VIII SA/WA 827/23

VIII SA/Wa 827/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/
Justyna Mazur /przewodniczący/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 88, art. 89, art. 90,  art. 91, art. 92, art. 94, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 96 ust. 2- 4, art. 146, art. 149 i art. 153
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1280
art. 29 ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży  Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. Ch. i A. C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 13 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia 13.10.2023 r., po rozpatrzeniu odwołania A. C., A. C. od decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z 16.08.2023 r. orzekającej o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. przy ul. O. m [...] przez M.C., A. C. i A.C.. W/w decyzją KWP z siedzibą w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przytoczył następujący stan faktyczny:
Na podstawie decyzji nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia 12.03.1979 r. M. C. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. m [...]. Do zamieszkania z wymienionym uprawnieni byli na dzień wydania ww. decyzji, A.C. - żona i R. C. - syn. Komendant Miejski Policji w R. na podstawie zebranych materiałów potwierdził, że lokal mieszkalny pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R. oraz najemcą tego lokalu jest M. C., który nie zamieszkuje w lokalu od 01.09.1991 r. Organ I instancji podjął czynności sprawdzające w zakresie weryfikacji posiadanych uprawnień do przedmiotowego lokalu przez A. C.. Ustalił, że w lokalu zamieszkuje A.C., była małżonka M. C. z córką A. C., lokal nie jest nikomu wynajmowany, nie ma zadłużenia z tytułu użytkowania przedmiotowego lokalu, opłat dokonuje A.C.. A.C. rozwiodła się z mężem w 1992 r., a od 1991 r. M. C. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Zgodnie z oświadczeniem M. C. z 29.03.2005 r., od dnia 30.06.1992 r zajmuje on dom w miejscowości D. [...], gmina G., natomiast z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego z 13.06.2023 r. wynika, iż do dnia dzisiejszego M.C. wraz ze swoją drugą żoną K. zamieszkuje przy ul. W. [...] w R.. M.C. uprawiony jest do policyjnej emerytury od dnia 01.08.1994 r.
Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia w/w lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycij Komendanta Miejskiego Policji w R.. Ponadto poinformowano Strony o przysługującym im prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, prawie do wglądu w akta. W następstwie wszczętego postepowania Komendant Miejski Policji w R. decyzją nr [...] z 16.08.2023 r. orzekł o obowiązku opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez M. C., A. C. i A.C..
W odwołaniu A.C. i A.C. wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nie odniesienie się procesowe do wniosku Stron o ustanowienie pełnomocnika z urzędu co spowodowało uniemożliwienie Stronie obronę Jej interesów wobec deklarowanego także przez Organ prawnego skomplikowania sprawy co ujawnia się na przestrzeni czasu zmiennym stanowiskiem Organu w osobie Komendanta Miejskiego Policji trzykrotnie, w zakresie posiadania lokalu przez Stronę i spowodowało niemożność zorientowania się właściwego w obowiązującym porządku prawnym;
2. błąd w zakresie ustaleń faktycznych, który miał wpływ na wynik sprawy poprzez nie ustalenie: czy wydana decyzja nr [...] o przydziale mieszkania dla Stron została wyeliminowana z obrotu prawnego czy nadal obowiązuje, czy decyzja wygasła wobec jej wydania w czasie funkcjonowania Milicji Obywatelskiej i rozwiązania Milicji Obywatelskiej ustawą z roku 1990 r., nie wyjaśnienie statusu prawnego lokalu mieszkalnego, nie wykazanie i błąd w zakresie ustaleń prawnych, że lokal został przydzielony do dyspozycji Organu i że Organ może dysponować lokalem podczas gdy lokal stanowi własność Gminy Miasta R. i w tytule własności - księdze wieczystej dla której SR w R. – VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] nie ma wpisu na rzecz Organu. Oznacza to, czego błędnie nie ustalił Organ, że tylko Gmina ma prawo do dysponowania lokalem stanowiącym jej własność;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik spraw tj. art. 7, 77 § 1 kpa;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 kpa poprzez brak rozstrzygnięcia, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy t. art. 97 ust. 5, art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o policji w zw. z § 8 rozporządzenia z dnia 18.05.2005 r. MSWiA poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Powołane podstawy prawne nie wskazują Policji jako Organu, który wydał, zmienił lub uchylił decyzję dla stron z 1979 roku o przydziale lokalu mieszkalnego. Powołane podstawy prawne nie odnoszą się do stanu faktycznego posiadania lokalu przez Skarżących na podstawie decyzji, która mogła wygasnąć albo formalnie nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie odnosi się do posiadania przez nich przedmiotowego lokalu i w zakresie powołanych podstaw formalno – prawnych do obowiązku opuszczenia lokalu przez Skarżących;
