X NS 844/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca K. S. złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po M. G. (zmarłej w 1977 r.), które zostało wydane w 2000 r. przez Sąd Rejonowy w Olsztynie. Wnioskodawca domagał się, aby gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku dziedziczyli A. S., A. G. (1) i A. G. (2) po 1/3 części. Argumentował, że w poprzednim postępowaniu nie uczestniczył osobiście, mimo ustanowienia kuratora, i nie miał możliwości zajęcia stanowiska. Twierdził, że jego matka, A. S., która dziedziczyła po M. G., spełniała przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 1059 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku. Wnioskodawca powołał się na fakt, że dowiedział się o tych okolicznościach dopiero pod koniec czerwca 2015 r. od pełnomocnika. Uczestnik postępowania A. G. (1) wniósł o oddalenie wniosku, argumentując brak podstaw faktycznych i prawnych. Sąd, analizując akta sprawy I Ns 673/99, ustalił, że K. S. był formalnie uczestnikiem postępowania, reprezentowanym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 510 § 2 zd. 3 KPC z uwagi na nieznane miejsce pobytu. Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 679 KPC nie służy usuwaniu skutków bezczynności lub błędów uczestników. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy wnioskodawca mógł powołać podnoszone okoliczności w poprzednim postępowaniu. Sąd uznał, że wnioskodawca (oraz jego matka A. S.) wiedzieli o potencjalnych podstawach do dziedziczenia gospodarstwa rolnego najpóźniej od rozprawy w 1993 r., na której uczestniczyła A. S. jako publiczność, a następnie złożyła zapewnienie spadkowe. Wnioskodawca złożył również pismo w 1996 r. do sądu w tej sprawie. Sąd stwierdził, że podniesione przez wnioskodawcę okoliczności nie stanowiły podstawy, której nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, co skutkowało prekluzją uprawnienia do zgłoszenia ich na podstawie art. 679 KPC. Dodatkowo, sąd oparł się na zeznaniach wnioskodawcy, które wskazywały, że ani A. S., ani sam wnioskodawca nie spełniali przesłanek do dziedziczenia gospodarstwa rolnego (brak stałej pracy w produkcji rolnej, przygotowania zawodowego, niezdolności do pracy, itp.). W konsekwencji, sąd oddalił wniosek, orzekając o kosztach postępowania na rzecz uczestnika A. G. (1) na podstawie art. 520 § 3 kpc z uwagi na sprzeczność interesów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 679 KPC w kontekście formalnego udziału w postępowaniu spadkowym, roli kuratora, prekluzji dowodowej oraz przesłanek dziedziczenia gospodarstwa rolnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdy wnioskodawca był formalnie uczestnikiem postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnioskodawca, który nie brał czynnego udziału w poprzednim postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku (reprezentowany przez kuratora), może żądać zmiany postanowienia na podstawie, o której dowiedział się po jego uprawomocnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podstawa ta mogła być powołana w poprzednim postępowaniu lub jeśli wnioskodawca był formalnie uczestnikiem postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca był formalnie uczestnikiem postępowania spadkowego, mimo reprezentowania przez kuratora. Podkreślono, że postępowanie na podstawie art. 679 KPC nie służy usuwaniu skutków błędów czy bezczynności uczestników. Kluczowe jest, czy podstawa, na którą powołuje się wnioskodawca, mogła być zgłoszona w poprzednim postępowaniu. W tym przypadku sąd uznał, że wnioskodawca i jego matka wiedzieli o potencjalnych podstawach dziedziczenia gospodarstwa rolnego już w trakcie poprzedniego postępowania.
Czy wnioskodawca i jego matka spełniali przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po spadkodawczyni M. G. zgodnie z art. 1059 k.c. w brzmieniu obowiązującym w 1977 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Na podstawie zeznań wnioskodawcy, który przyznał, że jego matka wyprowadziła się z gospodarstwa przed śmiercią spadkodawczyni, nie pracowała w produkcji rolnej, nie miała przygotowania zawodowego ani nie była niezdolna do pracy, sąd uznał, że nie spełniała ona przesłanek do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Podobnie wnioskodawca, jako wnuk, nie spełniał tych przesłanek.
