O zmianę wyroku przez wymierzenie nagany. Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezprzedmiotowość zarzutu wyklucza merytoryczną ocenę wniosku. 3.5. Obrazy art. 624 § 1 K.p.k. przez obciążenie oskarżonej całością wydatków. Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Merytoryczne rozpoznanie zarzutu byłoby bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 436 K.p.k. z uwagi na stanowisko wyrażone uprzednio w sekcji 3.3.3. Wniosek O zmianę wyroku przez zwolnienie oskarżonej z kosztów. Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezprzedmiotowość zarzutu wyklucza merytoryczną ocenę wniosku. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.4.1. Niedopuszczalność skazania dopiero w postępowaniu odwoławczym. ☒ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Sąd I instancji orzekł w istocie wbrew ustaleniom, które wynikają z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, najwyraźniej uznając, choć nie wynika to wprost z motywów wyroku, że oskarżona nie ponosi winy za skutek swego błędu. Sąd Okręgowy, nie dopatrując się natomiast żadnych okoliczności wyłączających w tym zakresie winę, dysponując wystarczającym materiałem dowodowym do merytorycznego rozstrzygnięcia, stanął wobec perspektywy przypisania oskarżonej przestępstwa. Nie została zaś ona w I instancji skazana, lecz ukarana. Jakościowa różnica między tymi rozstrzygnięciami jest fundamentalna i oczywista, i jakkolwiek niedopuszczalność skazania w takim układzie procesowym dopiero w postępowaniu odwoławczym nie wynika expressis verbis z art. 454 § 1 K.p.k. to jednak – w ocenie Sądu Okręgowego – ratio legis tej szczególnej regulacji, wyznaczającej dla strony oskarżonej wyższy standard niż wynikający z art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji , tj. wykluczającej skazanie osoby, której w I instancji nie przypisano przestępstwa, czyli gwarantującej w razie skazania dwuinstancyjność, nie pozostawia wątpliwości, iż koniecznym okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania O ile Sąd I instancji nie poczyni ustaleń zasadniczo odmiennych od tych, które doprowadziły do konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku, winien uwzględnić zapatrywania wyrażone w sekcji 3.3.3. co do charakteru prawnego ewentualnie stwierdzonych naruszeń zasad ruchu także przez pokrzywdzoną. Z kolei w razie uznania za wiarygodne wyjaśnień, jakoby oskarżona pytała pokrzywdzoną czy nic się jej nie stało, rozważenia wymagać będzie czy brak stwierdzenia przez leżącą, czy podnoszącą się z jezdni A. M. , że coś jej dolega, upoważniał oskarżoną do odjazdu. W razie przypisania oskarżonej czynu, mając na względzie okoliczności uwzględnione przez Sąd Rejonowy przy wymiarze kary (ostatnie zdanie na k. 392v), a także wynikające ewentualnie z bezpośredniego kontaktu z nią na rozprawie oraz jej postawę wobec zdarzenia i pokrzywdzonej, kwestię prognozy kryminologicznej rozważyć by należało także na płaszczyźnie przesłanek z art. 66 § 1 K.k. Sąd powinien przy tym dążyć do koncentracji materiału, by uniknąć ponownych kilkunastu terminów rozprawy w niezbyt skomplikowanej sprawie. Celowym byłoby zatem rozważenie już na etapie jej planowania, przy uwzględnieniu dotychczasowych stanowisk stron i ewentualnie skorzystaniu z możliwości przewidzianej w art. 349 § 2 i 5 K.p.k. , czy nie zachodzi potrzeba wcześniejszego dopuszczenia dodatkowych dowodów. Gdyby zaś zaistniała potrzeba sporządzenia uzasadnienia, nie powinno ono w sekcji 1. w I kolumnie zawierać opisów w jaki sposób doszło do ustalenia poszczególnych okoliczności (tym bardziej, kiedy opisy te nie dotyczą czynności lub procesów myślowych Sądu, lecz policjantów i biegłych – np. „nie stwierdzono”, „odtworzono”, „skorelowano” - k. 374v; „analizie poddano” - k. 375), a jedynie fakty, zaś jego układ graficzny nie powinien narażać Sądu na śmieszność (np. k. 384, 386v, 387-389v – tabele formularza można edytować). 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 6. Koszty Procesu 7. PODPIS Artur Achrymowicz 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wymiar kary i koszty. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Prokurator i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Przypisanie wykroczenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana