X C 474/25

Sygn. akt X C 474/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2026 Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSR Jolanta Wojciechowska Protokolant: L. Sekretarz Sądowy I. M. po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026, na rozprawie, sprawy z powództwa (...) spółka komandytowa w L. przeciwko V. G. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną; orzeka : I. 
        uznać za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela – powodowej spółki (...) spółka (...) spółka komandytowa w L. , czynność prawną w postaci umowy sprzedaży zawartej 22 września 2022 pomiędzy F. M. jako sprzedającym a pozwaną V. G. (1) przed notariuszem P. L. i zapisanej w Ł. A pod nr (...) , w wyniku której pozwana V. G. (1) stała się właścicielką udziału w wysokości ½ ( jednej drugiej ) części w nieruchomości położonej w Z. przy (...) , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi (...) numer (...) , celem zaspokojenia wierzytelności powodowej (...) spółka (...) spółka komandytowa w L. wobec dłużnika K. G. wynikających z następujących tytułów wykonawczych : 1. 
        nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie V GNc 613/22 w dniu 11 kwietnia 2022, opatrzonego w dniu 30 listopada 2022 klauzulą wykonalności, w całości tj. w zakresie kwoty 49.043,05 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz odsetkami za opóźnienie określonymi w nakazie oraz kwoty 4.987,- zł tytułem kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tam określonymi i kosztami postępowania klauzulowego w kwocie 120,- zł; 2. 
        postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie V GNc 613/22 w dniu 23 stycznia 2023, opatrzonego w dniu 10 marca 2023 klauzulą wykonalności, w całości tj. w zakresie kwoty 3.739,53 zł oraz 120,- zł kosztów postępowania klauzulowego; 3. 
        postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żninie – Tomasza Źródelny wydanego 29 maja 2023 w sprawie GKm 286/22 w zakresie określonych w punktach 3 i 4 tegoż postanowienia kwot : 257,94 zł oraz 1.350,- zł; II. 
        zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7.784,- zł ( siedem tysięcy siedemset osiemdziesiąt cztery ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty prawomocności wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt X C 474/25 UZASADNIENIE Powód (...) spóła z (...) spółka komandytowa w L. dnia 16 kwietnia 2025 r. wniósł do tutejszego sądu powództwo przeciwko V. G. (2) (k. 4 i n.). Domagał się w nim uznania za bezskuteczną względem siebie czynności prawnej polegającej na sprzedaży pozwanej przez F. M. udziału w wysokości 1/2 w nieruchomości położonej w Z. przy (...) oraz o nakazanie, by pozwana zezwoliła na przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości w celu zaspokojenia przysługującej powodowej spółce względem dłużnika K. G. tytułów wykonawczych. Dodatkowo powód dochodził udzielenia zabezpieczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania udziału w nieruchomości do czasu zakończenia niniejszego postępowania oraz poprzez wpisanie do księgi wieczystej stosownego ostrzeżenia. Powód argumentował, że dłużnik w celu rozliczenia fikcyjnej umowy pożyczki przeniósł własność wspomnianego udziału na rzecz F. M. , który następnie rzekomo odsprzedał go pozwanej, tj. matce dłużnika. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia Sąd rozpoznał postanowieniem z dnia 16 maja 2025 r. (k. 41). Pozwana w odpowiedzi na pozew żądała oddalenia powództwa w całości i obciążenia powoda kosztami procesu (k. 62 i n.). Argumentowała, że ani F. M. , ani tym bardziej ona sama nie działała w celu pokrzywdzenia wierzycieli, a ponadto, że nie miała wiedzy o rzekomo złej sytuacji majątkowej swojego syna, ani też że nie były jej znane okoliczności przeniesienia własności udziału na rzecz F. M. . Podkreślała też, że zarówno umowa pożyczki, jak i późniejsze przeniesienia własności udziału w nieruchomości miały charakter rzeczywisty. Na dalszym etapie postępowania stanowiska stron nie uległy już istotnym zmianom. Sąd ustalił, co następuje K. G. od 2012 roku prowadził pod nazwą M. K. G. działalność gospodarczą z zakresu inżynierii, doradztwa technicznego i innych prac budowlano-montażowych. Pełnomocnikiem przedsiębiorcy został oficjalnie ustanowiony F. M. , który prowadził jego księgowość. Działalność K. G. była dochodowa – w latach 2017–2021 przynosiła w przybliżeniu dochód 105, 342, 425, 151 i 260 tys. zł rocznie. Powodowa spółka pozostawała z K. G. w stałych stosunkach gospodarczych, sprzedając mu hurtowo materiały instalacyjne z odroczonym terminem płatności. W październiku 2021 r. K. G. przestał regulować swoje zobowiązania względem powoda za towary odebrane miesiąc wcześniej. W okresie co najmniej od listopada do grudnia 2021 r. powód prowadził z K. G. pertraktacje odnośnie spłaty zadłużenia. Wobec ich bezskuteczności 27 stycznia 2022 r. wezwano K. G. do zapłaty brakującej kwoty 49 221,32 zł z odsetkami. W odpowiedzi ten oświadczył, że kwestionuje roszczenie powoda co do zasady i wysokości. Dnia 25 lutego 2022 r. powód wystąpił do tutejszego Sądu z powództwem o zapłatę kwoty 49043,05 zł wraz z odsetkami, które zostało uwzględnione nakazem zapłaty z dnia 11 kwietnia 2022 r. (sygn. akt V GNc 613/22). W orzeczeniu tym przyznano na rzecz powoda dodatkowo koszty procesu w kwocie (...) z odsetkami. Kolejno 26 kwietnia 2022 r. powód wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żninie Tomasza Źródelnego o wszczęcie na podstawie nakazu zapłaty postępowania zabezpieczającego. Po zakończeniu procedury odwoławczej nakazowi zapłaty w listopadzie 2022 r. nadano klauzulę wykonalności na rzecz powoda wraz z kosztami postępowania klauzulowego w wysokości 120 zł. 23 stycznia 2023 r. powód uzyskał orzeczenie tutejszego sądu w sprawie kosztów postępowania zabezpieczającego w kwocie 3739,53 zł z odsetkami, a następnie klauzulę wykonalności wraz z kosztami 120 zł (sygn. GKm 109/22). Po przekształceniu postępowania w przedmiocie wykonania zabezpieczenia w postępowanie egzekucyjne komornik 29 maja 2023 r. umorzył je z uwagi na bezskuteczność egzekucji w sprawie GKm 286/22. W sprawie dochodziło do zbiegu z licznymi innymi postępowaniami egzekucyjnymi wszczynanymi począwszy od marca 2022 roku. Okoliczności częściowo bezsporne, ponadto dowody: – bilanse firmy za lata 2017–2021, k. 123–127, – wydruk z CEIDG Kawent K. G. , k. 24–25, – zapis korespondencji elektronicznej wraz z projektem porozumienia, k. 12–16, – wezwanie do zapłaty z dnia 27.01.2022 r. z dowodem nadania, k. 17–18, – odpowiedź na wezwanie z dnia 9.02.2022 r., k. 19. – nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności, k. 19 1, – wniosek o zabezpieczenie roszczenia z dowodem nadania, k. 20–21, – postanowienie z dnia 23.01.2023 r., k. 22, – postanowienie komornika z dnia 29.05.2023 r., k. 23, – wyciąg z portalu Komornik Online, k. 78. W międzyczasie K. G. z dniem 30 marca 2022 r. zakończył wykonywanie działalności gospodarczej, a kolejnego dnia został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jednocześnie już 22 lutego 2022 r. jego 70-letnia matka (pozwana) rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą (...) . Zadeklarowanym przedmiotem przeważającej działalności