VIII SA/Wa 762/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-11-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Justyna Mazur /przewodniczący/ Leszek Kobylski /sprawozdawca/ Marek Wroczyński Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 Hasła tematyczne Policja Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 171 art. 97 ust. 5, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz ust. 4 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1626 art. 29 ust. 2 Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. S. i P. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 5 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. ( dalej jako: "KWP") Nr [...] z dn. 5 września 2023 r. na podstawie której, po rozpatrzeniu odwołań B. S. i P. S. od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z dn. 6 lipca 2023 r. orzekającej o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. ul. O.[...] przez B.S. i P. S. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższej decyzji KWP wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Na podstawie przydziału nr 129/87 z dnia 07.12.1987 r. Kr. S. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. [...], na podstawie Zarządzenia nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15.11.1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (Dz. Urz. MSW z 1974 r., nr 6, poz. 20). Przedmiotowy lokal mieszkalny składa się z 3 izb o powierzchni użytkowej 48,60 m2, natomiast powierzchnia mieszkalna wynosi 29,90 m2. Do zamieszkania z wymienionym uprawniona była jego żona B. S.. Następnie zarządzeniem nr [...] Komendanta WUSW w R. z dnia 29.11.1988 roku K. S. został wydalony ze służby w Milicji z dniem 23.11.1988 roku na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31.07.1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej – tj. na podstawie orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Komendant Miejski Policji w R. na podstawie zebranych materiałów potwierdził, że lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R. oraz najemcą tego lokalu jest K. S.. Ponadto z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że w przedmiotowym lokalu zamieszkiwał K. S. wraz z żoną B. S. i lokal nie jest wynajmowany. Ponadto dokonano sprawdzenia w systemie PESEL osób zameldowanych w lokalu z którego wynika, że pod adresem w R. przy ul. O. [...] zameldowani są Państwo B. i K. S. oraz ich syn P. S.. Z informacji uzyskanych z Miejskiego Zarządu Lokalami w R. wynika, że w kartotece lokalu nie ma zadłużenia. Dokonano ustaleń w Zakładzie Emertytalno - Rentowym MSWiA z których wynika, że K. S. nie figurował w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców tego zakładu. W dniu 12.05.2023 r. do Komendy Miejskiej Policji w R. wpłynęło pismo B.S., w którym poinformowała o śmierci męża - K. S. w dniu 08.05.2023 r. Z uwagi na konieczność wyjaśnienia uprawnień B. S. i P.S. do renty rodzinnej po zmarłym K. S., dokonano ustaleń w Zakładzie Emertytalno - Rentowym MSWiA z których wynika, że wymienieni nie figurują w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców tego zakładu. W związku z powyższym w dniu 06.07.2023 r. Komendant Miejski Policji w R. wydał decyzję nr [..], w której orzekł o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. ul. O. [...] przez B. S. i P. S.. Od powyższej decyzji B. S. i P. S. wnieśli odwołanie w treści którego ww. zawnioskowali o zmianę decyzji i nieorzekanie o obowiązku opuszczenia lokalu przy ul. O. [...] w R. oraz wskazali na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.05.1991 r., w którym orzekł o niezgodności przepisów art. 90 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji oraz art. 77 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa z art. 7 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto podnieśli, że w związku z ponad 30 letnim okresem zamieszkiwania w lokalu, bieżącym dokonywaniem opłat oraz utrzymaniem lokalu w odpowiednim stanie z wynikającym z obowiązków najemcy, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i w związku z tym uzyskał prawo do najmu lokalu poprzez czynność konkludentną (dorozumianą). KWP, po rozpoznaniu złożonych odwołań, będąca przedmiotem zaskarżenia decyzją Nr [...] z dn.5 września 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji KMP w R.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił następujące stanowisko: Przede wszystkim wskazał na podstawy prawne decyzji wynikające z przepisów ustawy z dn. 6.04.1990 r. o Policji ( t.j. DZ U z 2023 r. poz. 171), stosownie do których zgodnie z art. 88 ust. 3 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji, policjant traci prawo do lokalu mieszkalnego w razie dyscyplinarnego wydalenia ze służby w Policji, natomiast art. 95 ust. 3 pkt 3 wymienionej ustawy stanowi, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Posłużenie się przez ustawodawcę kategorycznym sformułowaniem "wydaje się" jednoznacznie wskazuje, że we wskazanej powyżej sytuacji organ obligatoryjnie wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Ponadto KWP podniósł, że status lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w tym art. 691 § 1 Kc. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Lokale o których mowa w art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Wyjątkowo tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może uzyskać członek zmarłego funkcjonariusza, emeryta lub rencisty. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji zasadnie jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który przewiduje wydanie decyzji związanej i przy takiej decyzji nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ze względu na jednoznaczne zdeterminowanie treści decyzji wolą ustawodawcy. KWP wskazał także na przepis art. 29 ust.1-2 ustawy z dnia 18.02.1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służy Więziennej oraz ich rodzin (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.), stosownie do którego funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Należy zauważyć, że skoro możliwość uzyskania tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego funkcjonariusz podlega szczególnej regulacji to przepisy kodeksu cywilnego nie mają zastosowania. W sprawie, ponieważ K. S. został zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej z dniem 23.11.1988 roku na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31.07.1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, który stanowi że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadkach wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby – nie nabył uprawnień emerytalnych w związku ze służbą. Z ustaleń dokonanych przez Organ I instancji wynika, że K. S. nie figurował w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców Zakładu Emerytalno - Rentowego MSWiA. Z uwagi na fakt, że wymieniony nie posiadał uprawnień do policyjnej emerytury lub renty, to B. S. ( żona) i P. S. ( syn) nie spełniają warunków do uzyskania renty rodzinnej po zmarłym K. S.. W