X GC 225/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Fabryka (...) S.A. w pozwie skierowanym przeciwko spółkom (...) oraz P. w K. domagała się zakazania pozwanym używania w obrocie gospodarczym oznaczeń z elementem słownym "Syrenka" dla pojazdów samochodowych oraz wycofania zgłoszeń znaków towarowych zawierających słowa "Syrenka" lub "Syrena". Powódka argumentowała, że jest podmiotem uprawnionym do znaku towarowego powszechnie znanego i może żądać zaniechania działań naruszających jej prawa wyłączne. Pozwani w odpowiedzi na pozew wnieśli o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa, kwestionując dopuszczalność drogi sądowej w zakresie żądania wycofania zgłoszeń znaków oraz podnosząc, że produkcja samochodów marki "Syrena" zakończyła się w 1983 roku, a prawo ochronne na znak słowno-graficzny wygasło. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że samochody "Syrena" były produkowane w latach 1957-1972, a następnie produkcję przeniesiono do innego przedsiębiorstwa, gdzie definitywnie zaprzestano jej w 1983 roku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się ustalenie, do kogo należały prawa do znaku towarowego w okresie produkcji. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego obowiązujących w PRL (art. 128 § 1 i 2 kc.), zgodnie z którymi socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługiwała niepodzielnie Państwu, a państwowe osoby prawne jedynie zarządzały tym mieniem. Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego (m.in. uchwały z 1966, 1991, 1984, 1980, 1990 r.) potwierdziła, że nawet w okresie transformacji ustrojowej, aż do wejścia w życie odpowiednich przepisów (ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r.), państwowe osoby prawne nie nabywały automatycznie prawa własności do mienia pozostającego w ich zarządzie, jeśli nie wynikało to wprost z przepisów. Sąd uznał, że skoro produkcja samochodów "Syrena" zakończyła się na długo przed datą wejścia w życie przepisów umożliwiających uwłaszczenie przedsiębiorstw państwowych, a w momencie ich wejścia w życie poprzednik prawny powódki nie posiadał już żadnych składników majątkowych związanych z produkcją "Syren", to powódka nie mogła nabyć praw do znaku towarowego. W konsekwencji sąd oddalił powództwo z powodu braku legitymacji procesowej powódki i obciążył ją kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie statusu prawnego własności do znaków towarowych i innych składników majątkowych przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji ustrojowej oraz zasady nabywania tych praw przez następców prawnych.
Dotyczy specyficznego okresu historycznego i przepisów obowiązujących w PRL oraz w początkowym okresie transformacji ustrojowej. Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powódka, jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego, nabyła prawa do znaku towarowego "Syrenka", który był produkowany w okresie obowiązywania przepisów o jednolitej własności państwowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie nabyła praw do znaku towarowego, ponieważ w okresie produkcji samochodów "Syrena" wyłącznym właścicielem mienia był Skarb Państwa, a przedsiębiorstwo państwowe jedynie nim zarządzało. Przekształcenie zarządu w prawo własności nastąpiło na podstawie późniejszych przepisów, które nie miały zastosowania do składników majątkowych, które nie znajdowały się już w zarządzie poprzednika prawnego powódki w momencie wejścia w życie tych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy dotyczące własności państwowej w okresie PRL (art. 128 kc.) oraz przepisy transformacyjne. Stwierdził, że Państwo było wyłącznym właścicielem mienia, a przedsiębiorstwa państwowe jedynie nim zarządzały. Skoro produkcja "Syren" zakończyła się przed wejściem w życie przepisów umożliwiających uwłaszczenie, a składniki majątkowe związane z tą produkcją nie znajdowały się już w zarządzie poprzednika prawnego powódki, powódka nie mogła nabyć praw do znaku towarowego.
Czy sąd gospodarczy jest właściwy do orzekania w przedmiocie żądania wycofania zgłoszeń znaków towarowych dokonanych w krajowym urzędzie patentowym oraz w Urzędzie Unii Europejskiej do spraw Własności Intelektualnej?
Odpowiedź sądu
Sąd oddalił powództwo z powodu braku legitymacji procesowej powódki, nie rozstrzygając wprost kwestii właściwości sądu w zakresie żądania wycofania zgłoszeń znaków.
Uzasadnienie
Pozwana spółka powołała się na niedopuszczalność drogi sądowej w zakresie roszczenia o wycofanie zgłoszeń znaków. Sąd jednak oddalił wniosek o odrzucenie pozwu, a ostatecznie oddalił powództwo z innych przyczyn (brak legitymacji procesowej).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fabryka (...) spółka akcyjna w W. | spółka | powódka |
| spółka (...) | spółka | pozwana |
| P. w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 128 § § 1
Kodeks cywilny
Socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu. Państwowe osoby prawne wykonują w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej.
k.c. art. 128 § § 2
Kodeks cywilny
Państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności prawnej wykonywały w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej.
Ustawa o zmianie ustawy - kodeks cywilny art. 128
Własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje Skarbowi Państwa albo innym państwowym osobom prawnym. (brzmienie od 1 lutego 1989 r. do 30 września 1990 r.)
Pomocnicze
Dekret o przedsiębiorstwach państwowych art. 6
Środki potrzebne do realizacji planowanych zadań były przydzielane przedsiębiorstwom państwowym.
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych art. 42 § ust. 2
Przedsiębiorstwo gospodarując wydzielonym mu nabytym mieniem, stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, zapewnia jego ochronę. (brzmienie do 7 stycznia 1991 r.)
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych art. 46 § ust. 2
Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewnia jego ochronę. (brzmienie od 7 stycznia 1991 r.)
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przekształcenie zarządu gruntami państwowymi w prawo użytkowania wieczystego, a budynkami w prawo własności.
Ustawa o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych art. 1 § pkt 9
Skreślenie przepisu o wykonywaniu przez przedsiębiorstwo państwowe uprawnień do mienia ogólnonarodowego i wprowadzenie przepisu o gospodarowaniu wydzielonym i nabytym mieniem oraz jego ochronie. (zmiana od 7 stycznia 1991 r.)
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwo było wyłącznym właścicielem mienia w okresie PRL, a przedsiębiorstwa państwowe jedynie nim zarządzały. • Prawa do znaku towarowego "Syrenka" należały do Państwa, a nie do przedsiębiorstwa produkującego samochody. • Powódka nie nabyła praw do znaku towarowego, ponieważ składniki majątkowe związane z produkcją "Syren" nie znajdowały się w zarządzie jej poprzednika prawnego w momencie wejścia w życie przepisów transformacyjnych. • Brak legitymacji procesowej powódki do dochodzenia praw do znaku towarowego.
Odrzucone argumenty
Powódka, jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego, nabyła prawa do znaku towarowego "Syrenka". • Prywatyzacja przedsiębiorstwa (...) polegająca na wniesieniu go aportem do nowo powstałej spółki objęła również prawo do spornego znaku towarowego.
Godne uwagi sformułowania
zasada jednolitego funduszu własności państwowej • Państwo pozostawało jednocześnie jedynym właścicielem całego mienia państwowego i zachowało w stosunku do tego mienia pełnię uprawnień właściciela • nie sposób na składniki te rozciągać skutków dokonanego z tą datą uwłaszczenia powyższego przedsiębiorstwa
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego własności do znaków towarowych i innych składników majątkowych przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji ustrojowej oraz zasady nabywania tych praw przez następców prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu historycznego i przepisów obowiązujących w PRL oraz w początkowym okresie transformacji ustrojowej. Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kultowej polskiej marki samochodów "Syrena" i analizuje złożone kwestie prawne związane z własnością państwową w okresie PRL oraz transformacji ustrojowej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie własności przemysłowej i historii gospodarczej.
“Czy prawa do legendarnej Syrenki należały do Państwa, a nie do fabryki?”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.