Orzeczenie · 1995-06-21

W 16/94

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
1995-06-21
SAOSinneobywatelstwoWysokakonstytucyjny
repatriacjaobywatelstwo polskiezaświadczenieorgan administracjiwojewodak.p.a.ustawa o obywatelstwiecudzoziemcy

Wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczył ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni art. 218 § 1 k.p.a. w związku z przepisami ustawy o obywatelstwie polskim i ustawy o cudzoziemcach, w szczególności czy wojewoda jest organem właściwym do wydania zaświadczenia o przybyciu do Polski jako repatriant lub dziecko repatrianta. Rozważano, czy takie zaświadczenie może być wydane, jeśli fakty wynikają z posiadanych przez organ danych. W uzasadnieniu przytoczono uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą braku kompetencji ZUS do oceny statusu repatrianta oraz stan faktyczny małżonków, którzy nabyli obywatelstwo polskie na innej drodze niż repatriacja. Prokurator Generalny i Minister Spraw Wewnętrznych zajęli stanowisko przeciwko możliwości uznania za repatrianta osób, które nabyły obywatelstwo polskie na innej drodze niż repatriacja. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że każdy organ administracji państwowej, w tym wojewoda, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt przybycia osoby do Polski i okoliczności mających znaczenie dla uznania jej za repatrianta lub dziecko repatrianta, jeżeli fakty te wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestru lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kompetencji organów administracji do wydawania zaświadczeń o statusie repatrianta oraz interpretacja pojęcia 'repatrianta' w kontekście przepisów emerytalno-rentowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku, choć zasady interpretacji przepisów k.p.a. pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organem właściwym do wydania zaświadczenia o przybyciu przez określoną osobę do Polski jako repatriant lub dziecko repatrianta jest organ, w którego ewidencjach znajdują się informacje o przybyciu z zamiarem stałego osiedlenia się i uzyskaniu zgody na to osiedlenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Każdy organ administracji państwowej, w tym wojewoda, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt przybycia danej osoby do Polski i okoliczności mających znaczenie dla uznania jej jako repatrianta lub dziecka repatrianta, jeżeli fakty te wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestru lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 218 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek wydawania zaświadczeń potwierdzających fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych danych. Status repatrianta może być potwierdzony przez każdy organ posiadający stosowne informacje, a nie tylko przez organ ściśle związany z procedurą nabycia obywatelstwa.

Czy osoba, która nabyła obywatelstwo polskie na innej drodze niż repatriacja, może być uznana za repatrianta w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym i rentowym, jeśli spełnia materialnoprawne przesłanki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wykładnia językowa art. 2 ust. 2 pkt. 1e ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent wskazuje, że za repatriantów w jego rozumieniu należy uważać także osoby, które nabyły obywatelstwo na innej drodze aniżeli repatriacji, o ile powróciły do kraju po 22 lipca 1944 r. i zostały uznane za repatriantów.

Uzasadnienie

Trybunał analizuje przepisy dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych, wskazując, że ustawa ta nie stawia wymogu nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, a jedynie powrót do kraju i uznanie za repatrianta. Podkreślono, że osoby narodowości polskiej lub pochodzenia polskiego, które nabyły obywatelstwo na innej drodze, mogą być uznane za repatriantów w rozumieniu tych przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustalenie powszechnie obowiązującej wykładni

Strony

NazwaTypRola
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik postępowania
Minister Spraw Wewnętrznychorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organy administracji obowiązek wydawania zaświadczeń potwierdzających fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych danych.

Ustawa o obywatelstwie polskim art. 12 § ust. 1-6

Dotyczy nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji.

Ustawa o rewaloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw art. 2 § ust. 2 pkt 2 lit. e

Określa warunki zaliczenia okresu zatrudnienia za granicą dla repatriantów.

Pomocnicze

Ustawa o obywatelstwie polskim art. 17 § ust. 4

Wojewoda stwierdza posiadanie i utratę obywatelstwa polskiego.

Ustawa o cudzoziemcach art. 13 § ust. 1-3

Reguluje wydawanie zezwoleń na stały pobyt cudzoziemcom.

Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych art. 11 § ust. 1 pkt 2

Określa zakres działania ZUS.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowań o ustalenie stosunku prawnego lub prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Każdy organ administracji państwowej, posiadający odpowiednie dane, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego status repatrianta. • Przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym i rentowym dopuszczają uznanie za repatrianta osób, które nabyły obywatelstwo polskie na innej drodze niż repatriacja.

Odrzucone argumenty

Tylko wojewoda jest właściwy do wydania zaświadczenia o statusie repatrianta. • Osoba, która nabyła obywatelstwo polskie na innej drodze niż repatriacja, nie może być uznana za repatrianta.

Godne uwagi sformułowania

Każdy organ administracji państwowej, a w tym wojewoda jest zobowiązany na podstawie art. 218 § 1 k.p.a. do wydania zaświadczenia stanowiącego potwierdzenie faktu przybycia danej osoby do Polski i okoliczności mających znaczenie dla uznania jej jako repatrianta lub dziecka repatrianta w rozumieniu właściwych przepisów, jeżeli fakty te wynikają z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestru lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. • Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że za repatriantów w jego rozumieniu należy uważać także osoby, które nabyły obywatelstwo na innej drodze aniżeli repatriacji.

Skład orzekający

Andrzej Zoll

Przewodniczący

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

Sędzia

Tomasz Dybowski

Sędzia

Stefan Jaworski

Sędzia

Krzysztof Kolasiński

Sędzia-sprawozdawca

Wojciech Łączkowski

Sędzia

Ferdynand Rymarz

Sędzia

Wojciech Sokolewicz

Sędzia

Janusz Trzciński

Sędzia

Błażej Wierzbowski

Sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji organów administracji do wydawania zaświadczeń o statusie repatrianta oraz interpretacja pojęcia 'repatrianta' w kontekście przepisów emerytalno-rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z lat 90. XX wieku, choć zasady interpretacji przepisów k.p.a. pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z obywatelstwem i statusem repatrianta, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób, zwłaszcza w kontekście świadczeń emerytalnych. Wykładnia przepisów przez Trybunał Konstytucyjny jest kluczowa.

Kto decyduje o tym, czy jesteś repatriantem? Wykładnia Trybunału Konstytucyjnego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst