VIII U 16/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do wypłaty odsetek od wyrównania renty rodzinnej za okres od 1 kwietnia 2007 r. do 30 kwietnia 2009 r. M. M. argumentowała, że opóźnienie w wypłacie świadczenia było wynikiem błędów organu rentowego, co potwierdziły późniejsze orzeczenia sądowe, w tym Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego. ZUS odmówił wypłaty odsetek, powołując się na terminowość wypłaty po wpływie prawomocnego orzeczenia sądu. Sąd Okręgowy w Łodzi, analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach, a także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, uznał odwołanie za zasadne. Sąd stwierdził, że opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia było następstwem okoliczności, za które ponosił odpowiedzialność organ rentowy, w szczególności poprzez niewydanie decyzji odmawiającej prawa do renty w lipcu 2004 roku. W związku z tym, Sąd przyznał M. M. prawo do odsetek od kwoty wyrównania renty rodzinnej za wskazany okres, liczonych od daty płatności poszczególnych miesięcznych świadczeń do dnia zapłaty. Roszczenie dotyczące odsetek od zaległych odsetek zostało przekazane do rozpatrzenia organowi rentowemu z uwagi na czasową niedopuszczalność drogi sądowej w tym zakresie. Sąd zasądził również od ZUS na rzecz M. M. zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odsetek od świadczeń rentowych w przypadku błędów organu rentowego, interpretacja art. 118 ust. 1a u.e.i.r.f.u.s.
Dotyczy sytuacji, gdy opóźnienie w wypłacie świadczenia jest bezpośrednim następstwem błędów lub zaniechań organu rentowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczonemu przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie świadczenia rentowego, gdy opóźnienie wynika z błędów organu rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczonemu przysługują odsetki ustawowe, jeśli opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia lub jego wypłacie jest następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność organ rentowy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego, które wskazują, że termin 30 dni na wydanie decyzji przez organ rentowy, liczony od wpływu prawomocnego orzeczenia sądu, nie ma zastosowania, gdy opóźnienie było spowodowane błędami organu rentowego. W takich przypadkach odsetki należą się od daty, kiedy organ powinien był ustalić prawo do świadczenia.
Jak należy interpretować art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kontekście odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego jest dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tylko wtedy, gdy organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie tych okoliczności we wcześniejszym terminie.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że ścisłe stosowanie art. 118 ust. 1a ustawy, bez uwzględnienia odpowiedzialności organu rentowego za błędy, prowadzi do nierównego traktowania stron i wyłącza odpowiedzialność organu za opóźnienia. Nowelizacja przepisu z 2009 roku doprecyzowała tę kwestię.
Czy sąd może orzec o odsetkach od zaległych odsetek w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Odpowiedź sądu
Nie, w pierwszej kolejności roszczenie o odsetki od zaległych odsetek powinno zostać rozpatrzone przez organ rentowy, a dopiero potem, w przypadku niezadowolenia z decyzji, przysługuje odwołanie do sądu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził czasową niedopuszczalność drogi sądowej w zakresie roszczenia o odsetki od zaległych odsetek, ponieważ organ rentowy nie zajął w tym zakresie stanowiska, a właściwym do rozpoznania takich roszczeń jest organ rentowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
| L. M. | osoba_fizyczna | uprawniona do renty |
| P. M. | osoba_fizyczna | uprawniona do renty |
| W. M. | osoba_fizyczna | zmarły |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 85 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ZUS jest obowiązany do wypłaty odsetek w wysokości określonej przepisami prawa cywilnego, gdy nie dokona wypłaty świadczeń w terminach przewidzianych w przepisach, a opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność.
u.e.i.r.f.u.s. art. 118 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji.
u.e.i.r.f.u.s. art. 118 § 1a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 464 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wypłacie świadczenia rentowego było następstwem błędów organu rentowego. • Organ rentowy nie wydał decyzji odmawiającej prawa do renty w sytuacji, gdy było to możliwe i wymagane. • Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez nierówne traktowanie organu rentowego i ubezpieczonego w kwestii odsetek.
Odrzucone argumenty
Wypłata świadczenia nastąpiła w ustawowym terminie od daty wpływu prawomocnego orzeczenia sądu. • Organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w ustaleniu ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Godne uwagi sformułowania
opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność • nie sposób uznać, aby to Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 roku wyjaśnił ostatnią okoliczność niezbędną do wydania decyzji, skoro toczące się od 2010 roku postępowanie w sprawie M. M. było spowodowane niewłaściwym postępowaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych • przez wyjaśnienie „ostatniej niezbędnej okoliczności” trzeba rozumieć wyjaśnienie ostatniej okoliczności koniecznej do ustalenia samego istnienia prawa wnioskodawcy do świadczenia.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odsetek od świadczeń rentowych w przypadku błędów organu rentowego, interpretacja art. 118 ust. 1a u.e.i.r.f.u.s."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy opóźnienie w wypłacie świadczenia jest bezpośrednim następstwem błędów lub zaniechań organu rentowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy organów administracji publicznej mogą prowadzić do wieloletnich sporów i jak sądy chronią prawa obywateli, przyznając odsetki za zwłokę w wypłacie należnych świadczeń.
“ZUS zwlekał z wypłatą renty przez lata? Sąd przyznał odsetki za błędy urzędników!”
Dane finansowe
WPS: 8529,11 PLN
odsetki ustawowe za opóźnienie w wypłacie renty: 8529,11 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.