związku z powyższym Skarżący zajmują lokal mieszkalny w R. przy ul. O. [...], bez tytułu prawnego. Zgodnie z przepisem art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu i powyższe stanowiło realizację uprawnienia i obowiązku organu policyjnego w odniesieniu do przywrócenia ww. lokalu do zasobu mieszkaniowego lokali pozostających w dyspozycji organów policyjnych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dn. 17 października 2023 r. złożyli B. S. i P. S.. Wobec kwestionowanej decyzji podnieśli następujące zarzuty: 1/ naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 77 § 1 i art, 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, prowadzące do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji i w konsekwencji: a) nieuwzględnienie bardzo złej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej i wieku matki skarżącego, co w niewątpliwy sposób rzutuje na jej sytuację życiową, a także jej złej sytuacji finansowej, co uniemożliwia jej wykonanie nakazu opróżnienia spornego lokalu mieszkalnego a tym samym skarżącemu; - art. 8, art. 7. art. 77 $ 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art, 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art, 77 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji: niewykazanie czy sporny lokal faktycznie aktualnie pozostaje w dyspozycji organów Policji, poprzez nieprzedstawienie jakichkolwiek wiążących dowodów to potwierdzających, w szczególności zaś niewyjaśnienie czy sporny lokal nie był objęty porozumieniem z Komendantem Głównym Policji sprawie współpracy w zakresie dysponowania lokalami stanowiącymi własność Policji i pozostającymi w dyspozycji Gminy Miasta R. , w których to Komendant Główny Policji zrzekł się posiadanej dyspozycji wszystkimi lokalami usytuowanymi w R. przy ul O.[...]. Wszystkie czynności wynikające z obowiązków utrzymania lokalu ponosił Miejski Zarząd Lokalami w R.. niewzięcie pod uwagę, iż od ponad 30 lat rodzina skarżącej dysponuje przedmiotowym lokalem , iż przysługują jej wszelkie uprawnienia najemcy wynikające z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, i tym samym utwierdzenia skarżącej w przekonaniu, iż prawo do lokalu jej przysługuje również po śmierci męża skarżącej jako osobie uprawnionej do wstąpienia w stosunek najmu, a w konsekwencji naruszanie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez błędne zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżąca zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji KMP w R.. W odpowiedzi na skargę KWP przedkładając akta sprawy, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż na podstawie decyzji Szefa WUSW w R. Nr [...] z dn. 7.12.1987 r. K. S. funkcjonariuszowi RUSW w R. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. [...]. Do zamieszkania z policjantem uprawniona była jego żona B. S. i syn P. S.. Z ustaleń organów policyjnych wynika, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. O.[...] w R. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R., tym samym wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) oraz rozporządzenia MSWiA z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych .kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Po śmierci K. S. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje jego żona B. S. i syn P.S., którzy nie figurują w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców ZER MSWiA. Wyjaśnić należy, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy Policji została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 ustawy. W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego. Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472). W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżący bezsprzecznie nie są i nie byli funkcjonariuszami Policji, nie są też członkami rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałyby je do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Uprawnienie Skarżących do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ich z mężem i z ojcem, jako osobą posiadającą tytuł prawny do tego lokalu i ustało z datą jego śmierci, a przedmiotowy lokal nie przestał należeć do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek". Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego organ wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez Skarżących przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione. Jednocześnie wobec zarzutów skargi należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia dyspozycyjności organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 (LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Status zajmowanego przez Skarżących lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 16 grudnia 2012 r., I OSK 1122/10; z 30 stycznia 2013 r., I OSK 220/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie zauważyć należy, iż Skarżąca była informowana iż w/w lokal pozostaje w dyspozycji Policji. Tym samym należy uznać, że lokal mieszkalny w R. przy ul. O. [...] w dalszym ciągu znajduje się w zasobach Gminy Miasta R. a dysponentem lokalu pozostaje Komendant Miejski Policji w R.. Fakt ten potwierdza również pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w R. [...] z 03.02.2023 r., znajdujące się w aktach sprawy (k. 24). Należy podkreślić, że Miejski Zarząd Lokalami w R. stanowi jednostkę organizacyjną przeznaczoną do zarządzania i administrowania nieruchomościami i lokalami, będącymi własnością Gminy Miasta R.. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że lokal należy do zasobu Gminy i pozostaje w dyspozycji Policji. W sprawie brak jest dowodów przeciwnych. Prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną, ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. Natomiast umowy najmu czy dokumenty stwierdzające warunki najmu, mają charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu i opłat związanych z najmem. Zarzut skarżących w zakresie błędnie dokonanych przez Organ ustaleń faktycznych jest niezasadny. W skardze Skarżący eksponują, że przedmiotowy lokal nie pozostaje w dyspozycji organów Policji, a w konsekwencji nie mogą one decydować o jego przydziale i opróżnieniu. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na podstawie o przydziału mieszkania funkcyjnego z dn. 7.12.1987 r. K. S. przydzielono w/w mieszkanie funkcyjne i decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji rozwiązano Milicję Obywatelską i na podstawie art. 149 wymienionej ustawy, funkcjonariusze z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stają się policjantami. W myśl art. 153 ustawy o Policji ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów". Zatem art. 146 oraz art. 149 ustawy o Policji traktują o następstwie prawnym Policji w związku z rozwiązaniem Milicji Obywatelskiej. W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji KMP w R. instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- «. siedzibą ĄADOMIl' Wpłynęło
Pełny tekst orzeczenia
VIII SA/WA 762/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.