X C 1050/24

Sygn. akt X C 1050/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek Protokolant:  starszy sekretarz sądowy Joanna Rybińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2025 r. w Toruniu sprawy z powództwa (...) Funduszu (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w S. przeciwko pozwanemu B. V. o zapłatę I. 
        oddala powództwo w całości; II. 
        stwierdza, że koszty niniejszego procesu ponosi powód (...) Fundusz (...) Spółka akcyjna z siedzibą w S. . UZASADNIENIE Pozwem wniesionym do Sądu Rejonowego w Toruniu V Wydziału Gospodarczego w dniu 30 kwietnia 2024 r. powód (...) Fundusz (...) Spółka Akcyjna w S. wniósł o zasądzenie od pozwanego B. V. kwoty 3.625,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 3.600 zł od dnia 11 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając pozew powód wskazał, że w dniu 11 maja 2020 r. zawarł z pozwanym umowę subwencji finansowej nr (...) w ramach programu rządowego „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm” – dalej „Tarcza Finansowa” na mocy której powód wypłacił pozwanemu kwotę 9.240 zł. Pozwany był zobowiązany do zwrotu subwencji, jednak zgodnie z wydaną decyzją z dnia 14 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej, wysokość subwencji podlegającej zwrotowi ustalono na kwotę 5.640 zł, natomiast w zakresie kwoty 3.600 zł pozwany został zwolniony z obowiązku zwrotu subwencji. Zgodnie z przyznanymi powodowi uprawnieniami do kontrolowania prawdziwości informacji i oświadczeń złożonych przez Beneficjenta , w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przysługiwało mu prawo do podjęcia decyzji o zwrocie subwencji. Powód wskazał, że w toku czynności weryfikacyjnych ustalono, że po dniu zawarcie umowy subwencji, doszło do korekty danych w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie elementu składowego koniecznego do wyliczenia kwoty subwencji co do wysokości przychodów pozwanego wpływających na skalę spadku przychodów. W konsekwencji powód miał prawo podjąć decyzję o zwrocie całości lub części subwencji finansowej. Powód wskazał, że nienależna jest subwencja finansowa w kwocie 3.600 zł, od której zwrotu pozwany był uprzednio zwolniony. Powód wskazał, że na dochodzoną kwotę składa się 3.600 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty pozostającej do zwrotu subwencji finansowej oraz 25,52 zł tytułem skapitalizowanej kwoty odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od dnia wymagalności do dnia poprzedzającego złożenie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym od kwoty pozostającej do zwrotu subwencji finansowej. Zarządzeniem z dnia 20 maja 2024 r. przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu Wydziałowi Cywilnemu, jako właściwemu do rozpoznania, z uwagi na to że przedmiotowa sprawa nie stanowi sprawy gospodarczej w rozumieniu przepisu art. 458 2 § 2 pkt 2 k.p.c. W dniu 28 sierpnia 2024 r. Sąd wydał w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w całości uwzględniający żądanie pozwu. Pozwany B. V. wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, zaskarżając go w całości, wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu nie kwestionował, że korzystał w ramach Tarczy Finansowej ze wsparcia (...) Funduszu (...) S.A. w S. . Wskazał jednak, że z tytułu zawartej umowy toczyło się w tut. Sądzie postępowanie pod sygnaturą V GC 966/23, w którym został wydany prawomocny wyrok. Dlatego niniejsze powództwo w ocenie pozwanego jest bezzasadne. W piśmie datowanym na dzień 12 listopada 2024 r. powód podtrzymał powództwo. Zakwestionował jednak twierdzenia powoda dotyczące powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że postępowanie prowadzone przed tutejszym Sądem w V Wydziale Gospodarczym o sygnaturze V GC 966/23 wynikało z przedmiotowej umowy subwencji, jednak było oparte na innych postanowieniach umownych tj. dotyczyło ww. kwoty 5.640 zł tj. podlegającej spłacie zgodnie z umową. Powód wniósł o pozyskanie z Krajowej Administracji Skarbowej dokumentów wykazujących dane finansowe pozwanego tj. przychody ze sprzedaży z lutego i marca 2020 r. o które powód występował do ww. organu w celu zweryfikowania danych o skali spadku przychodów ze sprzedaży u pozwanego. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. odmówiono odrzucenia pozwu. Pismem z dnia 3 marca 2025 r. powód przedłożył informację którą samodzielnie uzyskał z Krajowej Administracji Skarbowej wskazując, że rzeczywisty przychód ze sprzedaży uzyskany przez pozwanego w marcu w 2020 r. został skorygowany z kwoty 17.059,20 zł ( ww. kwotę powód wskazał błędnie albowiem z decyzji i późniejszych dokumentów wynikała kwota 16.990 zł i taka też była użyta w wyliczeniach powoda ) użytej do wyliczenia wysokości subwencji zgodnie z treścią decyzji w sprawie subwencji z dnia 12 maja 2020 r. na kwotę 20.208 zł. Powyższa korekta skutkowała zmianą skali przychodów z 36% na 24,18% a to z kolei spowodowało zmianę przedziału spadku przychodów do którego zaliczał się pozwany z przedziału <25% do 50% na przedział <0% do 25%. Tym samym pozwany nie był wcale uprawniony do uzyskania subwencji albowiem minimalny spadek przychodów w wybrany okresie porównawczym musiał być większy niż 25%. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. pozwany zakwestionował wyliczenia zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2025 r. Nadto wskazał, że nie zlecał jakichkolwiek korekt. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. pozwany w razie uwzględnienia powództwa wniósł o rozłożenie świadczenia na raty. Na wniosek powoda pozyskano dane źródłowe z Krajowej Administracji Skarbowej z której wynikało, że co do marca 2020 r. wpierw w deklaracji złożonej 26 kwietnia 2020 r. pozwany zgłosił obrót na poziomie 16.990 zł, który skorygował w dniu 16 maja 2020 r. na kwotę 20.208 zł. W pismach z dnia 8 maja 2025 r. i 27 maja 2025 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym nie wyraził zgody na rozłożenie świadczenia na raty w razie uwzględnienia powództwa. W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie. Pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. zobowiązano powoda do zajęcia stanowiska w sprawie wobec tego, że z decyzji w sprawie umowy subwencji z dnia 12 maja 2020 roku wynika, że przedsiębiorca w swoim oświadczeniu podał spadek obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży) dla miesiąca referencyjnego w wysokości 20.208,28 zł, a to powód zweryfikował powyższy obrót na kwotę 16.990 zł, a jednocześnie obecnie zarzuca pozwanemu, że ten skorygował deklarację VAT na podaną przez siebie w oświadczeniu kwotę 20.208 zł. Tym samym przyznanie subwencji zostało dokonane na skutek weryfikacji oświadczenia pozwanego, które okazało się nieuzasadnione wobec złożonej korekty. Wobec tego zobowiązano powoda do powołania wszystkich twierdzeń i dowodów w zakresie wykazania, że pozwany składając wniosek o subwencję podał nieprawdziwe dane (§ 3 ust. 6 Regulaminu). W piśmie z dnia 7 lipca 2025 r. powód wskazał, że pozwany w umowie subwencji finansowej z dnia 11 maja 2020 r. oświadczył, że obrót (sprzedaż) razem w marcu 2020 r. wyniósł 20.208 zł. Powód w oparciu o dane widniejące w rejestrze Ministra Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej ustalił jednak, że kwota widniejąca w ww. rejestrach w zakresie obrotu (sprzedaż) za marzec 2020 r. wynosiła 16.990 zł Powód zatem udzielił pozwanemu subwencji finansowej w oparciu o dane widniejące w Ministerstwie Finansów na dzień 12 maja 2020 r. tj. przyjmując obrót (sprzedaż) za marzec 2020 r. jako 16.990 zł bo takie dane w dniu wydania decyzji w sprawie umowy subwencji z dnia 12 maja 2020 r. widniały w rejestrach Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej. Pozwany natomiast w dniu 16 maja 2020 r. tj. 4 dni po wydaniu decyzji w sprawie umowy subwencji skorygował obrót (sprzedaż) za marzec 2020 r. z kwoty 16.990 zł w oparciu o którą otrzymał subwencję finansową, na kwotę 20.208 zł, na podstawie której pozwany w ogóle nie otrzymałby subwencji, gdyby taka kwota widniała w rejestrach Ministra Finansów już w dniu 12 maja 2020 r. tj. w dniu wydawania decyzji w sprawie umowy subwencji. Powód podkreślił, że dane z Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej były dla niego wiążące i powód nie mógł ich interpretować w sposób odmienny, niż to zostało przekazane. Sąd ustalił, co następuje. Pozwany B. V. prowadził działalność gospodarczą pod firmą (...) . Przedmiotem działalności pozwanego było pośrednictwo w obrocie nieruchomościami. W dniu 26 kwietnia 2020 r. B. V. złożył deklarację VAT wskazując, że przychody ze sprzedaży za marzec 2020 r. wyniosły 16.990 zł. Dowód: - informacja z Ministerstwa Finansów z dnia 30 kwietnia 2025 r., k. 195-199. W dniu 11 maja 2020 r. powód B. V. zawarł z (...) Spółką akcyjną z siedzibą w S. umowę subwencji finansowej numer (...) – dalej „umowa”. W umowie zawarto oświadczenia pozwanego, złożone we wniosku o przyznanie subwencji finansowej. W § 1 ust. 2 umowy pozwany oświadczył, że na dzień 31 sierpnia 2019 r. był mikroprzedsiębiorcą. W § 1 ust. 4 umowy, pozwany oświadczył, że liczba zatrudnianych pracowników na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąca złożenia wniosku o zawarcie umowy subwencji finansowej wynosi 1. Zgodnie z § 1 ust. 5 umowy miesiącem kalendarzowym, w którym doszło do spadku obrotów gospodarczym jest marzec 2020 r. Skala spadku obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży) powoda w miesiącu referencyjnym w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19 wyniosła 87% (§ 1 ust. 6 umowy). W miesiącu kalendarzowym bezpośrednio poprzedzającym miesiąc