Orzeczenie · 2013-02-12

WZ 1/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-02-12
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaradca prawnyobrońcapełnomocniksąd najwyższykpkwłaściwość sąduskazanie

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z 1974 r., skazującym A. P. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Wniosek o wznowienie złożył pełnomocnik A. P., radca prawny J. N. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r. stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu sądowi powszechnemu. Pełnomocnik A. P. zaskarżył to postanowienie zażaleniem, wnosząc o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w S. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2013 r. przyjął zażalenie i przekazał je do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izba Wojskowa. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego było błędne. Sąd Najwyższy wskazał, że Prezes Sądu obowiązany był odmówić przyjęcia środka odwoławczego jako pochodzącego od osoby nieuprawnionej, zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. Podkreślono, że wymóg sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez adwokata albo radcę prawnego (art. 545 § 2 k.p.k.) nie jest spełniony, gdy wniosek taki sporządza i podpisuje ustanowiony przez skazanego radca prawny, gdyż wnioskodawcą jest osoba występująca w procesie jako oskarżony, który może korzystać jedynie z pomocy obrońcy (art. 6 k.p.k.), a nie pełnomocnika. Obrońcą w sprawach o przestępstwa może być tylko osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury (art. 82 k.p.k.). Konsekwencją braku uprawnienia pełnomocnika – radcy prawnego do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w imieniu oskarżonego jest niemożność występowania przez pełnomocnika z własnymi zażaleniami w tej sprawie. W związku z tym Sąd Najwyższy, działając jako sąd odwoławczy, pozostawił zażalenie pełnomocnika bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że ze względu na taki sposób rozstrzygnięcia nie jest władny przesądzić, czy właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest sąd wojskowy, czy powszechny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do reprezentowania skazanego w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego oraz konsekwencji wniesienia środka prawnego przez osobę nieuprawnioną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego w postępowaniu karnym i roli radcy prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy radca prawny może być pełnomocnikiem skazanego w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego skazany może być reprezentowany jedynie przez obrońcę, a nie przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.k. (art. 6, art. 82, art. 87 § 1) stanowią, że oskarżony może korzystać z pomocy obrońcy, a nie pełnomocnika. Obrońcą może być tylko osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury. Radca prawny nie jest uprawniony do bycia obrońcą w sprawach o przestępstwa.

Jaka jest procedura postępowania sądu odwoławczego w przypadku zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania zażalenie wniesione przez osobę nieuprawnioną.

Uzasadnienie

Przyjęcie przez sąd pierwszej instancji środka odwoławczego wniesionego przez osobę nieuprawnioną obliguje sąd odwoławczy do pozostawienia go bez rozpoznania, zgodnie z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie zażalenia bez rozpoznania
Strona wygrywająca
brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany
J. N.innepełnomocnik skazanego (radca prawny)

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma zastosowanie w postępowaniu wznowieniowym, nakazując pozostawienie zażalenia bez rozpoznania, jeśli zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną.

k.p.k. art. 430 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obliguje sąd odwoławczy do pozostawienia bez rozpoznania zażalenia wniesionego przez osobę nieuprawnioną.

Pomocnicze

k.p.k. art. 545 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez adwokata albo radcę prawnego nie jest dopełniony, gdy wniosek ten sporządza i podpisuje ustanowiony przez skazanego radca prawny.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Oskarżony może korzystać z pomocy obrońcy.

k.p.k. art. 87 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pełnomocnika mogą ustanowić strony inne niż oskarżony.

k.p.k. art. 82

Kodeks postępowania karnego

Obrońcą w sprawach o przestępstwa może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury.

k.p.k. art. 463 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarządzenia Prezesa Sądu.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje odmówić przyjęcia środka odwoławczego jako pochodzącego od osoby nieuprawnionej.

ustawa o powszechnym obowiązku obrony PRL art. 188 § 1 i 3

Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL

Przepis, na podstawie którego zapadł pierwotny wyrok skazujący.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na negatywne skutki rozpoznania sprawy przez sąd niewłaściwy (pkt 3).

k.p.k. art. 430 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że na postanowienie o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania zażalenie nie przysługuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Radca prawny nie jest uprawniony do bycia obrońcą w postępowaniu karnym, a tym samym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w imieniu skazanego. • Zażalenie wniesione przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik (radca prawny) był uprawniony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i wniesienia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Oskarżony bowiem korzystać może z pomocy obrońcy (art. 6 k.p.k.), a nie pełnomocnika, po którego pomoc prawną sięgać mogą strony inne niż oskarżony (art. 87 § 1 k.p.k.), natomiast obrońcą w sprawach o przestępstwa może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury (art. 82 k.p.k.) • Konsekwencją takiego stanu rzeczy, tzn. braku uprawnienia pełnomocnika – radcy prawnego do sporządzenia i podpisania w imieniu oskarżonego wniosku w sprawie o wznowienie postępowania, jest niemożność występowania przez pełnomocnika z własnymi zażaleniami w tej sprawie.

Skład orzekający

Janusz Godyń

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesław Błuś

członek

Marian Buliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do reprezentowania skazanego w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego oraz konsekwencji wniesienia środka prawnego przez osobę nieuprawnioną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego w postępowaniu karnym i roli radcy prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – kto może reprezentować skazanego w postępowaniu o wznowienie postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy radca prawny może reprezentować skazanego w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst