VIII U 327/24Oszustwo składowe powiązane spółki
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołań Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego (...) Sp. z o.o. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla kilku pracowników, uwzględniając przychody z umów zlecenia zawartych z inną spółką, (...) Sp. z o.o. ZUS uznał, że obie spółki były ze sobą powiązane osobowo, kapitałowo i gospodarczo, a zawieranie umów zlecenia miało na celu obejście przepisów i uniknięcie opłacania składek. Płatnik składek zarzucał organowi rentowemu naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz błędną wykładnię przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu pracy. Sąd Okręgowy, po połączeniu spraw, oddalił odwołania. Sąd uznał, że art. 8 ust. 2a ustawy systemowej ma zastosowanie, gdy pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, nawet jeśli umowa cywilnoprawna zawarta jest z osobą trzecią. W analizowanym przypadku, powiązania między spółkami, tożsamość klientów i realizacja wspólnego celu gospodarczego wskazywały na to, że praca wykonywana na podstawie umów zlecenia z (...) Sp. z o.o. faktycznie świadczona była na rzecz (...) Sp. z o.o. Sąd podkreślił, że celem takiej regulacji jest zapobieganie unikaniu opodatkowania i ochronie pracowników. Stwierdzono, że umowy zlecenia były pozorne i służyły obejściu prawa, co uzasadniało wliczenie przychodów do podstawy wymiaru składek. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania, uznając, że toczące się przed innym sądem postępowania nie stanowiły prejudykatu dla rozstrzygnięcia tej sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz organu rentowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i pozornych umów zlecenia.
Dotyczy sytuacji faktycznych zbliżonych do opisanych w orzeczeniu, z silnymi powiązaniami między podmiotami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przychód uzyskany przez pracownika z umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim, z którym pracodawca jest powiązany, powinien być wliczany do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne u pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa zlecenia jest pozorna i ma na celu obejście przepisów, a praca faktycznie świadczona jest na rzecz pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uznając, że w przypadku powiązanych spółek i pozornych umów zlecenia, przychód z umowy zlecenia powinien być traktowany jako przychód ze stosunku pracy i wliczany do podstawy wymiaru składek.
Czy zawarcie dwóch umów zlecenia z powiązanymi podmiotami, z których tylko jedna jest oskładkowana, stanowi obejście prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowy te mają na celu pozorowanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń i obniżenie kosztów składek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozbicie czynności na dwie umowy zlecenia między powiązanymi podmiotami, z których tylko jedna jest oskładkowana, jest próbą obejścia przepisów i obniżenia kosztów, co czyni takie umowy nieważnymi na gruncie art. 58 k.c.
Czy naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ rentowy mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowym w sprawach ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych stosuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a wady decyzji administracyjnych wynikające z naruszenia KPA nie są przedmiotem badania sądu, chyba że dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nie doszukał się naruszeń przepisów KPA w stopniu dyskwalifikującym decyzję ZUS i podkreślił, że postępowanie sądowe skupia się na prawie materialnym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowo - Produkcyjne (...) Sp. z o.o. | spółka | płatnik składek / odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| M. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| R. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| A. Ż. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| Z. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| Z. J. | osoba_fizyczna | ubezpieczony / zainteresowany |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia.
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzględnia się również przychód z tytułu umowy zlecenia.
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy organ orzeknie o jej nieważności w innym trybie. Nieważna jest również czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 1, 5 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
u.s.u.s. art. 9 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi z kilku tytułów, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej, ale może dobrowolnie objąć się pozostałymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powiązania osobowe, kapitałowe i gospodarcze między spółkami. • Pozorność umów zlecenia zawartych z powiązaną spółką. • Celem umów było obejście przepisów o ubezpieczeniach społecznych i obniżenie kosztów. • Zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Praca faktycznie świadczona na rzecz pracodawcy, mimo formalnej umowy z podmiotem trzecim.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów KPA przez organ rentowy. • Brak podstaw do zawieszenia postępowania. • Argumenty o odmienności wykonywanych czynności i miejsc pracy (nieudowodnione lub nieistotne w kontekście powiązań).
Godne uwagi sformułowania
Stworzenie pozornego zbiegu tytułów do ubezpieczeń służyło obniżeniu kosztów wynikających z obowiązku odprowadzania składek. • Rozbicie czynności na dwie umowy z dwoma płatnikami składek należy traktować, jako działanie mające na celu obejście prawa. • Celem takiej regulacji było ograniczenie korzystania przez pracodawców z umów cywilnoprawnych celem zatrudnienia własnych pracowników dla realizacji tych samych zadań, które wykonują oni w ramach łączącego strony stosunku pracy, by w ten sposób ominąć ograniczenia wynikające z ochronnych przepisów prawa pracy i uniknąć obciążeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od tychże umów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązanych spółek i pozornych umów zlecenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji faktycznych zbliżonych do opisanych w orzeczeniu, z silnymi powiązaniami między podmiotami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak powiązane spółki próbują obejść przepisy dotyczące składek ZUS, co jest częstym problemem w praktyce i dotyczy wielu przedsiębiorców oraz pracowników.
“Czy Twoja spółka próbuje obejść przepisy ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy umowy zlecenia z powiązanymi firmami są nieważne!”
Sektor
usługi ochrony
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.