Orzeczenie · 2020-01-07

VIII U 2996/19Renta rodzinna nauka ZUS zwrot świadczeń

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2020-01-07

SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy

renta rodzinnaZUSnaukastatus uczniazwrot świadczeńklasyfikacjaegzaminyfrekwencja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Decyzją z dnia 27.05.2019 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że K. K. pobrał nienależnie świadczenia renty rodzinnej za okresy od 1.09.2016 do 30.09.2017, od 1.04.2018 do 31.05.2019 oraz jednorazowe świadczenie pieniężne za okres od 1.05.2019 do 31.05.2019 roku, w łącznej kwocie 28023,16 zł, zobowiązując go do zwrotu. Wnioskodawca złożył odwołanie, a ZUS wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, że wnioskodawca był słuchaczem szkół policealnych w różnych okresach. W pierwszym okresie (1.09.2016-31.03.2017) wnioskodawca uczestniczył w ponad połowie zajęć i miał zamiar kontynuować naukę, jednak nie podszedł do egzaminów semestralnych, co skutkowało skreśleniem. Sąd uznał, że renta rodzinna była mu należna za ten okres. W kolejnych okresach (od 23.02.2017, od 15.02.2018, od 1.09.2018) wnioskodawca uczestniczył w zajęciach w mniejszym stopniu lub wcale, nie podchodził do egzaminów i został skreślony z listy słuchaczy. Sąd uznał, że w tych okresach wnioskodawca jedynie formalnie posiadał status ucznia, nie mając zamiaru kontynuowania nauki, a zatem pobierana renta rodzinna była nienależna. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o emeryturach i rentach z FUS, osoba nienależnie pobierająca świadczenia jest zobowiązana do ich zwrotu. Sąd, na podstawie art. 477¹⁴ § 2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pierwszego okresu nauki, uznając rentę za należną. W pozostałym zakresie odwołanie oddalono na podstawie art. 477¹⁴ § 1 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalenie, kiedy formalny status ucznia nie wystarcza do pobierania renty rodzinnej i kiedy renta jest należna mimo nieprzystąpienia do egzaminów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i zasad obowiązujących w danej szkole policealnej. Interpretacja przepisów o zwrocie świadczeń.

Zagadnienia prawne (2)

Czy renta rodzinna przysługuje osobie, która formalnie jest zapisana do szkoły, ale nie uczęszcza na zajęcia i nie podchodzi do egzaminów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Renta rodzinna przysługuje, jeśli osoba kontynuuje naukę w sposób faktyczny, a nie tylko formalny. Sama obecność na liście słuchaczy bez aktywnego udziału w procesie edukacyjnym nie uzasadnia pobierania świadczeń.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił okresy faktycznej nauki od okresów formalnego zapisu. W pierwszym okresie wnioskodawca wykazał zamiar kontynuowania nauki i uczestniczył w zajęciach, co uzasadniało pobieranie renty. W kolejnych okresach brak faktycznego udziału w nauce i egzaminach świadczył o braku zamiaru kontynuacji, a tym samym o nienależnym pobraniu świadczeń.

Jaki jest zakres czasowy obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?

Odpowiedź sądu

Obowiązek zwrotu dotyczy okresu nie dłuższego niż 12 miesięcy od dnia zawiadomienia organu rentowego o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczeń, a w pozostałych przypadkach - nie dłużej niż 3 lata, z zastrzeżeniem dalszych ustępów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując na ograniczenia czasowe zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, co jest istotne dla ochrony Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana decyzji częściowo

Strona wygrywająca

K. K. (w części)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. K.	osoba_fizyczna	wnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.	instytucja	organ rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 84

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1, 2, 4-6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i jego zakres czasowy.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 2 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dotyczy pouczenia o braku prawa do świadczeń jako przesłanki zwrotu.

u.e.r.f.u.s. art. 68

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa warunki przyznawania renty rodzinnej po ukończeniu 16 roku życia, w tym wymóg przedstawiania zaświadczeń o kontynuowaniu nauki.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 369 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 369 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca faktycznie kontynuował naukę w pierwszym okresie i miał zamiar kontynuować naukę. • Renta rodzinna była należna za okres faktycznej nauki.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca formalnie posiadał status ucznia w kolejnych okresach, ale nie uczestniczył w zajęciach ani nie podchodził do egzaminów, co oznaczało brak zamiaru nauki. • Świadczenia pobrane w okresach braku faktycznej nauki były nienależne.

Godne uwagi sformułowania

nie oznacza to jednak, że nie chodził do szkoły, a co za tym idzie pobierana wówczas renta rodzinna była mu należna. • wnioskodawca w tych okresach nie zamierzał kontynuować nauki, a jedynie formalnie posiadał status ucznia. • Do istoty sporu o zwrot nienależnie wypłaconych świadczeń należy rozstrzygnięcie o tym, czy świadczenia zostały wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie do nich prawa albo wstrzymanie wypłaty w całości lub w części oraz czy osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania, albo też czy świadczenie zostało przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub dokumentów lub w innym wypadku wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy formalny status ucznia nie wystarcza do pobierania renty rodzinnej i kiedy renta jest należna mimo nieprzystąpienia do egzaminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i zasad obowiązujących w danej szkole policealnej. Interpretacja przepisów o zwrocie świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, że formalne spełnienie warunków (np. zapis do szkoły) nie zawsze wystarcza do otrzymania świadczeń, jeśli brakuje faktycznego zamiaru i działania. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów przez sąd.

“Czy sama obecność na liście słuchaczy wystarczy, by dostać rentę rodzinną? Sąd wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 28 023,16 PLN

zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 28 023,16 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników