VIII SAB/Wa 84/25

VIII SAB/Wa 84/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2, art. 13 ust. 1 - 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149  par. 1 pkt 3, art. 149  par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Starosty Powiatowego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 24 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Starosta Powiatu [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 24 lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Starosty Powiatu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącej Stowarzyszenia na [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: strona, skarżący) wniosło do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu Starosty Powiatu [...] (dalej: organ, Starosta) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Autor skargi zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (dalej: u.d.i.p) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej udostępniana jest na wniosek poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podczas gdy w sprawie nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji;
4) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostepnienia informacji następuje w drodze decyzji, poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji.
Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, strona wskazała, że dnia 24 lipca 2025r. złożyła (poprzez platformę ePUAP) wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści:
"Na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwracamy się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1) Czy w związku z aferą w PUP w [...] z 2025 roku zlecał Zarząd Powiatu [...] lub Rada Powiatu [...] audyt zewnętrzny w tej placówce? Jeżeli nie, to jakie są powody nieprzeprowadzania tegoż audytu? 2) Czy rozwiązano umowę o pracę z byłą Dyrektor PUP w [...] M. S. i Kierownikiem PUP A. M. w trybie dyscyplinarnym ze względu na postawione przez Prokuraturę zarzuty karne m.in. z art. 258 Kodeksu karnego? Ewentualnie w jakiej dacie nastąpiło rozwiązanie tych umów?".
Skarżący podniósł, iż termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej. Wyjaśnił, iż, wniosek wpłynął do Starostwa w dniu 25 lipca 2025 r., a tym samym 14 - dniowy termin na udzielenie odpowiedzi upływał w dniu 8 sierpnia 2025 r. W dniu 8 sierpnia 2025 r. Starosta podpisał odpowiedź na ww. wniosek , jednakże dokument ten został wysłany 12 sierpnia 2025 r., co było spowodowane okresem urlopowym i nieobecnością pracowników oraz faktem, iż 8 sieprnia 2025r. informatyk zajmujący się obsługą przesyłek elektronicznych przebywał na urlopie wypoczynkowym. Skarżący wniósł skargę w dniu 8 sierpnia 2025r., a więc dzień po upływie terminu, w którym organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi, przy czym wpływ pisma odnotowano dnia 11 sierpnia 2025 r., tj. w dniu gdy odpowiedź została udzielona skarżącemu.
Dalej organ wskazał, że zarzuty i wnioski skargi są nie tylko nieuzasadnione, ale też pomijają okoliczności sprawy i zbieg terminów, o którym mowa powyżej. Organ, wywiązując się z nałożonego na niego obowiązku, udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, a fakt opóźnienia przesłania rzeczonego pisma, nie może zostać poczytany za rażącą przewlekłość. Co więcej, zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stanowi wyraz rażącego nadużycia przez skarżącego prawa do dostępu do informacji publicznej, albowiem kieruje on do organu ogromną ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznych dla realizacji własnych celów i pozyskania informacji o konkretnych personalnie osobach. Zważywszy na cel działalności stowarzyszenia tj. "dbałość o przejrzystość funkcjonowania gminy Jasieniec i jednostek podległych" - sprawy organizacyjne powiatu, a także te dotyczące Powiatowego Urzędu Pracy, leżą poza zainteresowaniem i celem statutowej działalności stowarzyszenia, a służyć mogą prywatnym celom członków stowarzyszenia zaangażowanych w działalność polityczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku.
Należy zauważyć, iż organ odpowiednie działania powinien podjąć w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku albo skorzystać z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
W niniejszej sprawie sam organ, w odpowiedzi na skargę, wskazał, że ustawowego terminu nie dotrzymał, gdyż dnia 8 sierpnia 2025 r. (kiedy upływał 14 dniowy termin na udzielenie odpowiedzi), co prawda Starosta podpisał odpowiedź na ww. wniosek, jednakże dokument ten został wysłany 12 sierpnia 2025 r., co było spowodowane okresem urlopowym i nieobecnością pracowników. Powyższe dawało podstawę do uznania, że organ pozostawał w bezczynności przez okres 4 dni.
Rozważania organu o tym, iż podejmowane działania przez skarżące stowarzyszenie są nadużyciem prawa i nie powinny podlegać ochronie prawnej nie mogły na etapie postępowania przed sądem odnieść skutku. W sytuacji gdy organ ustala i ma argumenty, że wnioskodawca składa wnioski o udostępnienie informacji publicznej, celem podjęcia działań aby sparaliżować działanie organu, to zgodnie z orzecznictwem organ może wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej. W takiej sytuacji gdy wpłynie skarga na taką decyzję organu Sąd podda kontroli. W sytuacji natomiast, gdy nie zapadnie decyzja w tym zakresie to Sąd pod tym kątem działań podejmowanych przez wnioskodawcę nie może oceniać.
Sąd w swoim rozstrzygnięciu stwierdził o pozostawaniu Starosty w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 24 lipca 2025r.
O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu Starosty, w związku z tym uznał, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (cztery dni opóźnienia).
Sąd swoje orzeczenie w punktach 1-2 wyroku oparł na przepisie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a.
O kosztach postępowania (100 zł wpisu) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).