X C 474/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę z powództwa (...) spółka komandytowa w L. przeciwko V. G. (1) o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powód domagał się uznania za bezskuteczną umowy sprzedaży udziału w nieruchomości, zawartej między F. M. a pozwaną V. G. (matką dłużnika K. G.), na rzecz wierzyciela w celu zaspokojenia jego wierzytelności wobec K. G. wynikających z nakazów zapłaty i postanowień komorniczych. Sąd ustalił, że K. G. od 2012 roku prowadził działalność gospodarczą, która przynosiła dochody, jednak od października 2021 roku przestał regulować zobowiązania wobec powoda. Po bezskutecznych negocjacjach, powód uzyskał nakaz zapłaty, a następnie wszczął postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, które okazało się bezskuteczne. W międzyczasie K. G. zakończył działalność gospodarczą. Pozwana V. G. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, która była kontynuacją działalności syna, pod podobną nazwą i pod tym samym adresem. Sąd ustalił, że K. G. zawarł z F. M. pozorną umowę pożyczki na kwotę 250 000 zł, zabezpieczoną hipoteką na jego udziale w nieruchomości. Następnie F. M. przeniósł ten udział na V. G. w zamian za zwolnienie z długu. Sąd ocenił zeznania świadków jako niewiarygodne, wskazując na sprzeczności i niezgodność z doświadczeniem życiowym. Uznał, że umowa pożyczki była pozorna, a przeniesienie własności udziału w nieruchomości miało na celu pokrzywdzenie wierzycieli. Sąd stwierdził, że F. M. wiedział o sytuacji finansowej K. G. i o jego zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli, co potwierdza domniemanie z art. 527 § 4 k.c. Ponadto, sąd uznał, że pozwana V. G. miała świadomość nielojalnego działania syna, co potwierdza fakt założenia przez nią działalności gospodarczej będącej kontynuacją działalności syna oraz nietypowy obrót udziałem w nieruchomości. W konsekwencji, sąd uznał czynność prawną za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7.784 zł tytułem kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście transakcji rodzinnych i pozornych umów pożyczki, a także ocena świadomości kolejnego nabywcy.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy mogą ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach, jednak zasady prawne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa sprzedaży udziału w nieruchomości, zawarta między osobą trzecią a matką dłużnika, może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli została zawarta w celu pokrzywdzenia wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa sprzedaży udziału w nieruchomości może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli zostanie wykazane, że została zawarta przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli, a osoba trzecia (pierwszy nabywca) wiedziała o tych okolicznościach, oraz kolejny nabywca (matka dłużnika) również miała świadomość nielojalnego działania swojego syna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarówno umowa pożyczki między dłużnikiem a F. M., jak i późniejsza sprzedaż udziału w nieruchomości przez F. M. na rzecz matki dłużnika, były pozorne i miały na celu pokrzywdzenie wierzycieli. Sąd oparł się na domniemaniu z art. 527 § 4 k.c. co do wiedzy F. M. oraz na okolicznościach wskazujących na świadomość pozwanej V. G. o nielojalnym działaniu syna, w tym na założeniu przez nią działalności gospodarczej będącej kontynuacją działalności syna.
Czy umowa pożyczki zawarta między dłużnikiem a jego byłym księgowym, zabezpieczona hipoteką na udziale w nieruchomości i poprzedzająca sprzedaż tego udziału, była czynnością rzeczywistą, czy pozorną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa pożyczki została uznana za pozorną, co potwierdza jej cel w postaci pokrzywdzenia wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków co do przeznaczenia środków z pożyczki i okoliczności ustanowienia hipoteki. Wskazał na nieprecyzyjność umowy pożyczki i szybkie przeniesienie własności udziału w nieruchomości, co sugeruje, że celem transakcji nie była faktyczna pożyczka, lecz stworzenie pozorów.
Czy pozwana, matka dłużnika, która nabyła udział w nieruchomości od osoby trzeciej (byłego księgowego syna), miała świadomość, że czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana miała świadomość, że czynność ta służyła wyjęciu składnika majątkowego spod egzekucji i była dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana, zakładając działalność gospodarczą będącą kontynuacją działalności syna, miała świadomość jego działań zmierzających do obejścia prawa. Nietypowy obrót udziałem w nieruchomości, zakup od osoby trzeciej, która chwilę wcześniej nabyła go od syna, a następnie zamieszkiwanie w tej nieruchomości przez syna i jego rodzinę, świadczyły o wiedzy pozwanej o nielojalnym charakterze transakcji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółka komandytowa w L. | spółka | powód |
| V. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| K. G. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| F. M. | osoba_fizyczna | sprzedający/pożyczkodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Pozwala wierzycielowi na uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika, która została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli osoba trzecia wiedziała o tym.
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku, gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić przeciwko kolejnemu nabywcy, jeżeli wiedział on o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną lub jeśli rozporządzenie było nieodpłatne.
Pomocnicze
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeśli wskutek działania dłużnika stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że osoba pozostająca z dłużnikiem w bliskim stosunku miała wiedzę o fraudacyjnym charakterze czynności.
k.c. art. 527 § § 4
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności dłużnika korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Czynność prawna dokonana dla pozoru jest nieważna.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność prawna (sprzedaż udziału w nieruchomości) została dokonana przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli. • Pozwana V. G. miała świadomość nielojalnego działania swojego syna (dłużnika) i jego zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli. • Umowa pożyczki między K. G. a F. M. była pozorna. • F. M. wiedział o sytuacji finansowej K. G. i jego zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli.
Odrzucone argumenty
Pozwana V. G. nie działała w celu pokrzywdzenia wierzycieli. • Pozwana V. G. nie miała wiedzy o złej sytuacji majątkowej syna ani o okolicznościach przeniesienia własności udziału na F. M. • Umowa pożyczki i późniejsze przeniesienia własności udziału w nieruchomości miały charakter rzeczywisty.
Godne uwagi sformułowania
czynność prawna w postaci umowy sprzedaży zawartej ... w wyniku której pozwana V. G. (1) stała się właścicielką udziału ... celem zaspokojenia wierzytelności powodowej • dłużnik w celu rozliczenia fikcyjnej umowy pożyczki przeniósł własność wspomnianego udziału na rzecz F. M., który następnie rzekomo odsprzedał go pozwanej, tj. matce dłużnika • ani F. M. , ani tym bardziej ona sama nie działała w celu pokrzywdzenia wierzycieli • nie miała wiedzy o rzekomo złej sytuacji majątkowej swojego syna • domniemywa się, że wskutek czynności dłużnika korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, było mu wiadome, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli • nie budzi wątpliwości, że zadłużenie i co najmniej częściowa niewypłacalność K. G. sięgała października 2021 roku • umowę z 10 marca 2022 r. należy postrzegać jako czynność pozorną w rozumieniu art. 83 k.c. […]
Skład orzekający
Jolanta Wojciechowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o skardze pauliańskiej w kontekście transakcji rodzinnych i pozornych umów pożyczki, a także ocena świadomości kolejnego nabywcy."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy mogą ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach, jednak zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak złożone i często pozorne transakcje mogą być wykorzystywane do ukrywania majątku przed wierzycielami, a sąd potrafi prześwietlić takie działania, nawet gdy angażowane są osoby bliskie dłużnikowi.
“Matka i księgowy zablokowani przez sąd: jak pozorne transakcje próbowały oszukać wierzyciela.”
Dane finansowe
koszty procesu: 7784 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.