referencyjny przychody ze sprzedaży wynosiły 159.324,55 zł (§ 1 ust. 7 umowy). W § 1 ust. 8 umowy, pozwany oświadczył że wielkość obrotów gospodarczych w 2019 r. wyniosła 728.426 zł. W § 1 ust. 9 umowy wskazano, że powód wnioskuje o subwencje finansową w kwocie 36.000 zł. Maksymalna wysokość subwencji finansowej, która może zostać wypłacona przez przedsiębiorcom będącym małymi i średnimi przedsiębiorcami ustalania była jako procent przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w 2019 roku i uzależniona od spadku przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19. W przypadku spadku przychodów we sprzedaży. wynoszącego od 0% do 25% przedsiębiorca nie był uprawniony do otrzymania subwencji finansowej (§ 2 ust. 6 umowy). W § 2 ust. 7 umowy wskazano, że po zawarciu niniejszej Umowy (...) zweryfikuje na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez Przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmie decyzję w przedmiocie wypłaty subwencji. Zgodnie z § 2 ust. 8 umowy (...) podejmuje decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej jeśli przedstawione przez Przedsiębiorcę dane przy zawieraniu umowy znajdą potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez (...) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów a Przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie oraz oświadczenia złożone przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem umowy będą prawdziwe. Zgodnie z § 3 ust. 6 umowy, do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez Przedsiębiorcę, (...) może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie (...) może podjąć decyzję o zwrocie przez Przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy o decyzji (...) w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...) . Powyższy zapis jest tożsamy z § 3 pkt 6 Regulaminu. W § 11 ust. 5 umowy wskazano, że Regulamin stanowi integralną część umowy o ile strony w umowie nie ustalą odmiennie swoich praw i obowiązków. Treść Regulaminu może być w każdym czasie pozyskana, odtwarzana lub utrwalana przez Przedsiębiorcę ze wskazanej wyżej strony internetowej. Okoliczności bezsporne, nadto dowód: - umowa subwencji finansowej numer (...) z dnia 11 lutego 2020 r. wraz z załącznikiem dotyczącym informacji o przetwarzaniu danych osobowych, k. 13-21; - wydruk z (...) , k. 100-102. Integralną część umowy o przyznaniu subwencji finansowej stanowił Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” – dalej „regulamin”. Wersja pierwotna Regulaminu obowiązywała od dnia 29 kwietnia 2020 roku. Wersja zmieniona Regulaminu została przyjęta w dniu 13 maja 2020 roku - z datą wejścia w życie w dniu 28 maja 2020 roku. W definicjach zawartych w §1 ust. 2 Regulaminu określono, że Beneficjent oznacza na potrzeby określenia podmiotu uprawnionego do udziału w Programie, przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa Przedsiębiorców pod warunkiem uznania, że podmiot ten spełnia warunki przyznaniu mu statusu Mikroprzedsiębiorcy lub (...) , wnioskującego do (...) o udzielenie subwencji finansowej, lub któremu (...) udzielił subwencji finansowej. Zgodnie z § 3 ust. 6 regulaminu w przypadku stwierdzenia złożenia przez Beneficjenta nieprawdziwych oświadczeń lub podania we wniosku nieprawdziwych informacji, (...) może podjęć decyzję o zobowiązaniu Beneficjenta do zwrotu całości lub części Subwencji Finansowej. Maksymalna kwota Subwencji Finansowej, którą może uzyskać (...) , jest określana procentowo w relacji do poziomu przychodów (...) ze sprzedaży w 2019 r. oraz zależy od spadku przychodów ze sprzedaży w związku z COVID-19 w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku względem: (i) miesiąca kalendarzowego odpowiadającego mu w roku poprzednim albo (ii) miesiąca kalendarzowego poprzedzającego miesiąc kalendarzowy przed dniem złożenia wniosku. Kwoty Subwencji Finansowej mogą przyjąć: (i) 4%, (ii) 6% lub (iii) 8% wartości przychodów ze sprzedaży przy odpowiednio ich spadku o minimum 25%, 50% i 75% (§ 5 ust. 1 regulaminu). Decyzja ma charakter potwierdzenia (i) w całości (ii) w części albo (iii) zaprzeczenia przez (...) okoliczności spełniania przez Beneficjenta Warunków Programowych na podstawie oświadczeń wiedzy Beneficjenta zawartych w Umowie Subwencji Finansowej i danych oraz informacji, o których mowa w ust. 4 poniżej (§ 12 ust. 3 regulaminu). W celu weryfikowania prawdziwości oświadczeń złożonych przez Beneficjentów we Wniosku (...) może pozyskiwać informacje od osób trzecich i organów administracji, w tym, między innymi, od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej (§ 12 ust. 4 regulaminu). (...) podejmie Decyzję o odmowie przyznania Subwencji Finansowej, jeśli na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń lub Ministerstwa Finansów, (...) stwierdzi, że Beneficjent nie spełnia warunków wypłaty Subwencji Finansowej lub oświadczenia złożone w związku zawarciem Umowy Subwencji Finansowej będą nieprawdziwe (§ 12 ust. 6 regulaminu). Dowód: - Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm”, k. 26-95. W dniu 12 maja 2020 r. (...) Fundusz (...) Spółka Akcyjna w S. , po dokonaniu pozytywnej weryfikacji spełnienia przez przedsiębiorcę warunków otrzymania subwencji finansowej określonych w umowie, podjął decyzję o wypłacie subwencji finansowej w kwocie 9.240 zł, stanowiącą część kwoty o jaką wnioskował pozwany. (...) ustalił, że zamieszone dane w poszczególnych polach formularza nie są zgodne z danymi pozyskanymi przez powoda z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów. (...) wskazał, że ustalił:  w odniesieniu do pola dotyczącego wielkości obrotów gospodarczych w 2019 r. pozwany oświadczył, że wartość ta wyniosła 728.426 zł, podczas gdy (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 728.425 zł,  w odniesieniu do pola dotyczącego wielkości obrotów gospodarczych w miesiącu referencyjnym, p ozwany wskazał, że wielkości obrotów gospodarczych wyniosła 20.208,28 zł , podczas gdy (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 16.990 zł,  w odniesieniu do pola dotyczącego skali spadku obrotów gospodarczych przedsiębiorcy w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc referencyjny, pozwany wskazał, że wielkość obrotów gospodarczych wyniosła 159.324,55 zł, podczas gdy (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 26.655 zł.  w odniesieniu do pola dotyczącego skali spadku obrotów gospodarczych w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do odpowiednio poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek COVID-19, pozwany wskazał, że spadek ten wyniósł 87 %, podczas gdy (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 36 %. W dniu 14 maja 2020 r. środki z Subwencji Finansowej wypłacono pozwanemu. Dowód: - decyzja w sprawie umowy subwencji z dnia 12 maja 2020 r., k. 22-22v; - oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej, k. 23-24; - bankowa nota memoriałowa z dnia 14 maja 2020 r., k. 96. W dniu 18 maja 2020 r. B. V. skorygował deklarację VAT za marzec 2020 r. wskazując, obrót sprzedaż na poziomie 20.208 zł tj. na takim samym poziomie jaki wskazał we wniosku o subwencję. Dowód: - informacja z Ministerstwa Finansów z dnia 30 kwietnia 2025 r., k. 195-199. Decyzją z dnia 14 czerwca 2021 r. (...) Fundusz (...) S.A. w S. zwolnił powoda od obowiązku zwrotu subwencji finansowej w wysokości 3.600 zł. Wartość subwencji finansowej pozostająca do spłaty wyniosła 5.640 zł. Dowód: - decyzja w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 14 czerwca 2021 r., k. 25; Między stronami toczyło się postępowanie o zapłatę w Sądzie Rejonowym w Toruniu w V Wydziale Gospodarczym, na mocy którego powód domagał się zapłaty kwoty 6.091,24 zł obejmującą ww. kwotę 5.640 zł z tytułu braku spłaty rat subwencji finansowej w terminie oraz odsetki od ww. kwoty. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Toruniu uwzględnił powództwo w całości. Dowód: - pozew o zapłatę, k. 161-163; - kopia wyroku w sprawie (...) , k. 164. W dniu 3 listopada 2023 r. powód (...) Fundusz (...) S.A. w S. wezwał pozwanego B. V. do zapłaty kwoty 3.600 zł w terminie 14 dni. W uzasadnieniu wskazał, że powód – Beneficjent, oświadczył, że skala spadku przychodów w wybranym przez niego okresie kwalifikuje go do przedziału od 25% do 50%, natomiast skala spadku przychodów w wybranym okresie ustalona przez (...) kwalifikuje powoda do przedziału od 0% do 25%. Oznacza to, że po zawarciu umowy subwencji doszło do zmiany danych w rejestrze MF w zakresie wysokości przychodów wpływających na skalę spadku przychodów. W konsekwencji Beneficjent otrzymał nienależną subwencję. Dowód: - przedsądowe wezwanie do zapłaty wraz z wydrukiem śledzenia przesyłki, k. 97-99. Pozwany prowadzi kilka przedsiębiorstw, wiązanych z branżą nieruchomości. Wcześniej prowadził jednoosobową działalność, następnie po okresie COVID-19 przekształcił działalność na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Dowód: - zeznania pozwanego B. V. , k. 190v. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, którym Sąd w całości dał wiarę, a żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności. Zeznania pozwanego B. V. złożone w charakterze strony pozwanej były spójne z dokumentacją zgromadzoną w toku postępowania, logicznie i przekonujące. Pozwany zeznał, że po złożeniu wniosku o przyznanie subwencji finansowej nie zmieniał danych wskazanych we wniosku i nie składał korekt dotyczących sprzedaży. Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 21a ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2024 r., poz. 923, dalej: „u.s.i.r."), Rada Ministrów, w związku ze skutkami COVID-19, mogła powierzyć (...) Funduszowi (...) realizację rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w szczególności w formach, o których mowa w art. 13 ust. 1, lub w formach bezzwrotnych: 1) przedsiębiorcom - w związku ze skutkami COVID-19; 2) przedsiębiorcom oraz innym podmiotom - w związku z zakazem, o którym mowa w art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej ( art. 21a ust. 1 u.s.i.r.). Na mocy uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego "Tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm" przyjęty został program rządowy Tarcza Finansowa, stanowiący stanowi załącznik do tej uchwały (zgodnie z § 1 Uchwały). Realizację rządowego programu powierzono (...) Funduszowi (...) S.A. w S. . Założycielem (...) jest Skarb Państwa. Program rządowy „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” był programem, dzięki któremu mali i średni przedsiębiorcy mogli skorzystać z finansowania na preferencyjnych warunkach. Rozwiązanie miało na celu zapewnienie płynności i stabilności finansowej w okresie poważnych zakłóceń w gospodarce w związku ze skutkami pandemii COVID-19. Dofinansowanie było częściowo bezzwrotne. Środki uzyskane w ramach Tarczy Finansowej (...) dla małych i średnich przedsiębiorstw można było przeznaczyć wyłącznie na pokrycie kosztów bieżącej działalności, w tym pokrycie kosztów wynagrodzeń pracowników. Z Tarczy Finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich przedsiębiorców skorzystać mogli przedsiębiorcy spełniający odpowiednie warunki. W rozdziale 3.1. Załącznika nr 1 (wyciągu z dokumentu programu) Tarczy Finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm wskazano, że programem objęci byli „przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292, ze zm., dalej: „u.p.p.”), tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, będący mikro-, małymi lub średnimi przedsiębiorcami spełniającymi następujące kryteria: a. mikroprzedsiębiorca („Mikrofirma”) – to przedsiębiorca, który łącznie spełnia następujące warunki: (i) zatrudnia co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników, z wyłączeniem właściciela, oraz (ii) jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza kwoty 2.000.000 EUR; b. małe i średnie przedsiębiorstwo („MŚP” lub „mała i średnia firma”) – to przedsiębiorca, który zatrudnia do 249 pracowników, z wyłączeniem właściciela, a jego roczny obrót nie przekracza 50.000.000 EUR lub suma bilansowa nie przekracza 43.000.000 EUR, przy czym: (i) nie jest Mikrofirmą, lub (ii) nie jest Beneficjentem Programu DP”. Przy czym zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. W sprawie należy odnotować, że przy podejmowaniu decyzji przez (...) w przedmiocie wypłaty subwencji od początku procedury mamy do czynienia z uregulowaniem stosunków pomiędzy przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję, a (...) w oparciu przepisy prawa cywilnego, a nie administracyjnego. Procedura powyższa rozpoczyna się bowiem od zawarcia umowy subwencyjnej w warunkach swobody umów. Czynności związane z przyznawaniem przedmiotowej subwencji mają zatem wyłącznie formę cywilnoprawną. Nie ma żadnego powodu, aby decyzje (...) w przedmiocie wypłaty subwencji traktować, jak chce tego strona, za decyzje mające swoje źródło w przepisach administracyjnoprawnych. Fakt braku negocjacji czy też wpływu na treść umowy nie oznaczają, że stosunek zawierany w ramach danej umowy staje się stosunkiem administracyjnoprawnym. Wiele podmiotów obrotu prawnego zawierając umowy o charakterze cywilnym nie dopuszcza negocjacji ich treści. Nie oznacza to, że stosunek oparty na takiego rodzaju umowach przestaje mieć charakter cywilnoprawny”. Dlatego nie ulegało wątpliwości sądu, że umowa subwencji miała charakter czynności cywilnoprawnej, pomimo, że świadczeniu (...) w stosunku do Beneficjenta nie odpowiadało żadne świadczenie wzajemne. Środki w ramach Programu były wypłacane ze środków publicznych, gdyż (...) jest państwową osobą prawną, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Jednakże kwestia braku wyposażenia (...) (przez ustawę lub przez porozumienie wydane na podstawie przepisów ustawy) w kompetencję do podejmowania czynności o charakterze władczym, w tym również wydawania decyzji administracyjnych został przesądzony w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I GSK 1154/21). Wobec powyższego bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że powodowi (...) Spółce akcyjnej z siedzibą w S. przysługiwało prawo realizacji rządowego Programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w związku ze skutkami COVID-19 „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm” oraz fakt zawarcia przez strony umowy umowę subwencji finansowej nr (...) z dnia 11 maja 2020 r., na podstawie której pozwany otrzymał kwotę 9.240 zł. Maksymalna wysokość subwencji finansowej, która