VIII SAB/WA 53/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-08-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuOSPwniosekustawa o dostępie do informacji publicznejsąd administracyjnykoszty postępowania

WSA w Warszawie zobowiązał Prezesa OSP do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarżący J. S. złożył skargę na bezczynność Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej środków publicznych i darowizn. Organ odpowiedział wezwaniem do sprecyzowania wniosku i wykazania interesu publicznego, nie udostępniając informacji ani nie odmawiając jej w formie decyzji. Sąd uznał organ za bezczynny, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący J. S. zwrócił się do Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej otrzymanych środków publicznych, pochodzenia tych środków, ewidencji pieniędzy ze zbiórek i sprzedaży kalendarzy, skanów faktur opłacanych środkami publicznymi oraz informacji o darowiznach pieniężnych i rzeczowych od 2018 roku. Organ odpowiedział pismem, w którym stwierdził, że OSP nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji niezwiązanych z publicznoprawną sferą działalności lub gospodarowaniem mieniem publicznym, a także wezwał skarżącego do wskazania szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanych informacji. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał, że Prezes OSP dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, a jego pismo z 17 kwietnia 2025 r. było niejasne i nie stanowiło o pozytywnym załatwieniu wniosku ani o odmowie jego udzielenia. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził bezczynność organu, ale jednocześnie uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, a jego pismo z 17 kwietnia 2025 r. było niejasne i nie stanowiło o pozytywnym załatwieniu wniosku ani o odmowie jego udzielenia.

Uzasadnienie

Organ nie podjął stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji ani nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia w ustawowym terminie. Jego odpowiedź była niejasna i nie stanowiła o merytorycznym załatwieniu wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (24)

Główne

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie, a jego odpowiedź była niejasna i nie stanowiła o merytorycznym załatwieniu sprawy ani o odmowie jej udzielenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji, ponieważ nie są one związane z publicznoprawną sferą działalności OSP lub gospodarowaniem mieniem publicznym, została odrzucona w kontekście bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący

