WZ 15/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuMinister Sprawiedliwości wystąpił z wnioskiem o uznanie za nieważny wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 października 1946 r. (sygn. akt Sr …/46) wobec S. K., skazanego na karę śmierci za przynależność do nielegalnej organizacji i uchylanie się od obowiązku wojskowego, argumentując, że czyn ten był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wojskowy Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. stwierdził nieważność wyroku w części dotyczącej niektórych przestępstw, ale odmówił jej stwierdzenia w odniesieniu do czynu polegającego na podżeganiu do zamachu na działacza PPR. G. S., wnuczka S. K., wniosła zażalenie na to postanowienie, argumentując, że sąd nie dołożył należytej staranności i że jej dziadek był żołnierzem podziemia niepodległościowego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w P. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnieniem była stwierdzona sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie orzeczenia, wynikająca z istotnych rozbieżności w datach wyroku (30 października vs 31 października 1946 r.) i sygnaturach akt (Sr …/46 vs R …/46) sprawy, które uniemożliwiały jednoznaczne ustalenie, którego historycznego wyroku dotyczyło postępowanie. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność doprecyzowania wniosku przez Ministra Sprawiedliwości, ustalenia właściwej sygnatury akt oraz wyjaśnienia stanowiska procesowego skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność precyzyjnego oznaczania akt sprawy i wyroków w postępowaniach o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych w okresie PRL, nawet przy odwoływaniu się do przepisów ustawy z 1991 r.
Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej represji komunistycznych i wymaga dokładnego ustalenia historycznych realiów procesowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozbieżności w oznaczeniu sygnatury akt i daty wyroku historycznego uniemożliwiają stwierdzenie jego nieważności na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istotne i liczne rozbieżności w oznaczeniu sygnatury akt i daty wyroku historycznego stanowią bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. (sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie orzeczenia), co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozbieżności w datach wyroku (30.10.1946 r. vs 31.10.1946 r.) i sygnaturach akt (Sr …/46 vs R …/46) sprawy Wojskowego Sądu Rejonowego w G. dotyczącej S. K. były na tyle istotne i liczne, że uniemożliwiały jednoznaczne ustalenie, którego historycznego wyroku dotyczyło postępowanie o stwierdzenie nieważności. Taka sytuacja stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Jaki jest zakres rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności wyroku historycznego, gdy wniosek jest nieprecyzyjny?
Odpowiedź sądu
Zakres rozpoznania wyznaczony jest przez wniosek Ministra Sprawiedliwości, który powinien zostać doprecyzowany. Skarżąca jako wnioskodawczyni może również wpływać na tok postępowania i inicjować dowody.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na nieprecyzyjną treść wniosku Ministra Sprawiedliwości i zasugerował konieczność jego doprecyzowania, wskazując, że to wniosek wyznacza zakres rozpoznania sprawy. Podkreślono również, że skarżąca, jako wnioskodawczyni, ma prawo wpływać na tok postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca |
| S. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| G. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (15)
Główne
u.o.n.o. art. 3 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 2 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 2 § 2
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 1 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 1 § 3
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 7
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
u.o.n.o. art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano na pkt 7 jako bezwzględną przyczynę odwoławczą (sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie orzeczenia).
KKWP art. 118 § 2
Kodeks karny Wojska Polskiego
KKWP art. 115
Kodeks karny Wojska Polskiego
KKWP art. 86 § 2
Kodeks karny Wojska Polskiego
KKWP art. 27
Kodeks karny Wojska Polskiego
Dekret o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa art. 1 § 2
Dekret o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa art. 1 § 3
k.k. z 1932 r. art. 259
Kodeks karny z 1932 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotne rozbieżności w oznaczeniu sygnatury akt i daty wyroku historycznego, uniemożliwiające jednoznaczne ustalenie przedmiotu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sprzeczność uniemożliwiająca wykonanie orzeczenia • nie wiadomo dokładnie jakiego historycznego wyroku zaskarżone postanowienie dotyczy • nie może też ujść uwadze sądu ponownie rozpoznającego sprawę twierdzenie skarżącej, że ustaleni sprawcy śmierci W. G. zostali zrehabilitowani.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność precyzyjnego oznaczania akt sprawy i wyroków w postępowaniach o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych w okresie PRL, nawet przy odwoływaniu się do przepisów ustawy z 1991 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury dotyczącej represji komunistycznych i wymaga dokładnego ustalenia historycznych realiów procesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rehabilitacji ofiar represji komunistycznych i pokazuje, jak istotne są detale proceduralne nawet po wielu latach. Pokazuje też trudności w dochodzeniu sprawiedliwości historycznej.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok śmierci sprzed 70 lat z powodu... literówki w sygnaturze akt!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.