pozwanej jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych i klimatyzacyjnych, a ponadto wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych, wykonywanie instalacji elektrycznych oraz montaż izolacji. Przed przejściem na emeryturę pozwana pracowała zawodowo w księgowości oraz w teatrze. Do 30 września 2025 r. adresem prowadzenia działalności przedsiębiorstwa (...) była ul. (...) w Z. , tj. ostatni adres przedsiębiorstwa (...) . Pomimo formalnego prowadzenia działalności, pozwana nie uczestniczy w codziennych sprawach z tym związanych, nie wie, czego ona dotyczy. Prowadzeniem przedsiębiorstwa zajmuje się przeważnie M. G. , żona K. G. . Księgowość związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa prowadzi kancelaria (...) . Dowody: – wydruk z CEIDG, jw., – wydruk z (...) V. G. (2) , k. 163–164, – historia zmian na wniosku, k. 165–166, – przesłuchanie pozwanej na rozprawie dnia 15.01.2026 r., k. 161. Dnia 10 marca 2022 r. F. M. jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) jako pożyczkodawca oraz K. G. jako pożyczkobiorca sporządzili w zwykłej formie pisemnej dokument umowy pożyczki, zgodnie z którym F. M. miał przekazać K. G. kwotę 250 000 zł, a ten zobowiązywał się do jej zwrotu do dnia 11 maja 2022 r. wraz z wynagrodzeniem w kwocie 2500 zł. Na rzecz F. M. zastrzeżono ponadto odsetki karne w wysokości 10% w skali roku. Jako zabezpieczenie spłaty dokument przewidywał wystawienie przez K. G. weksla in blanco. Dodatkowo w umowie zapisano, że „w razie niedotrzymania terminu zwrotu pożyczki”, a jednocześnie „w terminie 7 dni od otrzymania kwoty pożyczki” K. G. ustanowi na rzecz F. M. hipotekę na swoim udziale w nieruchomości położonej w Z. przy (...) do kwoty 375 000 zł, a ponadto iż podda się egzekucji wprost z aktu notarialnego. Środki w łącznej kwocie 250 000 zł zostały przekazane na rachunek K. G. jeszcze w dniu podpisania dokumentu – 160 000 zł z rachunku o numerze (...) oraz 90 000 zł z rachunku o numerze (...) . Bezpośrednio po przekazaniu środków, K. G. wypłacił je w kasie banku. Następnego dnia K. G. w obecności swojej żony M. G. ustanowił hipotekę na swoim udziale w przedmiotowej nieruchomości hipotekę na rzecz F. M. zgodnie z zapisem umowy pożyczki na zabezpieczenie jej spłaty. Jednocześnie Ł. i M. G. wnieśli, by notariusz zgłosił wniosek o zmianę wpisu w księdze wieczystej (...) w taki sposób, by w miejsce ich współwłasności małżeńskiej wpisać w księdze ich współwłasność w udziałach po 1/2 każdy. Nieruchomość obciążona była hipoteką kaucyjną do kwoty 562 608,20 zł na rzecz zobowiązań kredytowych względem banku z 2006 roku. Dowody: – umowa pożyczki z dnia 10.03.2022 r., k. 72, – dowody przelewów z dnia 10.03.2022 r., k. 91–92, – zestawienie operacji na rachunku, k. 148 – akt notarialny rep. (...) z dnia 11.03.2022 r., k. 26–28. Dnia 10 sierpnia 2022 r. K. G. zawarł z F. M. umowę przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. W akcie notarialnym K. G. uznał swój dług do kwoty 252 500 zł, po czym przeniósł na rzecz F. M. własność udziału 1/2 we własności przedmiotowej nieruchomości. F. M. zwolnił jednocześnie K. G. z długu. Z inicjatywy K. G. odkupienia udziału w nieruchomości podjęła się jego matka, pozwana. Dnia 21 września 2022 r. na jej rachunek dokonano przelewu środków w kwocie 100 000 zł z rachunku przedsiębiorstwa (...) , a dzień później otrzymała środki w kwocie 135 000 zł z rachunku swojego zięcia I. D. zatytułowane „Pożyczka”. Jeszcze 22 września 2022 r. pozwana nabyła od F. M. przedmiotowy udział w nieruchomości za kwotę 235 000 zł. Zapłaty dokonano w tej samej dacie. Dowody: – akt