WZ 1/13

Sygn. akt: WZ 1/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Janusz Godyń (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wiesław Błuś SSN Marian Buliński w sprawie A. P., na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2013 r. w związku z zażaleniem pełnomocnika - radcy prawnego na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 grudnia 2012 r. o stwierdzeniu swej niewłaściwości do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia 3 grudnia 1974 r., na podstawie art. 545 § 1 w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. pozostawia zażalenie bez rozpoznania. UZASADNIENIE A. P. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia 3 grudnia 1974 r. za przestępstwo określone w art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony P.R.L. na karę 3 lat pozbawienia wolności (sygn. akt: Sg 138/74). W dniu 1 października 2012 r. radca prawny J. N., jako pełnomocnik A. P., wystąpił do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego przytoczonym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. 2 Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. stwierdził swą niewłaściwość do rozpoznania wniosku i sprawę przekazał „według właściwości do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w O”. Pełnomocnik A. P., który zaskarżył to postanowienie, wniósł o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w S. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2013 r. przyjął zażalenie pełnomocnika i przekazał je do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izba Wojskowa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W., podjęte na podstawie art. 463 § 1 k.p.k., jest błędne. Prezes Sądu obowiązany był postąpić stosownie do nakazu zawartego w art. 429 § 1 k.p.k., tzn. odmówić przyjęcia środka odwoławczego jako pochodzącego od osoby nieuprawnionej, który to przepis ma zastosowanie również w postępowaniu wznowieniowym (art. 545 § 1 k.p.k.). Przewidziany w art. 545 § 2 k.p.k. wymóg sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez adwokata albo radcę prawnego nie jest dopełniony, jeżeli osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo wniosek ten sporządza i podpisuje ustanowiony przez nią w roli pełnomocnika radca prawny, gdyż wnioskodawcą jest tu osoba występująca w procesie jako oskarżony i tak też traktowana również po skazaniu w postępowaniach prowadzonych po uprawomocnieniu się wyroku, przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego, w tym i o wznowienie. Oskarżony bowiem korzystać może z pomocy obrońcy (art. 6 k.p.k.), a nie pełnomocnika, po którego pomoc prawną sięgać mogą strony inne niż oskarżony (art. 87 § 1 k.p.k.), natomiast obrońcą w sprawach o przestępstwa może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury (art. 82 k.p.k.) – zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r., IV KZ 19/10, OSNKW 2010, z. 8, poz. 71 oraz aprobującą glosę A. Małolepszego, LEX/el.2011. Konsekwencją takiego stanu rzeczy, tzn. braku uprawnienia pełnomocnika – radcy prawnego do sporządzenia i podpisania w imieniu oskarżonego wniosku w sprawie o wznowienie postępowania, jest niemożność występowania przez pełnomocnika z własnymi zażaleniami w tej sprawie. 3 Przyjęcie przez Prezesa Sądu pierwszej instancji środka odwoławczego wniesionego przez osobę nieuprawnioną, obliguje Sąd Najwyższy jako Sąd odwoławczy do pozostawienia bez rozpoznania zażalenia pełnomocnika skazanego, stosownie do treści art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. Ze względu na ten sposób rozstrzygnięcia sprawy Sąd Najwyższy nie jest władny przesądzić, czy właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w przypadku A. P. jest sąd wojskowy, czy sąd powszechny, co przecież ma zasadnicze znaczenie, gdyż rozpoznanie sprawy przez sąd niewłaściwy ma określone, i to wyjątkowo negatywne skutki – vide art. 439 § 1 pkt 3 k.p.k. Zasygnalizować zatem jedynie można, że dla prawidłowego ustalenia tej kwestii mogły – i ewentualnie mogą – być pomocne judykaty Sądu Najwyższego w zakresie właściwości funkcjonalnej, np. postanowienia: z dnia 11 lipca 1996 r., WZ 91/96, OSNKW 1996, z. 9 – 10, poz. 74; z dnia 23 sierpnia 2000 r., WZ 34/2000, OSNKW 2000, z. 11 – 12, poz. 103; wyrok z dnia 8 grudnia 2004 r., WA 26/04, R – OSNKW 2004, poz. 2320. Pouczenie Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje (arg. z art. 430 § 2 k.p.k.).