Justyna Mazur

sprawozdawca

Leszek Kobylski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza gdy organ odpowiada niejasno, zamiast wydać decyzję lub udostępnić informację."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku bezczynności organu w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, gdzie organ nie wydał decyzji odmownej ani nie udostępnił informacji, a jedynie wezwał do sprecyzowania wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Czy OSP musi ujawnić, na co wydaje publiczne pieniądze? Sąd rozstrzyga sprawę o dostęp do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SAB/Wa 53/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący/
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Leszek Kobylski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. do rozpatrzenia wniosku J. S. z dnia 3 kwietnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w B. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku opisanego w punkcie 1 (pierwszym) wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z 3 kwietnia 2025r. J. S. (dalej: "strona", "skarżący") zwrócił się do Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w B. (dalej "organ" lub "Prezes OSP") z wnioskiem o udostępnienie na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) informacji publicznej w zakresie:
Jakie środki publiczne i w jakiej wysokości otrzymało OSP B. od roku 2018 do chwili obecnej? Z jakich instytucji pochodziły te środki i ile każda z tych instytucji przekazała środków publicznych w każdym zawnioskowanym roku?
W jaki sposób ewidencjonowane są w Państwa Stowarzyszeniu pieniądze ze zbiórek przeprowadzanych osobiście oraz ze sprzedaży kalendarzy? Jakie są wpływy
z tego tytułu na rachunek Państwa Stowarzyszenia od roku 2018 do chwili obecnej?
Proszę o skany faktur, które były opłacane środkami publicznymi pozyskanymi
w pkt 1 niniejszego wniosku w okresie od roku 2018 do chwili obecnej.
Czy na rzecz OSP B. w okresie od 2018 roku do chwili obecnej były wpłacane darowizny pieniężne? Ewentualnie w jakiej wysokości?
Czy na rzecz OSP B. w okresie od roku 2018 do chwili obecnej były przekazywane darowizny rzeczowe? Ewentualnie co było przedmiotem tychże darowizn?
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji strona wskazała adres e-mail.
W odpowiedzi na powyższy wniosek doręczony w dniu 8 kwietnia 2025 r., Prezes OSP B. pismem z dnia 17 kwietnia 2025 r. (doręczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r.) poinformował skarżącego, że Ochotnicza Straż Pożarna nie jest zobowiązana do udostępnienia informacji, która nie jest związana z publicznoprawną sferą działalności OSP czy gospodarowaniem przez OSP mieniem publicznym. Dodatkowo poprosił o wskazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanych informacji i wykazanie, że wnioskodawca nie ma w uzyskaniu informacji wyłącznie własnego interesu.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2025 r. skarżący (oznaczenie strony składającej skargę zostało sprostowane w piśmie z dnia 12 czerwca 2025 r.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezesa OSP stawiając zarzuty naruszenia:
art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy
o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności podniósł, że 23.04.2025r. otrzymał listowną odpowiedź od organu, w której organ wyraził stanowisko, że OSP B. nie jest zobowiązana do udzielenia przedmiotowej informacji. Do dnia złożenia niniejszej skargi stronie nie została udostępniona informacja będąca przedmiotem wniosku z dnia 3.04.2025r., która zgodnie z wnioskiem winna być przekazana na adres e-mail..
Następnie wskazał, że przedmiotem złożonego wniosku jest informacja podlegająca udostępnieniu. Artykuł 61 ust. 1 Konstytucji RP stanowi normatywną podstawę prawa do informacji. Stanowi on o tym, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Zdaniem skarżącego informacje, o których udostępnienie się zwrócił, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Z podanych przyczyn, zdaniem skarżącego organ pozostaje w bezczynności, co sprawia, że skarga jest zasadna i konieczna.
W odpowiedzi na skargę Prezes OSP wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej, zasądzenie od skarżącego na rzecz OSP w B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. pisma z 17 kwietnia 2025 r. podpisanego przez Prezesa OSP w B. celem wykazania, iż OSP B. nie odmówiło dostępu do informacji publicznej, jedynie wezwało J. S. do sprecyzowania wniosku poprzez wykazanie ważnego interesu publicznego.
W uzasadnieniu swojego stanowiska przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do OSP w B. o udzielenie dostępu do informacji publicznej, przy czym jak wynikało z treści jego pisma nie występował on w imieniu jakiegokolwiek podmiotu, ale jako osoba prywatna. OSP B. nie dysponowało
w dniu otrzymania pisma o dostęp do informacji publicznej danymi, o które wnioskował skarżący, jednak posiadało dokumenty, na podstawie których powyższe zestawienia mogłyby zostać sporządzone. Wobec powyższego Prezes OSP zwrócił się do strony, pismem z 17 kwietnia 2025r. o wykazanie szczególnego interesu publicznego, co jest konieczne zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej. Jednakże skarżący dotychczas nie złożył żadnej odpowiedzi na ww. pismo. Samo wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego nie przesądzało jeszcze o odmowie udzielenia dostępu do żądanej informacji publicznej. Miało jedynie na celu uzupełnienie wniosku
o dostęp do informacji publicznej w taki sposób, aby mógł on zostać rozpoznany.
Podniósł, iż tym bardziej zaskakuje fakt, że strona występując tym razem jako przedstawiciel Stowarzyszenia na rzecz rozwoju Gminy J., złożył do Sądu skargę w przedmiocie bezczynności OSP B. w udzieleniu dostępu do informacji publicznej. Zdaniem organu, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia.
W niniejszej sprawie nie zachodzi jednak taka sytuacja. OSP B. podjęło czynności zmierzające do rozpoznania wniosku, jednak to wnioskujący nie złożył wymaganych wyjaśnień, w szczególności nie wykazał szczególnego interesu publicznego. Z tego powodu jego sprawa nie została rozpatrzona pozytywnie.