notarialny nr (...) z dnia 10 sierpnia 2022 r., k. 31–34, – zestawienie operacji na rachunku, k. 145, – akt notarialny rep. (...) z dnia 22.09.2022 r., k. 35–37. W sprawie zgromadzono szeroki materiał dowodowy dostarczony przez obie strony. Jako w pełni wiarygodne Sąd ocenił wydruki z urzędowych baz danych takich jak CEIDG, wydruki obejmujące wyciągi z rachunków bankowych, bankowe dowody przelewów, odpisy aktów notarialnych, odpisy orzeczeń tutejszego Sądu oraz komornika, jak również wydruki, których prawdziwości druga strona nie podważyła, to jest obejmujące zapis korespondencji przedsądowej (w tym w formie elektronicznej) oraz dokonane przez stronę powodową zestawienie danych z portalu Komornik Online. Jako wiarygodne pod względem formalnym oceniono także umowę pożyczki – Sąd daje wiarę, że K. G. oraz F. M. podpisali dokument o takiej treści, a przedłożony do akt sprawy odpis nie został podrobiony ani przerobiony. W odniesieniu do dowodów osobowych, w przeważającej większości Sąd uznał je za niewiarygodne. W odniesieniu do zeznań F. M. Sąd przede wszystkim nie dał im wiary w zakresie, w jakim ten twierdził, że nie zna się prywatnie z K. G. . Zeznania jego oraz K. G. i M. G. są wzajemnie sprzeczne m.in. co do przeznaczenia środków pochodzących z rzekomej pożyczki (spłata zobowiązań wobec pracowników vs. nieokreślona inwestycja vs spłata „jakiejś firmy”) oraz okoliczności ustanowienia hipoteki (na wniosek pożyczkodawcy oraz z inicjatywy własnej pożyczkobiorcy). Oświadczenie F. M. odnośnie braku wiedzy o zadłużeniu K. G. oraz okoliczności udzielenia rzekomej pożyczki są sprzeczne z doświadczeniem życiowym – o czym szerzej poniżej. Ponadto jego twierdzenia o zakończeniu współpracy z K. G. w świetle twierdzeń V. G. , która „kontynuuje” działalność syna, jawią się co najmniej jako przemilczenie istotnych wiadomości. Oprócz kwestii wspomnianych powyżej, Sąd nie dał wiary zeznaniom K. G. odnośnie pochodzenia środków, którymi jego matka odkupiła jego dawny udział w nieruchomości. Sprzeczne z doświadczeniem życiowym jest także przeniesienie własności udziału w nieruchomości przed nastaniem odroczonego terminu spłaty pożyczki, o którym zeznał K. G. . Zeznania M. G. oceniono jako jedynie częściowo wiarygodne. W szczególności Sąd nie dał wiary twierdzeniom, jakoby świadek nie rozmawiała z mężem o przeniesieniu własności udziału na F. M. a następnie na pozwaną oraz że ustanowienie hipoteki na udziale w nieruchomości związane było z uzyskaniem pożyczki w kwocie 250 000 zł. Ta ostatnia kwestia pozostaje w sprzeczności z treścią aktu notarialnego, którego M. G. była stroną. Wątpliwa pozostaje wiarygodność twierdzeń odnośnie braku wiedzy co do miejsca zamieszkania męża (w sytuacji gdy rzekomo to świadek zajmuje się prowadzeniem działalności gospodarczej stanowiącej faktyczną kontynuację działalności męża, a także wobec twierdzeń samego K. G. , iż mieszka on tymczasowo u syna) – niemniej kwestia ta miała jedynie marginalne znaczenie dla sprawy, wpływając co najwyżej na ocenę wiarygodności świadka jako takiego. Także dowód z przesłuchania pozwanej należało ocenić jako wiarygodny jedynie w niewielkiej części. Twierdzenia pozwanej, że odkupiła udział w nieruchomości jedynie dlatego, że syn jej tak powiedział, bez dociekania w jaki sposób doszło do takiej sytuacji jawią się jako sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Wskazanie, że w ocenie pozwanej odkupienie od księgowego syna dawnego udziału syna w jego rodzinnej nieruchomości jest „normalne”, pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami logiki. Sąd nie dał też wiary twierdzeniom, jakoby pozwana