6. naruszenie innych przepisów prawnych jak w uzasadnieniu.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał w szczególności, iż status lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza o tym, że do takiego lokalu nie maja zastosowania przepisu ustawy Kodeksu cywilnego, bowiem prawo do takich lokali podlega szczególnej regulacji. Lokale o jakich mowa w art. 90 ustawy o Policji służą realizacji prawa policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w oparciu o art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji., który przewiduje wydanie decyzji związanej, przy której nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu prawnego i słusznego interesu obywateli. Organ podkreślił, że przedmiotowy lokal został przydzielony na podstawie decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ do spraw związanych z lokalami mieszkalnymi przeznaczonymi do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych lub podległych mu organów nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego a sprawy między innymi przydziału i opróżnienia tych lokali mieszkalnych regulują przepisy szczególne, czyli przede wszystkim przepisy ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji i rozporządzeń wydanych na jej podstawie i w celu jej wykonania.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego ustanowienia pełnomocnika z urzędu Organ wskazał, że Strony poinformowano pismem z 16.06.2023 r., iż zgodnie z art. 32 Kpa, mogą działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga ich osobistego działania, a także przytoczył treść art. 33 §1, 2, 3 kpa i wskazał, że Kpa nie przewiduje możliwości ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu. Organ wskazał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. O.w R. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R., tym samym wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.). Stosuje się również przepisy wykonawcze do cyt. ustawy oraz art. 29 ust. 1 ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.). Nie mają natomiast zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy ani przepisy kodeksu cywilnego z uwagi na cytowane przepisy w tym zakresie.
Podzielił ustalenia Organu I instancji, iż decyzją nr [...] KW Milicji Obywatelskiej w R. M. C. - pracownikowi KWMO - ZOMO – R. postanowiono przydzielić przedmiotowe mieszkanie funkcyjne. Do zamieszkania z wymienionym uprawniona była A.C. - żona i R.C. - syn. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 146 ustawy o Policji rozwiązano Milicję Obywatelską i na podstawie art. 149 wymienionej ustawy, funkcjonariusze z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stają się policjantami. Jednocześnie zgodnie z art. 153 ustawy o Policji ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów".
Odnosząc się do zarzutu braku wpisu Organu w księdze wieczystej w dziale II (własność), co ma przesądzać o prawie do dysponowania przedmiotowym lokalem mieszkalnym przez Gminę Miasta R., nie zasługuje on zdaniem Organu na uwzględnienie. Organ podniósł, że przedmiotowy lokal w dalszym ciągu znajduje się w zasobach Gminy Miasta R., a dysponentem lokalu pozostaje Komendant Miejski Policji w R.. Fakt ten potwierdza również pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w R. [...] z 03.02.2023 r., znajdujące się w aktach sprawy. Prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem jest przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu, natomiast umowy najmu czy dokumenty stwierdzające jego warunki mają jedynie charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu i opłat związanych z najmem. Zgodnie z art. 95 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant podnajmuje albo oddaje do bezpłatnego używania przydzielony lokal lub jego część. Ze zgromadzonych informacji wynika, że w lokalu mieszkalnym przy ul. O. m [...] w R. zamieszkuje A.C. była żona M.C. wraz z córką A. C., z którymi M.C. nie sporządził żadnej umowy najmu co oznacza, że oddaje w bezpłatne użytkowanie przedmiotowe mieszkanie. Organ wskazał też, ze rozwód miał miejsce w 1992 r., a od 1991 r. M.C. nie mieszka w tym lokalu. Organ podniósł, że były małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego lub domu (§ 8 cyt. rozporządzenia 18.05.2005 r. MSWiA), natomiast czas ten nie może być nieoznaczony. Organ wskazał , że powołane rozporządzenie jest aktem niższej rangi i nie może modyfikować rozwiązań ustawowych. M. C. utracił prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a tym samym wszystkie osoby zamieszkałe w tym lokalu. Oznacza to, że lokal musza opuścić także osoby które posiadają pochodne uprawnienie do zajmowania mieszkania, w tym członkowie rodziny policjanta, a więc pozostała w tym mieszkaniu pierwsza żona. Zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji decyzje o opróżnieniu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Lokale mieszkalne dla policjantów, określone w art. 90 ustawy o Policji, powinny być przeznaczone na zabezpieczenie odpowiednich warunków mieszkaniowych dla funkcjonariuszy oraz osób uprawnionych do policyjnych świadczeń emerytalno - rentowych. W tej sytuacji jakiekolwiek odstępstwo od tego celu, powoduje konieczność zwrotu mieszkania organom Policji, celem jego dalszego zadysponowania na potrzeby osób uprawnionych. Wobec tego stwierdzić należy, że ustawa o Policji nakłada na właściwe miejscowo organy mieszkaniowe Policji obowiązek, w myśl art. 97 ust. 5 wymienionej ustawy, wydania decyzji o opróżnieniu takiego lokalu, nie przewidując jednocześnie spełnienia dodatkowych przesłanek. Jednocześnie organ odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania wskazując, że nie zasługują one na uwzględnienie.
