VIII U 368/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kwalifikacji umów zawartych przez spółkę Grupa Budowlana (...) z kilkoma osobami, które nazwane zostały umowami o dzieło. ZUS uznał, że charakter wykonywanych prac (m.in. opróżnianie koszy parkowych, koszenie trawy, wygrabianie liści, sprzątanie śmieci) wskazuje na umowę zlecenia, a nie umowę o dzieło, co skutkowało obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka wniosła odwołanie, twierdząc, że umowy te spełniały kryteria umowy o dzieło, a tym samym nie rodziły obowiązku ubezpieczeniowego. Sąd, opierając się na orzecznictwie i przepisach Kodeksu cywilnego, szczegółowo analizował różnice między umową o dzieło (umowa rezultatu) a umową zlecenia (umowa starannego działania). Stwierdził, że prace wykonywane przez zainteresowanych miały charakter powtarzalny, nie prowadziły do powstania indywidualnego, oznaczonego dzieła, a ich wykonywanie było ściśle związane z potrzebami zamawiającego i odbywało się w określonych miejscach. W konsekwencji sąd uznał, że umowy te, mimo nazwy, w rzeczywistości były umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a zatem podlegają obowiązkowi składkowemu. Odwołania zostały oddalone, a koszty postępowania zasądzone od odwołującego się.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia w kontekście obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, zwłaszcza w przypadku prac o charakterze porządkowym i usługowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju prac, może wymagać adaptacji do innych rodzajów umów i czynności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prace porządkowe i ogrodnicze wykonywane na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło, charakteryzujące się powtarzalnością i brakiem indywidualnego rezultatu, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako umowy zlecenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prace te podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, ponieważ mimo nazwy, faktycznie stanowią umowy zlecenia.
Uzasadnienie
Sąd analizował cechy umowy o dzieło (rezultat, indywidualność) i umowy zlecenia (staranność działania, brak konieczności osiągnięcia rezultatu). Stwierdził, że prace takie jak koszenie trawy, sprzątanie parków, opróżnianie koszy, wykonywane w sposób powtarzalny i bez osiągania konkretnego, indywidualnego dzieła, kwalifikują się jako umowa zlecenia, nawet jeśli strony nazwały je umowami o dzieło. Kluczowe było ustalenie rzeczywistej istoty umowy, a nie jej nazwy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grupa Budowlana (...) Spółka z o.o. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| K. D. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| K. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| J. F. (1) | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| Ł. F. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| E. C. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Pomocnicze
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło, wymagająca wykonania oznaczonego dzieła.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia, zobowiązująca do dokonania określonej czynności prawnej.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Przepis stanowiący, że do umów o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniem do treści zgodnej z naturą stosunku prawnego, jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Charakter prac wykonywanych przez zainteresowanych (powtarzalność, brak indywidualnego rezultatu, brak swobody w czasie i miejscu) wskazuje na umowę zlecenia. • Nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze prawnym; decyduje rzeczywista treść i sposób wykonywania. • Ubezpieczenia społeczne mają charakter przymusowy i nie można ich wyłączyć wolą stron.
Odrzucone argumenty
Umowy nazwane umowami o dzieło spełniały przesłanki umowy o dzieło. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych i świadczeniach opieki zdrowotnej. • Błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez kwalifikację umów jako umów zlecenia zamiast umów o dzieło.
Godne uwagi sformułowania
Decydująca jest bowiem rzeczywista istota umowy determinowana jej treścią, zgodnym zamiarem stron i celem, a nie jej nazwa • Umowę o dzieło zalicza się do kategorii „umów rezultatu” i przeciwstawia umowie zlecenia - jako „umowie o staranne wykonanie usługi” • Ubezpieczenia społeczne posiadają cechę przymusu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia w kontekście obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne, zwłaszcza w przypadku prac o charakterze porządkowym i usługowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju prac, może wymagać adaptacji do innych rodzajów umów i czynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i zlecenie, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Pokazuje, jak sąd analizuje faktyczny charakter pracy, a nie tylko nazwy umów.
“Czy Twoja umowa o dzieło to tak naprawdę umowa zlecenie? ZUS i sąd wyjaśniają, jak to rozpoznać.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.