pozostawała w sporadycznym kontakcie z synem oraz że nie miała świadomości sytuacji finansowej K. G. . To ostatnie stoi w sprzeczności z dowodami wskazującymi na założenie przez nią bliźniaczej działalności gospodarczej tuż przed zakończeniem przez syna swojej własnej. Sąd zważył, co następuje Powództwo w niniejszej sprawie przybrało formę skargi pauliańskiej przewidzianej w art. 527 i n. k.p.c. Pozwala ona na rozszerzenie możliwości dochodzenia przez wierzyciela swoich roszczeń przez skierowanie egzekucji wobec tych przedmiotów majątkowych, które wyszły albo nie weszły do majątku dłużnika i znajdują się w majątku osób trzecich. Jako że może się zdarzyć, że osoba trzecia, która dokonała czynności fraudacyjnej z dłużnikiem, następnie rozporządza uzyskaną w ten sposób korzyścią na rzecz kolejnego nabywcy. W takiej sytuacji istnieje przewidziana przez art. 531 § 2 k.c. możliwość skierowania skargi pauliańskiej przeciwko kolejnemu nabywcy korzyści – choć pod zaostrzonymi warunkami. Jak stanowi przytoczony przepis, w wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, dla uwzględnienia powództwa było zatem konieczne wykazanie, że K. G. dokonał ustanowienia hipoteki, a następnie przeniesienia własności udziału w prawie własności nieruchomości z pokrzywdzeniem wierzycieli, iż F. M. o tej świadomości wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć ( art. 527 § 1 k.c. ) oraz kolejno, że pozwana V. G. (2) wiedziała o nielojalnym działaniu swojego syna i świadomości F. M. . W ocenie Sądu wszystkie te przesłanki ziściły się w realiach niniejszej sprawy. Nie może budzić wątpliwości, że zadłużenie i co najmniej częściowa niewypłacalność K. G. sięgała października 2021 roku. W ocenie Sądu jasnym jest, że dłużnik na skutek trudności finansowych unikał regulowania zobowiązania względem pozwanej spółki, ale także swoich zobowiązań publiczno-prawnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w informacjach z systemu Komornik Online. Najpóźniej 9 lutego 2022 r. odebrał on wezwanie do zapłaty z 27 stycznia 2022 r., w którym zagrożono mu skierowaniem sprawy o zapłatę na drogę sądową. G. K. G. zawarł rzekomą umowę pożyczki, dokonał zmiany wpisu w księdze wieczystej nieruchomości poprzez zmianę współwłasności łącznej (z żoną) na współwłasność w częściach równych oraz obciążył swój udział hipoteką na rzecz F. M. . Niedługo później zakończył także formalnie prowadzenie działalności gospodarczej i doprowadził do wykreślenia jej z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zaledwie jeden dzień po zawieszeniu jej prowadzenia. Sąd nie dał wiary F. M. , jakoby nie wiedział on o sytuacji finansowej K. G. . Zgodnie ze zgodnymi zeznaniami obu świadków, F. M. świadczył na rzecz K. G. usługi księgowe przez okres około 10 lat, co w praktyce oznacza czas od rozpoczęcia działalności przedsiębiorstwa (...) . F. M. począwszy od 2016 roku ujawniony był w (...) jako pełnomocnik przedsiębiorcy. Zgodnie z § 4 art. 527 k.c. jeżeli wskutek czynności dłużnika korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W ocenie Sądu to domniemanie prawne ma w niniejszej sprawie zastosowanie. Niezależnie za świadomością F. M. przemawia także samo dokonanie z K. G. kilku czynności o wartości nie mniejszej niż ćwierć miliona złotych. Niewiarygodne pozostają twierdzenia, jakoby F. M. , działając jako przedsiębiorca zawodowo trudniący się księgowością, mający dostęp do dokumentów księgowych K. G. , będąc jego pełnomocnikiem, nie miał świadomości jego sytuacji finansowej. Jednocześnie zaś miałby on bez sprawdzenia wiarygodności finansowej potencjalnego pożyczkodawcy udzielić mu (ze