VIII UA 44/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranych zasiłków chorobowego i opiekuńczego. Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję, zwalniając ubezpieczoną z obowiązku zwrotu zasiłków za określone okresy, uznając, że czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia miały charakter incydentalny i nie były sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego. ZUS złożył apelację, kwestionując to rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając argumentację Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że czynności podejmowane przez ubezpieczoną w ramach umowy zlecenia, polegające na poprawianiu dokumentacji projektowej, miały charakter sporadyczny, wymuszony okolicznościami realizacji projektu i nie stanowiły "pracy zarobkowej" w rozumieniu przepisów, które pozbawiałaby prawa do zasiłku. Sąd uznał, że brak było podstaw do żądania zwrotu pobranych świadczeń, a także odniósł się do kwestii przedawnienia roszczeń oraz naliczania odsetek. Ostatecznie Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, mające charakter incydentalny i wymuszony okolicznościami, stanowią "pracę zarobkową" pozbawiającą prawa do zasiłku chorobowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynności o charakterze incydentalnym, wymuszonym okolicznościami i niepozbawiające prawa do zasiłku chorobowego nie stanowią "pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynności podejmowane przez ubezpieczoną miały charakter sporadyczny, były wymuszone realizacją projektu i ich zaniechanie rodziłoby negatywne skutki dla osób trzecich (uczniów). Nie stanowiły one zatem pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów, a tym samym nie pozbawiały prawa do zasiłku chorobowego i opiekuńczego.
Czy organ rentowy może żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego po upływie 3 lat od ostatniej wypłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 84 ust. 3 ustawy systemowej, organ rentowy nie może żądać zwrotu świadczeń pobranych za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata, licząc od ostatniej wypłaty.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazał, że okres 3 lat jest liczony od daty faktycznej wypłaty ostatniego świadczenia, a nie od daty wydania decyzji. W przypadku świadczeń wypłaconych w 2019 roku, decyzja wydana w 2023 roku mogła objąć jedynie świadczenia z ostatnich 3 lat poprzedzających wydanie decyzji, jednakże w tej konkretnej sprawie nie było podstaw do uznania świadczeń za nienależnie pobrane.
Jak należy interpretować przepisy dotyczące naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń po zmianie przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zmiana art. 84 ust. 1 ustawy systemowej wprowadzająca naliczanie odsetek od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia nie może być stosowana retroaktywnie do świadczeń wypłaconych przed wejściem w życie nowelizacji, gdyż naruszałoby to zasady państwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że retroaktywne zastosowanie nowych zasad naliczania odsetek od świadczeń pobranych przed wejściem w życie nowelizacji byłoby sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego i zaufania do państwa, ponieważ organ rentowy mógłby naliczać odsetki za okres, w którym przepis zezwalający na ich naliczanie nie obowiązywał.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Sąd interpretuje pojęcie "pracy zarobkowej" jako czynności incydentalnych i wymuszonych okolicznościami, które nie pozbawiają prawa do zasiłku.
ustawa systemowa art. 84 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Zmieniony przepis od 18.09.2021 r. nakazuje naliczanie odsetek od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia, jednakże sąd uznał, że nie można stosować tego przepisu retroaktywnie.
ustawa systemowa art. 84 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa systemowa art. 84 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata, licząc od ostatniej wypłaty.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 6
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 32
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
ustawa zasiłkowa art. 35 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS ws. opłat art. 9 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 4929,09 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.