VIII SA/Wa 844/24

VIII SA/Wa 844/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Renata Nawrot /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 14 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi T. G. na niewykonanie przez Ochotniczą Straż Pożarną w W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SAB/Wa 17/21 oddala skargę.
Uzasadnienie
Syg. akt VIII SA/Wa 844/24
Uzasadnienie
W dniu 18 listopada 2024 roku T. G. złożył wniosek do sądu o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi( DZ.U z 2023 roku, poz. 259 dalej jako p.p.s.a.) - prezesowi Ochotniczej Straży Pożarnej w W. z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 roku WSA w Warszawie, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 zobowiązał prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 6 sierpnia 2020 roku w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku. Pomimo nałożonych kar – ostatni wyrok z 27 marca 2024 roku, syg. akt VIII SA/Wa 823/23 oraz powiadomień prezes OSP w W. do chwili obecnej nie wykonał wyroku i nie zwrócił kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę podmiot zobowiązany wskazywał, że wyrok Sądu z dnia 20 stycznia 2022 roku został wykonany poprzez poinformowanie skarżącego iż Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej w W. postanowił udostępnić żądane dokumenty.
W dniu 12 lipca 2024 roku organ wystosował pismo do skarżącego o możliwości zapoznania się z dokumentacją. Skarżący nie odebrał korespondencji.
W ocenie organu skarżący nie jest zainteresowany żądaną dokumentacją i jego działania noszą znamiona zemsty za usunięcie z szeregów Ochotniczej Straży Pożarnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów.
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wyjaśnić przy tym należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści powołanego przepisu. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności, kierując do organu pismo z dnia 22 lipca 2024 r. oraz z 19 sierpnia 2024 r. zawierające stosowne wezwanie (k.-4 i k. 7 akt sąd.). Tym samym należy przyjąć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna.
Przechodząc do meritum sprawy, należy podkreślić, że przepis art. 154 p.p.s.a. jest podstawą wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania tego przepisu i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ nie wykonał wyroku sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwali właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy. Dopiero bowiem od tej daty zaczyna biec termin do załatwienia sprawy przez organ – co odnosi się tak do terminu określonego w przepisach prawa (np. w art. 35 k.p.a.), jak i wyznaczonego przez sąd w trybie art. 286 § 2 p.p.s.a. (tak J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, str. 333-334, teza 7). Podobny pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1529/07 (publ. LEX nr 453494).
Należy też przypomnieć, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienie sprawy – zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu nie uzyskują załatwienia ich spraw, uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonany. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego organu do załatwienia jej sprawy. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", SIP LEX oraz wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, Lex nr 57180). Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku, bez zbędnej zwłoki (terminowo) wykonał wskazania sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności, czyli treści rozstrzygnięcia (załatwienia) sprawy.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 17/21
1) zobowiązał Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w W. (w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej) do rozpoznania wniosku skarżącego z 6 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; 2) stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądził od Ochotniczej Straży Pożarnej w W. na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. Te natomiast wpłynęły do organu w dniu 21 kwietnia 2022 r. Od tej daty rozpoczął zatem swój bieg - wyznaczony wyrokiem – termin, w jakim wniosek skarżącego powinien być rozpatrzony. Termin ten upłynął więc w dniu 5 maja 2022 r.
Już raz wyrokiem Sądu z dnia 24 listopada 2022 roku, syg. akt VIII SA/Wa 650/22 została nałożona na prezesa OSP w W. kara grzywny w wysokości 200 zł za niewykonanie wyroku z 20 stycznia 2022 syg. akt VIII SAB/Wa 17/21.
Należy przypomnieć stanowisko Sądu w uzasadnieniu wyżej powołanego wyroku, który - odwołując się do ustawy o ochronie przeciwpożarowej - obecnie zob. art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - Dz. U. poz. 2490) - stwierdził, że co do zasady koszty funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych pokrywane są ze środków publicznych, w tym środków samorządowych, jak również budżetu państwa. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że Ochotnicza Straż Pożarna w (...) jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, którego koszty funkcjonowania pokrywane są ze środków publicznych. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h ustawy z dnia 6 września 2001 roku O dostępie do informacji publicznej( DZ.U z 2022 roku, poz. 902 dalej jako u.d.i.p.), udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o ciężarach publicznych. Nie ma więc żadnych wątpliwości, że informacja o dysponowaniu i obciążeniu majątku publicznego jest informacją publiczną. Tak więc informacje których żąda skarżący we wniosku, co do zasady są informacjami publicznymi, co przesądza treść wyroku WSA z dnia 20 stycznia 2022 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21 wraz z jego uzasadnieniem. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej bezczynność może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy podmiot zobowiązany nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, lecz również, gdy powstaje spór co do charakteru żądanej informacji w takim przypadku właściwym trybem dla zakwestionowania stanowiska podmiotu zobowiązanego jest skarga na jego bezczynność, przy rozpoznaniu której sąd administracyjny zobowiązany jest ocenić, czy podmiot taki prawidłowo uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, czy też źle ocenił jej charakter, a przez to nie załatwił wniosku o udostępnienie informacji w sposób prawidłowy i tym samym pozostaje wobec niego bezczynny( por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 stycznia 2023 roku, II SAB/Lu 141/22). Kolejnym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie VIII SA/Wa 145/23 nałożył na Prezesa OSP w W. grzywnę w kwocie 200 zł ponieważ uznał, że podjęcie uchwały o nieprzekazywaniu informacji publicznej nie stanowi wykonania wyroku z dnia 20 stycznia 2022 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21.
