VIII SA/Wa 774/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z 23 maja 2022 r., która uchyliła własną decyzję z 15 września 2021 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta z 2 sierpnia 2004 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność nieruchomości przy ul. G. [...] w Warszawie. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożył P. K., spadkobierca B. R., wskazując na rażące naruszenie prawa, w tym pierwszeństwo wniosku złożonego na podstawie dekretu warszawskiego. SKO pierwotnie stwierdziło nieważność decyzji z 2004 r., uznając, że grunt został rozdysponowany przed rozpoznaniem wniosku dekretowego. Następnie jednak, po wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, SKO uchyliło swoją poprzednią decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 2004 r. Sąd administracyjny oddalił skargę E. S. na tę decyzję SKO. Sąd uznał, że decyzja Prezydenta z 2004 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a nawet gdyby tak było, to postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie mogło być wszczęte z uwagi na upływ ponad 17 lat od doręczenia decyzji z 2004 r., co stanowi negatywną przesłankę do stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 16 września 2021 r. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej k.p.a. wyznaczają margines czasowy, do którego podważanie decyzji ostatecznych jest niedopuszczalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu po nowelizacji z 2021 r., w szczególności w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych po upływie 10 lat od ich wydania. Znaczenie przepisów przejściowych ustawy nowelizującej k.p.a. dla postępowań w toku. Kwestia pierwszeństwa wniosków dekretowych w kontekście późniejszego przekształcania prawa użytkowania wieczystego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w nowym brzmieniu jest ograniczone do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, wydana w 2004 r., może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności z uwagi na nierozpoznanie wniosku spadkobierców byłego właściciela złożonego na podstawie dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja z 2004 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności zostało wszczęte po upływie 10 lat od jej doręczenia, co wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że proste zestawienie treści decyzji z 2004 r. z przepisami ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nie wskazuje na oczywistą niezgodność. Podważanie wcześniejszych decyzji, na podstawie których ustanowiono użytkowanie wieczyste, było już niemożliwe z uwagi na upływ 30 lat od ich doręczenia. Kluczowe było również zastosowanie znowelizowanego art. 156 § 2 k.p.a., który wprowadził 10-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji od daty jej doręczenia lub ogłoszenia, jeśli nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych.
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r., wprowadzająca 10-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji, ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, ale niezakończonych ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w nowym brzmieniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej k.p.a. stanowi, iż do postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy w nowym brzmieniu. W niniejszej sprawie postępowanie przed SKO w drugiej instancji było prowadzone po wejściu w życie nowelizacji, co skutkowało koniecznością zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. w nowym brzmieniu.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wprowadza 10-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji od daty jej doręczenia lub ogłoszenia, jeśli nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Nowelizacja z 2021 r. ma zastosowanie do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, ale niezakończonych.
ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego art. 1 § 1
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego art. 1 § 2
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego art. 2 § 2
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
Pomocnicze
u.g.n. art. 67 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 69
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 70 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 70 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
ustawa zmieniająca k.p.a. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy przejściowe określające zastosowanie nowej wersji art. 156 § 2 k.p.a. do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy.
dekret warszawski art. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
dekret warszawski art. 7 § 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
dekret warszawski art. 7 § 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
ustawa o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych art. 11 § 5
Ustawa z dnia 28 maja 1957 r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 2004 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2004 r. zostało wszczęte po upływie 10 lat od jej doręczenia, co zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności. • Wcześniejsze decyzje dotyczące ustanowienia użytkowania wieczystego (z 1961 i 1962 r.) nie mogły być podważane z uwagi na upływ 30 lat od ich doręczenia.
Odrzucone argumenty
Decyzja Prezydenta z 2004 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniono pierwszeństwa wniosku spadkobierców B. R. złożonego na podstawie dekretu warszawskiego. • Decyzja z 1962 r. była bezprawna, ponieważ została wydana przed rozpoznaniem wniosku dekretowego. • Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 2004 r. został złożony w terminie, a nowelizacja k.p.a. z 2021 r. nie powinna mieć zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. • Rażące naruszenie prawa nie występuje w przypadku konieczności dokonywania wykładni prawa oraz gdy skutków społeczno-gospodarczych spowodowanych taką decyzją nie można zaakceptować z punktu widzenia wymagań praworządności. • Nie stwierdza się nieważności decyzji [...] jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Cezary Kosterna
sędzia
Justyna Mazur
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu po nowelizacji z 2021 r., w szczególności w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych po upływie 10 lat od ich wydania. Znaczenie przepisów przejściowych ustawy nowelizującej k.p.a. dla postępowań w toku. Kwestia pierwszeństwa wniosków dekretowych w kontekście późniejszego przekształcania prawa użytkowania wieczystego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w nowym brzmieniu jest ograniczone do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej historii nieruchomości warszawskiej i kolizji roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego z późniejszymi przepisami o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Kluczowe jest tu zastosowanie przepisów o terminach do stwierdzania nieważności decyzji, co ma szerokie znaczenie praktyczne.
“Nieważność decyzji administracyjnej po 17 latach? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.