VIII U 770/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z 4.01.2024 r. ZUS II Oddział w Ł. odmówił B. Z. odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych w kwocie 11.683,06 zł. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie, argumentując trudną sytuacją rodzinną (samotne wychowywanie córki), zdrowotną (liczne schorzenia, koszty leczenia) i materialną. Sąd Okręgowy ustalił, że B. Z. jest uprawniona do renty, która została zawieszona z powodu osiągania dochodów powyżej limitu. Wnioskodawczyni była zatrudniona, uzyskując wysokie dochody netto (15.000 zł miesięcznie), posiada majątek (nieruchomości, samochód) i otrzymuje alimenty na córkę. Mimo poważnych schorzeń i kosztów leczenia, sąd uznał, że wnioskodawczyni jest osobą młodą (41 lat), aktywną zawodowo, posiadającą możliwości zarobkowe, które powinny pozwolić na spłatę zobowiązania. Sąd podkreślił, że przepis o odstąpieniu od żądania zwrotu ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany rozszerzająco. Choć sąd nie znalazł podstaw do całkowitego odstąpienia od żądania zwrotu, to na mocy art. 477^14 § 2 KPC rozłożył zadłużenie na 12 równych miesięcznych rat, uznając tę formę pomocy za bardziej adekwatną do jej obecnej sytuacji. Jednocześnie, ze względu na zasady słuszności, sąd nie obciążył powódki kosztami zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przesłanek odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przez ZUS oraz możliwości rozłożenia zadłużenia na raty w kontekście sytuacji materialnej i zdrowotnej ubezpieczonego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji wnioskodawczyni. Kluczowe jest wykazanie przez stronę, że spłata zobowiązania uniemożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku B. Z. zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające odstąpienie przez ZUS od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo problemów zdrowotnych i kosztów leczenia, wnioskodawczyni jest młodą, aktywną zawodowo osobą z możliwościami zarobkowymi i majątkowymi (nieruchomości, dochody), które pozwalają na spłatę zobowiązania. Przepis o odstąpieniu ma charakter wyjątkowy.
Czy w sytuacji B. Z. bardziej adekwatne jest rozłożenie zadłużenia na raty zamiast odstąpienia od żądania zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozłożenie zadłużenia na raty jest bardziej adekwatne do obecnej sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawczyni.
Uzasadnienie
Sąd, nie znajdując podstaw do całkowitego odstąpienia od żądania zwrotu, rozłożył zadłużenie na 12 rat, uznając to za formę pomocy odpowiadającą możliwościom finansowym skarżącej i poczuciu sprawiedliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona/powódka |
| ZUS II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy/pozwany |
Przepisy (3)
Główne
ustawa systemowa art. 84 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pojęcie „szczególnie uzasadnionych okoliczności” oznacza, że przypadki jego zastosowania powinny mieć charakter wyjątkowy i nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Obejmuje sytuacje, gdy zwrot uniemożliwi lub znacznie utrudni bieżące funkcjonowanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Pomocnicze
KPC art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący orzekanie sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia nieobciążanie strony kosztami postępowania z uwagi na zasady słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni posiada możliwości zarobkowe i majątkowe pozwalające na spłatę zobowiązania. • Przepis art. 84 ust. 8 ustawy systemowej ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany rozszerzająco. • Rozłożenie zadłużenia na raty jest bardziej adekwatne do sytuacji wnioskodawczyni.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja rodzinna, zdrowotna i materialna wnioskodawczyni uzasadnia całkowite odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „szczególnie uzasadnionych okoliczności” oznacza, że przypadki jego zastosowania powinny mieć charakter wyjątkowy • zwrot uniemożliwi bądź znacznie dotkliwie utrudni ubezpieczonemu bieżące funkcjonowanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych • przepis art. 84 ust. 8 pkt 1 ustawy systemowej ma bowiem charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany rozszerzająco, jak również powinien być stosowany tylko w tych stanach faktycznych, które się do tego kwalifikują. • rozłożenie zadłużenia na raty jest bardziej adekwatna do jej obecnej sytuacji życiowej i materialnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przez ZUS oraz możliwości rozłożenia zadłużenia na raty w kontekście sytuacji materialnej i zdrowotnej ubezpieczonego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnej oceny sytuacji wnioskodawczyni. Kluczowe jest wykazanie przez stronę, że spłata zobowiązania uniemożliwi zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd balansuje między interesem publicznym (zwrot nienależnych świadczeń) a indywidualną sytuacją obywatela (problemy zdrowotne, rodzinne). Rozstrzygnięcie o rozłożeniu na raty jest praktycznym rozwiązaniem dla osób w trudnej sytuacji.
“ZUS chce zwrotu renty, a sąd rozkłada dług na raty. Kiedy można liczyć na ulgę?”
Dane finansowe
WPS: 11 683,06 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.