W dniu 27 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie VIII SA/Wa 823/23 nałożył na organ karę grzywny w wysokości 500 zł jednocześnie stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa za kolejne opóźnienie w przekazaniu skarżącemu informacji publicznej, zgodnie z wyrokiem Sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 14 ust.1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonej we wniosku.
Zgodnie z art. 14 ust.2 u.d.i.p jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie może być udostępniona niezwłocznie.
W dniu 31 stycznia 2025 roku prezes OSP w W. poinformował skarżącego, iż w nawiązaniu do wniosku o udzielenie informacji publicznej nie dysponuje żądaną dokumentacją w postaci – protokołu Nadzwyczajnego Walnego Zebrania z dnia 5 października 2013 roku i 19 października 2013 i załączników, protokołów Walnego Zebrania z dnia 27 marca 2014 roku, z dnia 20 października 2014 roku, z dnia 24 marca 2015 roku, z dnia 25 lutego 2016 roku, z dnia 26 stycznia 2017 roku, z dnia 1 marca 2018 roku i załączników do protokołów.
Nie posiada szczegółowej dokumentacji dotyczącej przychodów i wydatków za lata 2014 – 2017.
Poinformował, iż nie posiada wiedzy o okolicznościach rozwiązania orkiestry działającej przy OSP, a instrumenty zostały sprzedane, co obrazuje stosowna dokumentacja.
Odnośnie dokumentacji związanej z przychodami i wydatkami za 2018 i 2019 rok, protokołem Walnego Zebrania z 21 lutego 2019 roku wraz z załącznikami, to nie mogą zostać udostępnione w żądanej formie z uwagi na brak możliwości technicznych. Ochotnicza Straż Pożarna w W. jako organizacja społeczna może udostępnić posiadaną dokumentacje w ramach dostępu do informacji publicznej w formie do wglądu w siedzibie OSP w W..
W zaistniałej sytuacji w ocenie Sądu należy uznać, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 roku, syg. akt VIII SAB/Wa 17/21.
Należy zauważyć, iż w powiadomieniu, o którym mowa w art. 14 ust.2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany powinien powiadomić wnioskodawcę o tym, że nie dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi i wskazać w jakiej formie żądanej informacji publicznej może udzielić. Taka informacja została przekazana skarżącemu już w piśmie z dnia 12 lipca 2024 roku, a została doprecyzowana w piśmie z dnia 31 stycznia 2025 roku. Należy zgodzić, że podmiot zobowiązany wskazał, że jako organizacja społeczna nie dysponuje odpowiednim sprzętem, który pozwoliłby na wykonanie kserokopii żądanych dokumentów. Wskazał, że skarżący ma możliwość zapoznania się z ich treścią i ewentualnego ich utrwalenia. Skarżący w ogóle do udzielonej informacji nie odniósł się i nadal wskazywał, że domaga się przesłania mu żądaną informację w formie papierowej. W sytuacji, gdy nie jest możliwe udostępnienie informacji publicznej w sposób i w formie żądanych przez skarżącego, organ musi o tym powiadomić stronę. Chodzi tutaj wyłącznie o sytuacje, gdy podmiot jest w posiadaniu informacji publicznej, ale nie może jej udzielić zgodnie z wnioskiem. Ustawodawca wskazuje, że powiadomienie powinno mieć formę pisemną i ma zawierać przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem oraz sposób lub formę, w jakiej informacja może być udostępniona niezwłocznie. W konsekwencji w ciągu 14 dni od dnia otrzymania pisma strona powinna złożyć wniosek o udostępnienie informacji w sposób lub formie możliwej do zrealizowania przez podmiot zobowiązany. W przypadku, gdy żądający informacji nie odpowie na pismo (bądź będzie podtrzymywał swoje wcześniejsze stanowisko), wówczas podmiot zobowiązany wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Skarżący mimo powiadomienia go o możliwości zapoznania się z dokumentacją w ogóle nie zareagował, a wręcz twierdzi, że do siedziby OSP w W. się nie stawi, ponieważ czuje uraz za niesprawiedliwe wyrzucenie go ze straży.
W ocenie Sądu w związku z zachowaniem się skarżącego, należy uznać, że de facto skarżącemu niekoniecznie zależy na zapoznaniu się z treścią dokumentów, a bardziej na pokazaniu swojej niechęci do obecnego kierownictwa OSP w W..
W sytuacji gdy podmiot zobowiązany, który nie posiada infrastruktury technicznej i może zrealizować udostepnienia posiadanych informacji w formie wskazanej przez wnioskodawcę informuje, że udostępni posiadane dokumenty w siedzibie straży, a skarżący na to nie reaguje to w terminie 14 dni powinien postepowanie w tym zakresie umorzyć.
Odnośnie części żądanych dokumentów podmiot zobowiązany informuje, że fizycznie przedmiotowych dokumentów nie posiada i z tego powodu nie ma możliwości ich udostępnić. W przypadku braku żądanych dokumentów wykonaniem wniosku o przekazanie informacji publicznej będzie poinformowanie, iż podmiot zobowiązany takich dokumentów nie posiada.
W ocenie Sądu w związku z przekazaną informacją skarżącemu, brakiem reakcji na możliwość zapoznania się z posiadana dokumentacja w ramach realizacji jego wniosku o dostęp do informacji publicznej należy uznać, że nie zachodzi sytuacja niewykonania wyroku sądu administracyjnego z dnia 20 stycznia 2022 roku, w sprawie VIII SAB/Wa 17/21.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a orzeczono jak na wstępie.