Czy ustanowienie kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika w postępowaniu spadkowym jest wystarczające do uznania formalnego udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą formalny udział w postępowaniu, nawet poprzez kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika, jest wystarczający do uznania go za uczestnika w rozumieniu art. 679 KPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania (zmarła) |
| A. G. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. G. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. G. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (syn A. S.) |
| W. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania (córka A. S.) |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania (córka A. S.) |
| P. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (syn A. S.) |
| K. S. (kurator) | inne | kurator |
| B. R. | inne | kurator |
| E. H. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 679 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis reguluje możliwość uchylenia lub zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wnioskodawca, który był uczestnikiem postępowania, może żądać zmiany tylko na podstawie, której nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu i w terminie roku od uzyskania takiej możności. Termin ten ma charakter prawa materialnego.
k.c. art. 1059
Kodeks cywilny
Określa przesłanki dziedziczenia gospodarstwa rolnego z ustawy (stała praca w produkcji rolnej, przygotowanie zawodowe, małoletniość/nauka, trwała niezdolność do pracy).
Pomocnicze
k.c. art. 1060
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia gospodarstwa rolnego przez wnuki spadkodawcy, jeśli ich rodzic nie może dziedziczyć.
k.p.c. art. 510 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje wezwanie do udziału w sprawie i możliwość ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika.
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu badania z urzędu kręgu spadkobierców, który w postępowaniu na podstawie art. 679 KPC jest ograniczony do dopuszczalnej podstawy żądania.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w przypadku sprzeczności interesów uczestników postępowania nieprocesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca był formalnym uczestnikiem poprzedniego postępowania spadkowego. • Podstawa faktyczna wniosku o zmianę postanowienia mogła być powołana w poprzednim postępowaniu. • Wnioskodawca i jego matka nie spełniali przesłanek do dziedziczenia gospodarstwa rolnego.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca nie uczestniczył czynnie w poprzednim postępowaniu. • Wnioskodawca dowiedział się o podstawie faktycznej dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia. • Ustanowienie kuratora dla wnioskodawcy było wadliwe.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie przewidziane w art. 679 KPC nie służy i nie może być wykorzystywane, jako środek do usunięcia skutków bezczynności lub błędów uczestników postępowania spadkowego czy też skutków ich nieznajomości prawa ani nawet błędów sądu • uczestnictwo w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku – w rozumieniu art. 679 KPC – należy rozumieć formalny udział w postępowaniu, a nie stopień aktywności, bierność czy nawet całkowitą bezczynność zainteresowanego występującego w sprawie • kurator, o którym mowa w art. 510 § 2 zd. 3 KPC może być wyznaczony tylko do zastępowania określonego uczestnika postępowania, którego miejsce pobytu nie jest znane • każdy zainteresowany może zgłosić wniosek o wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, gdy istnieje wiarygodny dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku nie jest spadkobiercą albo jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony • ograniczenie terminem przewidzianym w art. 679 § 1 zd. 2 KPC , z wystąpieniem o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku dotyczy nie tylko uczestników tego postępowania, ale również ich następców prawnych.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 KPC w kontekście formalnego udziału w postępowaniu spadkowym, roli kuratora, prekluzji dowodowej oraz przesłanek dziedziczenia gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, gdy wnioskodawca był formalnie uczestnikiem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii dziedziczenia gospodarstwa rolnego i interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących zmiany prawomocnych postanowień spadkowych, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.
“Czy można zmienić prawomocne postanowienie spadkowe po latach? Kluczowa rola kuratora i przesłanki dziedziczenia gospodarstwa rolnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.