środków pochodzących z własnej działalności gospodarczej) pożyczki w wysokości równej ogólnemu dochodowi K. G. w poprzednim roku. W tym miejscu należy wskazać, że K. G. zeznał, jakoby 250 000 zł pożyczki zaciągniętej w marcu 2022 roku (tj. gdy pozostawał już kilkumiesięcznej zwłoce w stosunku do powodowej spółki) przeznaczył na pokrycie zaległych wynagrodzeń swoich pracowników. Przytoczył on nazwiska trójki pracowników, wskazując, że chodzi o wynagrodzenia za pół roku. W przybliżeniu daje to 40 tys. zł miesięcznie. Jak wynika z bilansów finansowych przedstawionych sądowi na rozprawie dnia 13 listopada 2025 r., przedsiębiorstwo (...) na wynagrodzenia w całym 2021 roku miało przeznaczyć łącznie 205 570,96 zł, a w poprzednich latach 102 908,23 zł, 82 804,45 zł i 89 064,78 zł. Jednocześnie K. G. przyznawał, że posiadał wówczas zadłużenie w wysokości około 200 000 zł, nie licząc zobowiązań względem pracowników. O ile bezsporne pozostaje, że na rachunek K. G. od Biura Rachunkowego (...) wpłynęły środki w kwocie 250 000 zł, o tyle zostały one natychmiast wypłacone. Pomimo zobowiązania Sądu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. do akta sprawy nie złożono wyciągów z rachunków F. M. , które mogłyby potwierdzać zwrot przekazanych środków. Innego przeznaczenia przekazanych kwot (tj. chociażby na zapłatę pracownikom) nie tylko pozwana nie wykazała, ale nawet nie wykazała w tym przedmiocie inicjatywy dowodowej. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nawet mimo przepływu środków umowę z 10 marca 2022 r. należy postrzegać jako czynność pozorną w rozumieniu art. 83 k.c. W tym kontekście należy też postrzegać umowę przeniesienia własności udziału w prawie własności nieruchomości. W pierwszej kolejności wątpliwości budzi data i okoliczności ustanowienia hipoteki. Sam zapis rzekomej umowy pożyczki jest nieprecyzyjny, ponieważ zdaje się zobowiązywać pożyczkobiorcę do obciążenia nieruchomości w razie niedotrzymania terminu spłaty, co jednak miałoby nastąpić w terminie siedmiu dni od otrzymania kapitału, tj. na osiem tygodni przed upływem terminu płatności. K. G. twierdził, że wpisu hipoteki dokonał z własnej inicjatywy, wobec takiego rozumienia zapisów umowy, z kolei F. M. zeznał, że poprosił o to pożyczkobiorcę wobec chęci silniejszego zabezpieczenia spłaty – jak należy rozumieć – już po zawarciu umowy. Jednocześnie F. M. miał oceniać sytuację finansową K. G. jako dobrą i nie mieć żadnych wątpliwości co do przekazania mu 250 000 zł. Pomijając nawet tę kwestię powołani świadkowie nie potrafili wyjaśnić, dlaczego do przeniesienia udziału doszło już 10 sierpnia 2022 r., podczas gdy pożyczkodawca rzekomo udzielił pożyczkobiorcy odroczenia terminu spłaty do końca sierpnia. Całkowicie nieprzekonujące były twierdzenia F. M. o tym, że zgodził się na przekazanie mu nieruchomości w zamian za zwolnienie K. G. z długu, gdyż poszukiwał w tym czasie nieruchomości dla swojego syna. Wydaje się, że rynek nieruchomości w Z. jest wystarczająco nasycony, by móc znaleźć nieruchomości niestanowiące udziału 1/2 w obciążonej hipoteką kaucyjną zamieszkanej nieruchomości bez wyodrębnionych lokali – szczególnie jakoby dysponował on dwukrotnością pożyczonych środków wobec rzekomych planów wykupienia M. G. , żony pożyczkobiorcy. Zgodnie z art. 527 § 2 k.c. czynność dokonana jest z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli wskutek działania dłużnika ten stał się niewypłacalny bądź niewypłacalny w wyższym stopniu. Biorąc pod uwagę, że egzekucja z innych poza nieruchomością składników majątku dłużnika okazała się całkowicie bezskuteczna, a także mając na