W skardze A.C., A.C. wnosząc o uchylenie obu decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zaskarżonej decyzji postawiły takie same zarzuty jak w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, iż na podstawie decyzji nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia 12.03.1979 r. M. C. zostało przydzielone mieszkanie funkcyjne w R. przy ul. O. m [...]. Na dzień wydania wymienionej decyzji, do zamieszkania z policjantem uprawniona była jego żona A. C. i syn – R. C.. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. O. w R. pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w R., tym samym wszelkie kwestie związane z przydziałem, bądź opróżnieniem rozstrzygane są na podstawie przepisów rozdziału 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) oraz rozporządzenia MSWiA z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych .kwater przeznaczonych dla policjantów (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 947 ze zm.).
Wyjaśnić należy, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 ustawy.
Jednocześnie wobec zarzutów tak skargi (i odwołania) należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia dyspozycyjności organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 (LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji.
Status zajmowanego przez Skarżące lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1122/10, z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt. I OSK 220/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie zauważyć należy, iż Skarżąca A.C. nie kwestionowała na przestrzeni lat, iż w/w lokal pozostaje w dyspozycji Policji, bowiem wielokrotnie zwracała się z wnioskami do Komendanta Rejonowego Policji w R. o wykup przedmiotowego lokalu mieszkalnego, uzyskując jednoznaczne odpowiedzi z Wydziału Inwestycji i Remontów KWP w R., o braku możliwości wykupu wobec faktu, iż nie należy ona do kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o taką zgodę, podobnie jak jej były mąż marian C., nadto, iż może zamieszkiwać w lokalu będącym w dyspozycji Komendanta Rejonowego Policji w R., wraz z dziećmi, bez tytułu prawnego do w/w mieszkania (np. zaświadczenie KR Policji w R. k.41 akt administracyjnych). Z analizowanej korespondencji jednoznacznie wynika, że przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Komendy Miejskiej Policji w R., co potwierdza też pismo Zastępcy Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w R. z 11.05.2022 r. W dziele dotyczącym własności w księdze wieczystej wskazane są wyłącznie te lokale mieszkalne, w stosunku do których dokonano wyodrębnienia własności lokali w drodze aktów notarialnych, tym samym należy uznać, że lokal mieszkalny w R. przy ul. O. m [...] w dalszym ciągu znajduje się w zasobach Gminy Miasta R. a dysponentem lokalu pozostaje Komendant Miejski Policji w R.. Fakt ten potwierdza również pismo Dyrektora Miejskiego Zarządu Lokalami w R. [...] z 03.02.2023 r., znajdujące się w aktach sprawy /k. 55/. Należy podkreślić, że Miejski Zarząd Lokalami w R. stanowi jednostkę administracyjną przeznaczoną do zarządzania i administrowania nieruchomościami i lokalami, będącymi własnością Gminy Miasta R.. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że lokal należy do zasobu Gminy i pozostaje w dyspozycji Policji. W sprawie brak jest dowodów przeciwnych. Prawo do jego dysponowania jest przesłanką faktyczną, ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. Natomiast umowy najmu czy dokumenty stwierdzające warunki najmu, mają charakter porządkujący i stanowiący podstawę do ustalenia wysokości czynszu i opłat związanych z najmem. Zarzut pełnomocnika Stron w zakresie błędnie dokonanych przez Organ ustaleń faktycznych jest niezasadny.
