VIII U 385/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że przychody osiągnięte przez pracowników z tytułu umów zlecenia zawartych z inną, powiązaną spółką, powinny być traktowane jako przychody z tytułu umowy o pracę u płatnika składek. ZUS uznał, że powiązania osobowe, gospodarcze i kapitałowe między spółkami, a także tożsamość wykonywanych czynności, wskazują na celowe stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń w celu obniżenia kosztów składek społecznych i ominięcia przepisów o czasie pracy. Płatnik składek zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym dotyczących wykładni art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy, łącząc sprawy, oddalił odwołania. Sąd uznał, że zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, który nakazuje traktować jako pracownika osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz swojego pracodawcy, nawet jeśli umowa została zawarta z osobą trzecią. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji jest zapobieganie omijaniu przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W analizowanym przypadku, powiązania między spółkami, realizacja wspólnych celów gospodarczych oraz fakt, że pracownicy wykonywali podobne czynności dla obu podmiotów, doprowadziły do wniosku, że umowy zlecenia były zawierane w celu obejścia prawa. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów KPA, wskazując, że w sprawach ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji powiązanych spółek i pozornego rozdzielenia umów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przychody z umów zlecenia zawartych z powiązaną spółką powinny być traktowane jako przychody z umowy o pracę u płatnika składek, w kontekście art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przychody z umów zlecenia zawartych z powiązaną spółką powinny być traktowane jako przychody z umowy o pracę u płatnika składek, ponieważ umowy te miały na celu obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami, a także wykonywanie przez pracowników podobnych czynności dla obu podmiotów, wskazują na celowe stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń w celu obniżenia kosztów składek i ominięcia przepisów prawa pracy. Zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.
Czy umowy zlecenia zawarte z powiązanymi spółkami, które nie były w pełni oskładkowane, są nieważne z powodu obejścia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy zlecenia zawarte z drugą spółką, które nie były oskładkowane, są nieważne z powodu obejścia prawa, ponieważ miały na celu pozorowanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń i obniżenie kosztów.
Uzasadnienie
Rozbicie czynności wykonywanych na rzecz współpracujących podmiotów na dwie umowy zlecenia, z których tylko jedna była oskładkowana, stanowi obejście prawa i pozorowanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń, co prowadzi do nieważności umowy na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.c.
Czy sąd w sprawach ubezpieczeń społecznych może badać naruszenia przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego przy wydaniu decyzji przez organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w sprawach ubezpieczeń społecznych stosuje przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego, a nie Kodeksu Postępowania Administracyjnego, i nie bada wad formalnych decyzji administracyjnych, które nie dyskwalifikują jej jako aktu administracyjnego.
Uzasadnienie
Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach prawa materialnego. Naruszenia przepisów KPA nie stanowią przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, chyba że dyskwalifikują one decyzję jako akt administracyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| M. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| T. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| J. G. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| K. T. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| K. Ż. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (5)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują w razie potrzeby przepisy ustawy.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
u.ś.o.f.ś.p. art. 66 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami. • Tożsamość wykonywanych czynności przez pracowników dla obu spółek. • Celowe stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń w celu obniżenia kosztów składek. • Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Nieważność umów zlecenia z powodu obejścia prawa (art. 58 k.c.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez ZUS. • Brak podstaw do zawieszenia postępowania. • Prawidłowe rozliczenie składek przez płatnika. • Różnice w wykonywanych czynnościach (kwestionowane przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz ominięcie ograniczenia wynikającego z przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych. • Rozbicie czynności wykonywanych na rzecz współpracujących, powiązanych osobowo i kapitałowo podmiotów na dwie umowy zlecenia, umożliwiało wybór tylko jednego z nich do podstawy wymiaru składek. • Celem takiej regulacji było ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów.
Skład orzekający
Jacek Chrostek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązanych spółek i pozornego rozdzielenia umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak powiązane spółki próbują obejść przepisy ubezpieczeniowe, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące oskładkowania umów zlecenia w kontekście stosunku pracy.
“Jak dwie powiązane spółki próbowały oszukać ZUS na składkach? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.