względzie, że zadłużenie względem różnych podmiotów, w tym Skarbu Państwa (urząd skarbowy) i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest znaczne, przekazanie udziału w nieruchomości należy bezsprzecznie postrzegać jako czynność dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. Zgodnie z art. 527 § 3 k.c. domniemywa się, że o fraudacyjnym charakterze czynności ma wiedzę osoba pozostająca z dłużnikiem w bliskim stosunku. O ile pozwana ma rację, że w odniesieniu do art. 531 § 2 k.c. (skarga pauliańska skierowana do osoby czwartej) nie mają zastosowania domniemania prawne przewidziane w art. 527 § 3 i 4 k.c. , o tyle w niniejszej sprawie posłużenie się ww. domniemaniami nie było zdaniem Sądu konieczne. Wydaje się, że kluczowym dowodem jest tu fakt otwarcia przez pozwaną działalności gospodarczej będącej w istocie kontynuacją działalności syna. Tożsamy pozostaje przedmiot działalności (całkowicie oderwany od wcześniejszych doświadczeń zawodowych pozwanej), adres jej prowadzenia (zmieniony dopiero w toku niniejszego postępowania) oraz zbliżona nazwa. Pozwana w czasie przesłuchania przyznała, że nie umie dokładnie powiedzieć, na czym działalność ta polega i w istocie nie zajmuje się jej prowadzeniem. Sprawy działalności prowadzić ma rzekomo synowa M. G. , choć w ocenie Sądu znacznie bardziej prawdopodobne wydaje się, że działalność tę prowadzi sam syn. Choć pozwana nie bierze udziału w prowadzeniu działalności i można podejrzewać, że nie była też inicjatorem jej założenia, działanie to nie mogło się odbyć bez jej wiedzy i zgody. W ocenie Sądu pozwana już od lutego 2022 roku, kiedy „rozpoczęła” prowadzenie działalności pod firmą (...) , miała świadomość działań syna zmierzających do obejścia przepisów prawa celem ochrony przed utratą środków finansowych – przez co rozumieć należy spłatę wierzycieli. Pozwana, firmując swoim nazwiskiem działalność gospodarczą syna, musiała zdawać sobie sprawę, że sprawy wykraczają poza sytuacje zwyczajowo uznawane za „normalne”. W konsekwencji podobną świadomość musiała mieć w sytuacji, w której (rzekomo) syn zwrócił się do niej o wykupienie za 265 tys. zł od nieznanego jej bliżej mężczyzny udziału w nieruchomości, w której mieszkał syn z rodziną, a która to nieruchomość jeszcze kilka miesięcy wcześniej stanowiła współwłasność tegoż syna i jego żony. Całkowicie nieprzekonujące są jej twierdzenia, jakoby uważała takie działanie za „normalne”, szczególnie że pozwana sama nie dysponowała takimi środkami finansowymi. 100 tys. zł na ten cel uzyskała z konta „prowadzonej” przez siebie działalności gospodarczej (...) , resztę zaś z rachunku osoby trzeciej, według deklaracji pozwanej – jej zięcia. Stoi to w sprzeczności z zeznaniami części świadków, jakoby pozwana wykorzystała na ten cel swoje oszczędności. Forsowana przez pełnomocnika pozwanej teza, jakoby ta nie tylko nie miała świadomości nieuczciwego charakteru poprzedniego przeniesienia własności, ale nawet kłopotów finansowych syna wymagałaby uznania pozwanej za osobę nieporadną bądź niedoświadczoną życiową. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie daje podstaw do uznania pozwanej za taką. Sama pozwana przyznała na rozprawie z dnia 15 stycznia 2026 r. (już po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego), że nie czuje się oszukana czy zmanipulowana przez syna bądź synową. Nawet gdyby przyjąć – za linią obrony – że pozwana nie dopytywała o szczegóły transakcji, to w okolicznościach niniejszej sprawy takie zaniechanie musi być uznane za zawinione. W świetle zasad doświadczenia życiowego, zakup udziału w nieruchomości od osoby obcej ( F. M. ), który to udział chwilę wcześniej należał do syna pozwanej i jest przez nich nadal zamieszkiwany, stanowi sytuację tak dalece odbiegającą od standardów rynkowych, że brak podjęcia jakichkolwiek ustaleń przez pozwaną świadczy o akceptacji fraudacyjnego celu działania syna. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu należało przyjąć, że pozwana miała świadomość, że odkupując dawny udział swojego syna w nieruchomości pozwana miała świadomość, że sprzedawca uzyskał do niego tytuł prawny w drodze czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli. Dla ziszczenia się przesłanki wiedzy, o której mowa w art. 531 § 2 k.c. , nie jest wymagane, aby kolejna nabywczyni (pozwana) znała szczegóły wierzytelności powoda. Wystarczające jest, że w świetle ustalonych faktów (prowadzenie firmy-kontynuatorki, bliska relacja rodzinna, nietypowy obrót udziałami z udziałem księgowego) pozwana miała świadomość, iż czynność ta służy wyjęciu składnika majątkowego spod egzekucji. Pozwana, godząc się na rolę figurantki, tzw. słupa w działalności gospodarczej syna, zrezygnowała z zachowania elementarnej staranności, co w kontekście skargi pauliańskiej nakazuje przypisać jej co najmniej wiedzę o nielojalności dłużnika względem wierzycieli. Również sam F. M. musiał mieć świadomość, że nabycie 1/2 udziału w nieruchomości o charakterystyce jak w niniejszej sprawie jest ekonomicznie bezużyteczne. Taka konstrukcja transakcji – a następnie szybka odsprzedaż matce dłużnika – wskazuje, że F. M. pełnił jedynie rolę bufora mającego utrudnić akcję pauliańską, o czym pozwana, biorąc aktywny udział w finalnym etapie „powrotu” udziału do rodziny, wiedziała. Jedynie na marginesie należy wspomnieć, że wbrew rzekomemu przekonaniu F. M. , przeniesienie własności udziału w nieruchomości w formie aktu notarialnego, zmiana wpisu w księdze wieczystej, a następnie niemalże zwrotna sprzedaż nieruchomości (ponownie w formie aktu notarialnego, z koniecznością zmian w księdze wieczystej) jawi się jako rozwiązanie obiektywnie bardziej skomplikowane niż chociażby odroczenie terminu spłaty należności. Wszak matka K. G. zdołał zebrać środki przewyższające wysokość udzielonej rzekomo pożyczki w stosunkowo krótkim czasie. Na marginesie należy wskazać, że różnica pomiędzy wysokością umorzonego długu a kwotą otrzymaną za sprzedaż udziału nosi w tym przypadku znamiona wynagrodzenia kontrahenta, nie wynika zaś z realnej wyceny nieruchomości, na której dokonanie nie przedstawiono żadnych dowodów. Z przyczyn wskazanych powyżej w oparciu o art. 527 § 1 i 2 i 4 w zw. z art. 531 § 2 k.c. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji, uznając przeniesienie własności udziału za bezskuteczne względem powodowej spółki celem zaspokojenia roszczeń wynikających z załączonych do pozwu tytułów wykonawczych. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. , zasądzając je w całości od strony pozwanej na rzecz powodowej spółki. Na łączną kwotę 7784 zł złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 1000 zł (art. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ; t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1228), wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 5400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych; t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) opłata skarbowa od dokumenty pełnomocnictwa w kwicie 2 × 17 zł ( art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej ; t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1154; w zw. z pkt. IV załącznika do niej), a także 1350 zł tytułem kosztów postępowania zabezpieczającego ( 25 % stawki wps ).