mogła zostać wypłacona przedsiębiorcom będącym małymi i średnimi przedsiębiorcami ustalania była jako procent przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w 2019 roku i uzależniona od spadku przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku w związku z zakłóceniami gospodarki na skutek COVID-19. W przypadku spadku przychodów ze sprzedaży wynoszącego od 0% do 25% przedsiębiorca nie był uprawniony do otrzymania subwencji finansowej (§ 2 ust. 6 umowy). Pozwany na podstawie umowy i decyzji otrzymał subwencję w kwocie 9.240 zł (przedział spadku obrotów od 25% do 50%). Na podstawie decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji miał co do zasady zwrócić kwotę 5.640 zł, która to była objęta innym postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie powód dochodził zwrotu kwoty objętej zwolnieniem w decyzji z dnia 14 czerwca 2021 r. tj. kwoty 3.600 zł. W tym bowiem zakresie powód – na podstawie późniejszych ustaleń - stał na stanowisku, że pozwany na etapie wnioskowania o udzielenie subwencji finansowej złożył nieprawdziwe oświadczenia w zakresie wysokości spadku przychodów ze sprzedaży, a więc nie spełnił warunków do uzyskania finansowania w faktycznie otrzymanej wysokości. W ocenie powoda subwencja finansowa w zakresie kwoty 3.600 zł, od której zwrotu początkowo pozwany został zwolniony, podlega zwrotowi bowiem pozwany po dniu zawarcie umowy subwencji, dokonał korekty danych w zakresie elementu składowego koniecznego do wyliczenia kwoty subwencji, tj. wysokości przychodów pozwanego wpływających na skalę spadku przychodów. Początkowo wskazywana przez pozwanego kwota wynosiła 16.990 zł, następnie po korekcie kwota wynosiła 20.808 zł. Zatem przed korektą pozwany zadeklarował skalę przychodu w przedziale 25% do 50%, natomiast, korekta spowodowała zmianę przedziału spadku przychodów na przedział od 0% do 25%, co zgodnie zapisami umowy nie kwalifikowało pozwanego do przyznania subwencji. Niemniej w swoim stanowisku powód pomijał, że jak wskazano w decyzji z dnia 12 maja 2020 r. w odniesieniu do pola dotyczącego wielkości obrotów gospodarczych w miesiącu referencyjnym, pozwany wskazał, że wielkości obrotów gospodarczych wyniosła 20.208,28 zł, podczas gdy to powód (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 16.990 zł. Tym samym dane wskazane przez pozwanego we wniosku o udzielenie subwencji tj. 20.208,28 zł od początku były zgodne z danymi ze skorygowanej deklaracji VAT. Natomiast to powód na skutek własnej weryfikacji skorygował dane wskazane przez pozwanego we wniosku do kwoty 16.990 zł. Pozwany natomiast w sprawie nie kwestionował okoliczności zawarcia umowy i przyznania subwencji finansowej, podnosił że nie dokonywał żadnych korekt wpływających na wysokość przyznanej subwencji. W istocie powództwo w sprawie było oparte na zasadzie z art. 405 k.c. w związku z art. 410 k.c. Na podstawie art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Stosownie przy tym do treści art. 410 § 1 k.c. przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Zgodnie z art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. W tym stanie rzeczy, dla rozstrzygnięcia sprawy relewantny jest zatem art. 411 pkt 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do niego zobowiązany, chyba że jego spełnienie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. W odniesieniu do powyższej podstawy prawnej powoływana jest podstawa umowna wynikająca z § 3 ust. 6 umowy i tożsamego zapisu § 3 ust. 6 Regulaminu. Zgodnie z którym do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez Przedsiębiorcę, (...) może kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie (...) może podjąć decyzję o zwrocie przez Przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stanie się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy o decyzji (...) w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...) . Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zatem uznać, że biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, powód (...) Fundusz (...) S.A. w S. , nie udowodnił, że pozwany po zawarciu umowy dokonał nieuprawnionej zmiany w postaci korekty spadku przychodów ze sprzedaży, która wskazywałaby na to, że pozwany we wniosku o udzielenie subwencji nieprawdziwe oświadczenia w zakresie wysokości spadku przychodów ze sprzedaży. Ma rację powód, że pozwany w dniu 18 maja 2020 r. dokonał korekty deklaracji VAT wykazując w miejsce obrotu o wartości 16.990 zł wskazał kwotę 20.208 zł. Niemniej pozwany w dniu składania wniosku o udzielenie subwencji podał rzeczywistą wartość swoich obrotów tj. wynikającą z korekty deklaracji tj. w kwocie 20.208 zł. Wynika to bezsprzecznie z treści decyzji z dnia 12 maja 2020 r. w której wskazano, że w odniesieniu do pola dotyczącego wielkości obrotów gospodarczych w miesiącu referencyjnym, pozwany wskazał, że wielkości obrotów gospodarczych wyniosła 20.208,28 zł, podczas gdy to (...) ustalił, że wartość ta wyniosła 16.990 zł. Tym samym, to pozwany od początku podawał rzetelnie wartość swoich obrotów, a to (...) samodzielnie dokonał weryfikacji jedynie o dane pozyskane z Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej na dzień wydania decyzji, w żaden sposób nie weryfikując ich aktualności ze stroną umowy tj. pozwanym. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu nie można przyjąć, że pozwany składając wniosek złożył nieprawdziwe oświadczenie w zakresie wysokości obrotów gospodarczych (przychodów ze sprzedaży). Brak zatem podstaw do uznania, że pozwany we wniosku o udzielenie subwencji wskazał nieprawdziwe dane dotyczące spadku przychodów. Nieprawdziwość oświadczenia należy bowiem badać pod kątem zgodności z obiektywnymi faktami. Pozwany natomiast rzetelnie wskazał wysokość swoich obrotów, którą mając na względzie układ dat zamierzał skorygować również poprzez złożenie stosownej deklaracji VAT. To powód jedynie na podstawie swoich działań ustalił inną kwotę obrotu, która nie odpowiadała prawidłowej kwocie i dlatego też przyznał pozwanemu subwencję. Jednocześnie, na obecnym etapie, zdaniem Sądu bez znaczenia pozostaje fakt, że w istocie gdyby powód uwzględnił dane podane przez pozwanego od początku we wniosku tj. wysokość obrotu na poziomie 20.208,28 zł to pozwany nie otrzymałby subwencji bo spadek obrotów wyniósłby 24,18%, w miejsce 36% obliczonego przez (...) na podstawie kwoty 16.990 zł. W świetle art. 411 k.c. w związku z § 3 ust. 6 umowy i Regulaminu należało bowiem odnotować, że powód od początku dysponował rzeczywistymi i prawidłowymi danymi podanymi przez pozwanego, lecz je nieprawidłowo zweryfikował. Powyższa nieprawidłowa weryfikacja obciąża jedynie powoda. Spełniając świadczenie na rzecz pozwanego powód dysponował bowiem danymi i wiedział, że nie był do niego zobowiązany, wypłacił jednak subwencję nienależną. Sądowi znane jest przy tym orzecznictwo zgodnie z którym spełniający świadczenie nie wie, że jest do świadczenia zobowiązany ( art. 411 pkt 1 k.c. ), gdy działa pod wpływem błędu, to znaczy pozostaje w przekonaniu, że spełnia należne świadczenie, podczas gdy przekonanie to nie ma oparcia w okolicznościach lub jest wynikiem mylnego o nich wyobrażenia. W orzecznictwie przyjęto zatem, że nie ma przy tym znaczenia, przez kogo błąd został wywołany i że spełniający świadczenie, przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że do świadczenia nie jest zobowiązany, a nawet, że błąd został zawiniony przez spełniającego świadczenie. Tym samym przyjęto, że z wiedzą solvensa w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c. nie może być, zatem zrównana również sytuacja, w której świadczący nie wie o nieistnieniu zobowiązania, a niewiedza ta jest wynikiem niedochowania należytej staranności albo jest w inny sposób zawiniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2018 r. IV CSK 33/18 i powołane tam orzecznictwo). Sądowi znana jest również krytyka powyższego stanowiska, w ramach której zasadnie – zdaniem Sądu – podnosi się, że przy przyjęciu powyższego stanowiska pozbawia się wzbogaconego możliwości wykazania wiedzy świadczącego co do nieistnienia zobowiązania gdyż ten zawsze może bronić się przez odwołanie do swego błędu, choćby nawet błąd taki był w okolicznościach konkretnego przypadku nie tylko niedołożeniem należytej staranności, ale nawet rażącego niedbalstwa. Ciężar dowodu co do wiedzy o braku zobowiązania spoczywa bowiem na accipiensie , a jemu zazwyczaj nie są znane okoliczności ze sfery motywacyjnej osoby spełniającej określone świadczenie i przyjęcie przy condictio indebiti domniemania błędu solvensa , zmusza do prowadzenia dowodu przeciwnego, który właściwie w większości przypadków da podstawy jedynie do konstruowania domniemania faktycznego (por. W. Dubis, Komentarz do art. 411 k.c. [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski, Kodeks cywilny. Komentarz, 2021, k. 887). W sprawie podkreślić, że strona powodowa w żaden sposób nie powoływała się na okoliczności dotyczące działania pod wpływem błędu, czy też niedochowania należytej staranności bądź zawinienia pracownika przy przyznaniu subwencji na rzecz strony pozwanej. Strona powodowa w istocie ciężar błędu swojej decyzji chciała przerzucić na pozwanego, zarzucając nieprawdziwość podanych danych. W toku procesu ustalono jednak, że pozwany podał prawidłową informację co do wysokości swojego obrotu. Dlatego, też interpretacja art. 411 k.c. w niniejszej sprawie musi być skorygowane również o zapisy umowne, zgodnie z którymi tylko w przypadku podania nieprawdziwych danych przez beneficjenta, powód może dochodzić zwrotu subwencji. Tym samym, w świetle umownych zasad zwrotu subwencji w