W skardze Skarżące eksponują, że przedmiotowy lokal nie pozostaje w dyspozycji organów Policji, a w konsekwencji nie mogą one decydować o jego przydziale i opróżnieniu. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na podstawie decyzji nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego z 12.03.1979 r. M.C. zostało przydzielone w/w mieszkanie funkcyjne i decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 06.04.1990 r. o Policji rozwiązano Milicję Obywatelską i na podstawie art. 149 wymienionej ustawy, funkcjonariusze z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stają się policjantami. W myśl art. 153 ustawy o Policji ilekroć w przepisach prawa jest mowa o "Milicji Obywatelskiej" i "funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej", należy przez to rozumieć "Policję" i "policjantów". Zatem art. 146 oraz art. 149 ustawy o Policji traktują o następstwie prawnym Policji w związku z rozwiązaniem Milicji Obywatelskiej.
Jak stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej.
W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego.
Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472).
W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.
Skarżące bezsprzecznie nie są i nie były nigdy funkcjonariuszami Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie są też członkami rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałyby je do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Uprawnienie A.C. do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ją z ojcem M.C., jako osobą posiadającą tytuł prawny do tego lokalu. Ponadto z faktu, że M. C. wyprowadził się z tego lokalu w 1991 roku, jeszcze przed rozwodem który miał miejsce w 1992 r. i od dnia 1 września 1991 r. nie mieszka w tym lokalu, nie można wywodzić, iż pozostali w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, członkowie rodziny, uzyskali tym samym tytuł prawny do tego lokalu. Lokal ten nie przestał bowiem należeć do kategorii lokali "pozostających w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu jednostek".
Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego organ wydaje decyzje o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez Skarżących przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione.
W ocenie Sądu również przepis § 8 rozporządzenia nie kreuje dla Skarżącej Anny Charymskiej tego rodzaju uprawnienia, że nie jest możliwe zastosowanie w stosunku do niej i zamieszkującej wraz z nią córki przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Podkreślenia wymaga, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Nie jest natomiast powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem, obowiązek taki spoczywa na organach gminy (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Wskazać też należy, że pojęcie tytułu prawnego do lokalu, o którym mowa w przepisie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, trzeba rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie zatem decyzja o jego przydziale, a nie np. okoliczność zameldowania w lokalu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu powołanego art. 95 ust. 3 pkt 3.
Przewidziana w § 8 rozporządzenia regulacja nie oznacza w żadnym razie prawa do lokalu mieszkalnego, a jedynie uprawnienie do czasowego zamieszkiwania w nim (por. wyrok NSA z 29 maja 2015 r., I OSK 2823/13, czy wyrok III OSK 6084/21). Czym innym jest posiadanie tytułu prawnego do mieszkania funkcyjnego, a czym innym uprawnienie członków rodziny do zamieszkiwania w takim lokalu. Prawo Skarżącej do zamieszkiwania w tym lokalu miało charakter pochodny i wygasło z chwilą opuszczenia lokalu przez M.C.. A skoro tak, to można wezwać taką osobę do opuszczenia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu. Nie do przyjęcia jest takie rozumienie omawianych przepisów, zgodnie z którym rozwiedziony małżonek może pozostać w mieszkaniu przydzielonym byłemu małżonkowi bez ograniczeń czasowych, zaś członek rodziny musi taki lokal opuścić po wygaśnięciu uprawnień do renty rodzinnej. Taka interpretacja pozostawałaby w całkowitej sprzeczności z celem uregulowań ustawy o Policji odnoszących się do mieszkań funkcjonariuszy Policji, którym jest to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. § 8 rozporządzenia nie może być wykładany w oderwaniu i w niezgodzie z regulacjami zawartymi art. 88 i art. 89 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Nie może też kreować "mocniejszego" tytułu do zajmowania lokalu niż wynikający z powyższych przepisów. Również w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 11 lutego 2004 r., I CK 200/03 mowa jest o pochodnym prawie rozwiedzionego małżonka do współzamieszkiwania, wynikającym z powiązań rodzinnych. Współzamieszkiwanie oznacza, że jest członek rodziny legitymujący się tytułem prawnym do lokalu i w tym lokalu zamieszkujący.
W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.