WA 69/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał apelacje prokuratora i obrońcy od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w W., który skazał Jerzego B. za oszustwo w zb. z fałszerstwem dokumentu (art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.) oraz Cezarego G. za pomocnictwo do oszustwa w zb. z fałszerstwem dokumentu (art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.). Jerzy B. przedstawił dowódcy jednostki wojskowej podrobiony dowód wpłaty, aby wyłudzić dopłatę do wypoczynku dzieci. Cezary G. podrobił ten dokument. Sąd Najwyższy uznał apelację prokuratora za zasadną w zakresie zmiany kwalifikacji prawnej czynu Cezarego G. Wyeliminowano z niej art. 270 § 1 k.k., przyjmując, że podrobienie dokumentu było przestępstwem uprzednim, stanowiącym środek do popełnienia przestępstwa oszustwa, a jego społeczna szkodliwość była niższa. W związku z tym zastosowano konstrukcję współukaranego przestępstwa uprzedniego, co skutkowało pominięciem art. 270 § 1 k.k. w kwalifikacji prawnej. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady współukaranego przestępstwa uprzedniego w kontekście zbiegu przestępstw oszustwa i fałszerstwa dokumentu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie jeden czyn jest środkiem do popełnienia drugiego, a jego szkodliwość jest niższa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podrobienie dokumentu w celu użycia go jako autentycznego do popełnienia oszustwa, gdzie oba czyny są przestępstwami, powinno być traktowane jako dwa odrębne przestępstwa w zbiegu realnym, czy jako jedno przestępstwo współukaranego czynu uprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Takie działanie, gdzie pierwszy czyn (fałszerstwo) stanowi środek do popełnienia drugiego czynu (oszustwo), a jego społeczna szkodliwość jest niższa, może być uznane za przestępstwo współukaranego czynu uprzedniego, co skutkuje pominięciem odrębnej kwalifikacji prawnej dla czynu pierwszego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do konstrukcji współukaranego przestępstwa uprzedniego, wskazując, że gdy jeden czyn jest środkiem do popełnienia drugiego, a jego szkodliwość jest niższa, można go pominąć w kwalifikacji prawnej. Kara za czyn główny (oszustwo) spełni funkcje kary za oba czyny.
Czy czyn polegający na podrobieniu dokumentu i czyn polegający na jego użyciu do wyłudzenia mienia, popełnione przez tę samą osobę, mogą być kwalifikowane jako dwa odrębne czyny w ramach jednego czynu zabronionego (np. oszustwa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji opisanej w sprawie, gdzie jeden czyn (podrobienie) jest środkiem do popełnienia drugiego (oszustwo), należy zastosować konstrukcję współukaranego przestępstwa uprzedniego, a nie traktować tych działań jako dwóch odrębnych czynności wykonawczych do czynu oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że podrobienie dokumentu w celu użycia go przez inną osobę do popełnienia oszustwa stanowi odrębne przestępstwo fałszerstwa, które jest środkiem do celu, jakim jest oszustwo. Dlatego nie można tego traktować jako dwóch czynności wykonawczych do oszustwa, lecz jako dwa odrębne czyny, z których jeden jest współukarany.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy B. | osoba_fizyczna | skazany |
| Cezary G. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej | organ_państwowy | prokurator |
| dowódca jednostki wojskowej w N. | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Dotyczy pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa, czyli doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem.
Pomocnicze
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy podrobienia dokumentu w celu użycia go za autentyczny.
k.k. art. 60 § § 2 pkt 1
Kodeks karny
Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary.
k.k. art. 60 § § 6 pkt 3
Kodeks karny
Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu realnego przestępstw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja prokuratora zarzucająca obrazę prawa materialnego przez multikwalifikowanie czynu Cezarego G. • Zastosowanie konstrukcji współukaranego przestępstwa uprzedniego, gdzie czyn pierwszy (fałszerstwo) jest środkiem do popełnienia czynu drugiego (oszustwo) i ma niższą szkodliwość społeczną.
Odrzucone argumenty
Apelacja obrońcy Jerzego B. wnosząca o warunkowe zawieszenie kary. • Kwalifikacja prawna czynu Cezarego G. przez sąd pierwszej instancji obejmująca odrębnie art. 270 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
możliwe jest w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, uznanie pierwszego z tych czynów za przestępstwo współukarane. • nie ma przeszkód, aby pierwsze przestępstwo uznać za przestępstwo współukarane. • kara wymierzona za czyn drugi – kwalifikowany z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. – spełni te wszystkie funkcje, jakie miałaby realizować kara orzeczona za przestępstwo uprzednie.
Skład orzekający
W. Błuś
przewodniczący
M. Pietruszyński
sprawozdawca
B. Rychlicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady współukaranego przestępstwa uprzedniego w kontekście zbiegu przestępstw oszustwa i fałszerstwa dokumentu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie jeden czyn jest środkiem do popełnienia drugiego, a jego szkodliwość jest niższa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ciekawej kwestii zbiegu przestępstw i zastosowania konstrukcji współukaranego przestępstwa uprzedniego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Fałszerstwo dokumentu jako środek do oszustwa – kiedy sąd pomija jeden czyn?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.