sprawie nie można stwierdzić, że pozwany ma obowiązek zwrotu świadczenia, skoro we wniosku podawał dane prawdzie. Zdaniem Sądu bez znaczenia w tym zakresie pozostaje fakt, że według powoda był on związany danymi które wynikały w danym dniu z informacji uzyskanych z Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej i dlatego dokonał weryfikacji w decyzji z dnia 12 maja 2020 r. Zdaniem Sądu, pospiesznego wprowadzania przepisów i braku właściwego monitoringu w trakcie przyznawania subwencji, jak i po jej wypłacie nie usprawiedliwia cel programu, jakim było szybkie wsparcie przedsiębiorców i ich pracowników z uwagi na dotknięcie ich skutkami COVID-19, ochrona polskiego rynku pracy, albowiem powód przyznając subwencje wydatkował środki publiczne, których wydatkowanie winno być czynione ze szczególną starannością i precyzją wskutek prawidłowej weryfikacji spełniania przez potencjalnych beneficjentów kryteriów do przyznania pomocy. Skoro pozwany podawał dane prawdziwe to powód winien z nim w pierwszej kolejności weryfikować zasadność swoich ustaleń. Podkreślić natomiast należy, że po przyznaniu subwencji – na podstawie nieprawidłowo ustalonych przez powoda danych – pozwany w istocie nie miał możliwości odwołania. Zgodnie bowiem z § 8 umowy przedsiębiorca mógł odwołać się od decyzji o wypłacie subwencji finansowej w kwocie niższej niż wnioskowana, albo ubiegać się ponownie o przyznanie subwencji jeśli decyzja była odmowna w całości. Tym samym pozwany nie miał w istocie możliwości zgłoszenia nieprawidłowości decyzji, która przyznawała mu subwencję (w sytuacji gdy nie powinien jej otrzymać), a on w swoim wniosku podał prawidłowe dane. Ponadto należy odnotować, że powód przyjmując wielkość obrotu gospodarczego za miesiąc referencyjny tj. marzec 2020 r. w wysokości 16.990 zł, odnotował skalę spadku przychodów pozwanego w wysokości 36% i dlatego przyznał subwencję w kwocie 9.240 zł tj. w zakresie odpowiadającym przedziałowi od 25% do 50%. Podkreślić należy, że pozwany od początku deklarował wielkość obrotów gospodarczych za miesiąc referencyjny tj. marzec 2020 r. na poziomie 20.208,28 zł i wówczas powodowałoby, to że skala spadku przychodów wynosiłaby 24,18%. Tym samym, w istocie decyzja powoda od początku winna być odmowna co do przyznania subwencji finansowej. W przypadku spadku przychodów ze sprzedaży wynoszącego od 0% do 25% przedsiębiorca nie był bowiem uprawniony do otrzymania subwencji finansowej (§ 2 ust. 6 umowy). Niemniej jednak należy wskazać, że do poziomu 25% spadku obrotów brakowało pozwanemu mniej niż 1%. Spadek obrotów jaki odnotował pozwany był więc w istocie na granicy przyznania subwencji finansowej. Mając na uwadze powyższe oraz fakty, że skoro pozwany składał wniosek wskazując prawidłowe dane, a następnie mimo to otrzymał subwencję i jak wskazano powyżej nie miał możliwości odwołania się od niej, obecnie dochodzenie roszczenia przez powoda stanowi naruszenie zasad obrotu gospodarczego i nadużycie prawa przez powoda. W sprawie bowiem należy przyjąć, że na skutek pozytywnej decyzji wydanej po zawarciu umowy powód wypłacił środki, które zostały spożytkowane przez pozwanego zgodnie z umową, tj. na pokrycie bieżących kosztów prowadzonej działalności, dzięki czemu mógł utrzymać miejsca pracy, a nadto też dokonał również rozliczenia subwencji. Powód bowiem nie podnosił w tym zakresie żadnych zarzutów wobec pozwanego. Tym samym, nie jest obecnie uprawnione oczekiwanie zwrotu subwencji, w sytuacji gdy pozwany znajdował się w przedziale spadku obrotów, który praktycznie uprawniał go do przyznania subwencji na poziomie z decyzji z dnia 12 maja 2020 r. I szczególnie, że to powód, na skutek swoich czynności sprawdzających, doprowadził do przyznania tych środków i ich wypłaty doprowadził. Warto natomiast odnotować, że w świetle § 3 pkt 5 Regulaminu (...) może podejmować na zasadach racjonalnej uznaniowości decyzje indywidualne o zmianie warunków zwolnienia Beneficjentów z określonych kategorii obowiązku zwrotu subwencji finansowej w całości lub w części w przypadkach określonych w dokumentach programowych. Sumując, skoro powód nie udowodnił nierzetelności oświadczeń i danych złożonych przez pozwanego, Sąd w pkt I wyroku orzekł o oddaleniu powództwa w całości. Oddalenie powództwa w całości, przesądza o tym, że wniosek strony powodowej o ich zasądzenie również podlega oddalenie. W sprawie całości koszty procesu poniosła strona przegrywająca. Jednocześnie w sprawie nie było kosztów które poniosła strona pozwana i które należałoby na jej rzecz zasądzić albowiem pozwany występował w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, a w toku procesu nie poniósł żadnych wydatków. W tym stanie rzeczy w pkt II wyroku jedynie porządkowo wyrzeczono, że koszty procesu w całości ponosi (...) Fundusz (...) Spółka akcyjna z siedzibą w S. .