VIII U 1670/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 20.05.2024 r. ZUS Oddział w Ł. stwierdził, że G. R., jako spadkobierca ustawowy M. P., ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawcy z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz odsetek, w kwocie 1428,02 zł, z ograniczeniem do wysokości czynnego stanu spadku. G. R. wniosła odwołanie, zarzucając przedwczesność decyzji i domagając się ustalenia, że do czasu sporządzenia inwentarza nie ponosi odpowiedzialności. Sąd Okręgowy, opierając się na postanowieniach Sądu Rejonowego o dziedziczeniu z dobrodziejstwem inwentarza i o sporządzeniu spisu inwentarza, a także na przepisach Ordynacji podatkowej (art. 97, 98, 100, 101) i Kodeksu cywilnego (art. 922, 924, 925, 1012), oddalił odwołanie. Sąd uznał, że przepisy te nie wymagają sporządzenia spisu inwentarza jako warunku wydania decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. Podkreślono, że decyzja ZUS ma charakter konstytutywny i jest pierwszym krokiem do egzekucji, a ustalenie majątku spadkowego należy do postępowania egzekucyjnego. Sąd powołał się na uchwałę SN z dnia 7 maja 2008 r. (UZP 1/08) oraz wyroki WSA i NSA potwierdzające tę interpretację. W związku z tym, że G. R. nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe, w tym składki, do wysokości stanu czynnego spadku, a decyzja ZUS została wydana prawidłowo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie decyzji ZUS o odpowiedzialności spadkobiercy za składki przed sporządzeniem spisu inwentarza.
Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i gdy ZUS wydaje decyzję o odpowiedzialności za składki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja ZUS o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkodawcy (składki) może zostać wydana przed sporządzeniem spisu inwentarza spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sporządzenie spisu inwentarza nie jest warunkiem wydania decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego nie uzależniają wydania decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe od wcześniejszego sporządzenia spisu inwentarza. Decyzja ZUS ma charakter konstytutywny i jest pierwszym krokiem do egzekucji, a ustalenie majątku spadkowego należy do postępowania egzekucyjnego.
Jaki jest zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkodawcy z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkodawcy, w tym za składki, z ograniczeniem do wysokości czynnego stanu spadku, jeśli spadek przyjął z dobrodziejstwem inwentarza.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i Ordynacji podatkowej, spadkobierca nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza (jeśli tak stanowi postanowienie sądu) i odpowiada za długi spadkowe w granicach wartości ustalonego stanu czynnego spadku. Dotyczy to również zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. R. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| ZUS (...) Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do należności z tytułu składek odpowiednie zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.
Op art. 97 § § 1 i § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, także te wynikające z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego.
Op art. 98 § § 1, § 2 pkt 1 i 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Dotyczy to także odpowiedzialności za zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę.
Op art. 100 § § 1 i § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności spadkobierców. Termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań wynosi 14 dni od doręczenia decyzji.
k.c. art. 922 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców jako dług spadku.
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności, z ograniczeniem (dobrodziejstwo inwentarza) lub odrzucić spadek.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie poboru, egzekucji, odsetek, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców.
Op art. 101 § § 1 i § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
k.c. art. 1023 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ani gmina nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy; spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.
k.p.c. art. 98 § § 1, § 1 [1] i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 2
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa radcowskiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego nie wymagają sporządzenia spisu inwentarza jako warunku wydania decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe. • Decyzja ZUS o odpowiedzialności spadkobiercy ma charakter konstytutywny i jest pierwszym krokiem do egzekucji. • Ustalenie majątku spadkowego należy do postępowania egzekucyjnego, a nie do etapu wydawania decyzji przez organ rentowy. • Spadkobierca nabywający spadek z dobrodziejstwem inwentarza odpowiada za długi spadkowe do wysokości stanu czynnego spadku.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja ZUS jest przedwczesna, ponieważ została wydana przed sporządzeniem spisu inwentarza po zmarłym M. P. • Do czasu sporządzenia inwentarza spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe z uwagi na nieznany stan czynny spadku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w n/n składzie w całości podziela powołany pogląd traktując go jako własny. • Na etapie postępowania dotyczącego przeniesienia odpowiedzialności za długi spadkowe nie bada się więc czy istnieje majątek, z którego zaspokoić się może wierzyciel/ wierzyciele. • Decyzja organu rentowego ma charakter konstytutywny i jest pierwszym krokiem, zmierzającym do egzekucji należności, albowiem jest konieczna, aby żądać od spadkobiercy ich zapłaty.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji ZUS o odpowiedzialności spadkobiercy za składki przed sporządzeniem spisu inwentarza."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i gdy ZUS wydaje decyzję o odpowiedzialności za składki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności spadkobierców za długi, w tym składki ZUS, i wyjaśnia praktyczne aspekty postępowania przed sporządzeniem inwentarza spadku.
“Czy ZUS może żądać zapłaty składek od spadkobiercy, zanim powstanie spis inwentarza?”
Dane finansowe
WPS: 1428,02 PLN
składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami: 1428,02 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.