Wskazał także, że Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Gminy J. nigdy nie zwracało się do OSP w B. o udzielenie dostępu do informacji publicznej
w zakresie w jakim wynika to z załączonej skargi.
Reasumując, zdaniem organu skarga jest oczywiście bezzasadna. OSP B. wykonywało jedynie obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie pozostaje więc w bezczynności jak twierdzi to skarżący.
Na koniec Prezes OSP nadmienił, że OSP B. nie ma możliwości udostępnienia żądanej informacji drogą e-mailową, albowiem nie dysponuje skrzynką
e-mail zarejestrowaną na OSP B.. Jednak nie widzi żadnych przeszkód
w udzieleniu dostępu do informacji publicznej zawnioskowanej pismem strony w formie pisemnej pod warunkiem spełnienia przez niego ustawowych przesłanek, tj.
wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej,
dokonania opłaty w kwocie poniesionej przez OSP B. wynikającej
z konieczności poniesienia kosztów kserowania dokumentacji zgodnie z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. OSP B. nie posiada własnego sprzętu ksero i musi ponieść koszty skserowania dokumentacji przez profesjonalny podmiot.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec
z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie
w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz
z powołanym orzecznictwem).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego,
a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych
i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W rozpoznawanej sprawie, OSP w B. należy zaliczyć do jednej z ww. kategorii podmiotów (podmiot wykonujący zadania publiczne, którego koszty funkcjonowania pokrywa się ze środków publicznych), a więc Prezes OSP jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej.
Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. z 2025 r. poz 244) ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261). Jak wynika z art. 32 ust. 1 ww. ustawy koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych są pokrywane w szczególności z m.in. budżetów jednostek samorządu terytorialnego i środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej.
OSP w B. jest zatem podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Niewątpliwie zatem Prezes OSP, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Powyższa okoliczność nie jest objęta sporem
w sprawie.
Natomiast informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania i cele publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA:
z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów realizujących określone zadania i cele publiczne. Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1,
w tym m.in. o majątku, którym dysponują. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli
w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie
o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 15 ust. 1. u.d.i.p. jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Jak wynika z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku
w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji
w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji
o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej
z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia
w nieprzewidzianej do tej czynności formie, a ponadto gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.
Przedmiotem sądowej kontroli prowadzonej wskutek skargi na bezczynność nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym przypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Przenosząc powyższe wywody na okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w sprawie nie jest sporne, iż Prezes OSP w B. otrzymał wniosek skarżącego z dnia 3 kwietnia 2025 r., jak również, że skarżący otrzymał pismo z dnia
17 kwietnia 2025 r., stanowiące odpowiedź na ten wniosek. Pismo Prezesa OSP z dnia 17 kwietnia 2025 r. znajduje się w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych, tym samym okoliczność jego sporządzenia i zawartej w nim treści nie wymaga dodatkowego dowodzenia. Analiza pisma, o którym mowa nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że Prezes OSP w B. wywiązał się prawidłowo z obowiązków nałożonych na podmiot zobligowany do właściwego działania przez przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z pisma tego nie wynika bowiem czy i które pytania zawarte we wniosku z dnia 3 kwietnia 2025 r. zdaniem organu nie są związane z publicznoprawną sferą działalności OSP, czy też gospodarowaniem mieniem publicznym, jak również których dotyczy wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego skarżącego w uzyskaniu informacji, co sugeruje, iż uznano żądaną informację za informację publiczną przetworzoną w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Treść pisma z dnia 17 kwietnia 2025 r. nie daje zatem podstaw do uznania, że stanowi ono
o pozytywnym załatwieniu wniosku. Z odpowiedzi na skargę nie wynika także, aby Prezes OSP wydał decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Z tych względów, zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi, Prezes OSP
w B. nie rozpatrzył wniosku skarżącego z dnia 3 kwietnia 2025 r.
o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zasadne było zobowiązanie do rozpatrzenia tego wniosku, zgodnie z punktem 1 wyroku. Jednocześnie uznać należy, iż organ dopuścił się bezczynności (punkt
2 wyroku), o której mowa w art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., albowiem w terminie 14 sporządził jedynie pismo, które jest niejasne i nie stanowi o rozpatrzeniu wniosku zgodnie z przepisami u.d.i.p.
Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 149
§ 1a p.p.s.a. w punkcie 3 wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy
w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku i braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja w ocenie Sądu nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 złotych Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI