VIII U 176/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania S. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), która stwierdziła, że nie podlega on obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik spółki GRUPA (...) Sp. z o.o. od 19 sierpnia 2014 roku. ZUS argumentował, że spółka, mimo formalnego istnienia drugiego wspólnika, była w praktyce jednoosobowa, a S. T., będąc jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu, nie mógł być jednocześnie pracownikiem, ponieważ brakowało kluczowego elementu stosunku pracy – podporządkowania pracowniczego. S. T. kwestionował tę decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów Kodeksu spółek handlowych, Kodeksu cywilnego i Kodeksu pracy. Sąd Okręgowy w Lublinie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów spółki i zeznań świadków, oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym jedyny wspólnik spółki z o.o., będący jednocześnie prezesem zarządu, nie może być zatrudniony w charakterze pracownika, gdyż taka umowa jest nieważna z powodu braku cechy podporządkowania. Sąd stwierdził, że w analizowanym przypadku, mimo formalnego zawarcia umowy o pracę z pełnomocnikiem, stosunek prawny łączący S. T. ze spółką nie wykazywał cech pracowniczego podporządkowania, a udział drugiego wspólnika był iluzoryczny. W konsekwencji, umowa o pracę została uznana za nieważną, a S. T. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność umów o pracę zawieranych przez jedynych wspólników spółek z o.o. z własną spółką, brak obowiązku ubezpieczeń społecznych w takich przypadkach.
Dotyczy sytuacji, gdy wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu i faktycznie decyduje o wszystkich sprawach spółki. Może być inaczej, gdy spółka ma wielu wspólników, a udział jednego z nich jest niewielki, ale faktycznie uczestniczy on w zarządzaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba będąca jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być jednocześnie zatrudniona w tej spółce jako pracownik i podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa o pracę jest nieważna z powodu braku cechy podporządkowania pracowniczego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wyklucza możliwość zatrudnienia pracowniczego jedynego wspólnika spółki z o.o., gdyż prowadziłoby to do podporządkowania 'samemu sobie', co jest sprzeczne z naturą stosunku pracy. Nawet zawarcie umowy za pośrednictwem pełnomocnika nie zmienia tej oceny.
Czy umowa o pracę zawarta przez jedynego wspólnika spółki z o.o. z samym sobą, za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, może być uznana za ważną i rodzić skutki w zakresie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa jest nieważna, ponieważ brak jest w niej elementu podporządkowania pracowniczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowa cecha stosunku pracy, jaką jest podporządkowanie pracownika pracodawcy, nie może wystąpić, gdy osoba ta jest jednocześnie jedynym decydentem w spółce. Udział drugiego wspólnika, jeśli jest iluzoryczny, nie zmienia tej oceny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| GRUPA (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. | spółka | zainteresowany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnemu, rentowym oraz chorobowemu podlegają pracownicy – osoby pozostające w stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnemu, rentowym oraz chorobowemu podlegają pracownicy – osoby pozostające w stosunku pracy.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pracownicy podlegają ubezpieczeniom od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, wskazująca na zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawcy do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej, która jest sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy.
k.s.h. art. 4 § § 1 pkt 3
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy spółki jednoosobowej.
u.k.r.s. art. 38 § pkt 8 lit. c
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Obowiązek ujawnienia w KRS wspólników posiadających co najmniej 10% udziałów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak cechy podporządkowania pracowniczego w stosunku między jedynym wspólnikiem a spółką. • Umowa o pracę zawarta przez jedynego wspólnika z samym sobą (nawet za pośrednictwem pełnomocnika) jest nieważna. • Udział drugiego wspólnika był iluzoryczny i nie wpływał na zarządzanie spółką.
Odrzucone argumenty
Spółka jest wieloosobowa, a nie jednoosobowa. • Umowa o pracę została zawarta zgodnie z prawem i spełniała wymogi formalne. • S. T. podlegał kierownictwu spółki i wykonywał pracę w jej interesie.
Godne uwagi sformułowania
podporządkowanie 'samemu sobie' • udział w kapitale zakładowym Spółki drugiego wspólnika oraz jego wpływ na Spółkę i jej zarządzanie był iluzoryczny • umowa o pracę z dnia 19 sierpnia 2014 roku nie była ważna ze względu na to, że nie wystąpiły wszystkie niezbędne elementy, aby można było uznać, że strony łączył stosunek pracy
Skład orzekający
Zofia Kubalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność umów o pracę zawieranych przez jedynych wspólników spółek z o.o. z własną spółką, brak obowiązku ubezpieczeń społecznych w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu i faktycznie decyduje o wszystkich sprawach spółki. Może być inaczej, gdy spółka ma wielu wspólników, a udział jednego z nich jest niewielki, ale faktycznie uczestniczy on w zarządzaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne podporządkowanie w stosunku pracy, a nie tylko formalne jego zawarcie. Jest to ciekawy przykład z pogranicza prawa pracy i prawa spółek, który może być interesujący dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy jedyny wspólnik spółki z o.o. może być swoim własnym pracownikiem? Sąd mówi: nie!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.