VIII SA/WA 762/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B.S. i P.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego w R. przy ul. O. [...]. Lokal ten został pierwotnie przydzielony zmarłemu K. S., funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej, a zamieszkiwali w nim również jego żona B. S. i syn P. S. Po śmierci K. S., organy Policji wydały decyzję o obowiązku opróżnienia lokalu, uznając, że skarżący nie posiadają do niego tytułu prawnego. Skarżący podnosili, że od ponad 30 lat zamieszkują w lokalu, ponoszą opłaty i utrzymują go w należytym stanie, co powinno skutkować nabyciem prawa do najmu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. Kwestionowali również dyspozycyjność lokalu przez Policję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że lokale będące w dyspozycji Policji podlegają szczególnym regulacjom zawartym w ustawie o Policji oraz ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Przepisy te wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (w tym art. 691 § 1 Kc) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd podkreślił, że uprawnienie do zamieszkiwania w takich lokalach przez członków rodziny funkcjonariusza ma charakter pochodny i ustaje wraz ze śmiercią funkcjonariusza, jeśli członkowie rodziny nie spełniają odrębnych przesłanek ustawowych do uzyskania tytułu prawnego (np. prawa do renty rodzinnej). W niniejszej sprawie K. S. został wydalony ze służby na podstawie kary dyscyplinarnej, co pozbawiło go uprawnień emerytalnych, a w konsekwencji jego rodzinę prawa do renty rodzinnej. Skoro skarżący nie spełnili tych przesłanek, zajmowali lokal bez tytułu prawnego, co uzasadniało wydanie decyzji o jego opróżnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie specyfiki prawnej lokali policyjnych i wyłączenia stosowania przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów w takich przypadkach. Ugruntowanie stanowiska, że prawo do lokalu policyjnego dla członków rodziny jest pochodne i zależy od spełnienia ustawowych przesłanek po śmierci funkcjonariusza.
Dotyczy wyłącznie lokali będących w dyspozycji Policji i wynikających z nich przepisów szczególnych. Nie dotyczy lokali mieszkalnych w zasobie komunalnym czy prywatnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów mają zastosowanie do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Policji, w sytuacji gdy funkcjonariusz, któremu przydzielono lokal, został wydalony ze służby i zmarł, a jego rodzina nadal zamieszkuje w lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania. Lokale będące w dyspozycji Policji podlegają szczególnym regulacjom ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji oraz ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy stanowią odrębną regulację prawną dla lokali policyjnych, określając krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego i zasady postępowania w przypadku zajmowania lokali bez tytułu prawnego. Przepisy te mają pierwszeństwo przed ogólnymi regulacjami Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów.
Czy członkowie rodziny zmarłego funkcjonariusza Policji, który został wydalony ze służby i nie nabył uprawnień emerytalnych, mogą nabyć samodzielny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie spełniają odrębnych przesłanek ustawowych, takich jak prawo do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej.
Uzasadnienie
Uprawnienie członków rodziny do zamieszkiwania w lokalu policyjnym ma charakter pochodny od uprawnienia funkcjonariusza. Po śmierci funkcjonariusza, prawo do lokalu mogą uzyskać członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej. W tym przypadku, ze względu na wydalenie ze służby, zmarły nie nabył uprawnień emerytalnych, co pozbawiło jego rodzinę prawa do renty rodzinnej i tym samym prawa do lokalu.
Czy fakt zamieszkiwania w lokalu policyjnym przez ponad 30 lat, ponoszenia opłat i utrzymania lokalu w należytym stanie może prowadzić do nabycia prawa do najmu na podstawie czynności konkludentnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku lokali policyjnych nie ma zastosowania instytucja nabycia prawa do najmu na podstawie czynności konkludentnej z Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Status lokalu będącego w dyspozycji Policji wyłącza stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym dotyczących najmu i nabycia praw do lokalu w drodze czynności konkludentnych. Prawo do takich lokali jest ściśle regulowane przepisami szczególnymi.
Przepisy (19)
Główne
u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 95 § ust. 4
Ustawa o Policji
u.o. Policji
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Tekst jednolity z 2023 r. poz. 171
u.o. zaop. emeryt. art. 29 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Tekst jednolity z 2023 r. poz. 1634
Pomocnicze
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 88 § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 90
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 89
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 146
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 149
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 153
Ustawa o Policji
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wyłączone zastosowanie w przypadku lokali policyjnych.
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Wyłączone zastosowanie w przypadku lokali policyjnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokale policyjne podlegają szczególnym przepisom ustawy o Policji i ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, które wyłączają stosowanie Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. • Uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu policyjnym przez członków rodziny funkcjonariusza ma charakter pochodny i ustaje po śmierci funkcjonariusza, jeśli nie spełniają oni odrębnych przesłanek ustawowych (np. prawa do renty rodzinnej). • Wydalenie funkcjonariusza ze służby na podstawie kary dyscyplinarnej pozbawia go uprawnień emerytalnych, co skutkuje brakiem prawa do renty rodzinnej dla jego bliskich.
Odrzucone argumenty
Nabycie prawa do najmu lokalu policyjnego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (w tym czynności konkludentnej) i ustawy o ochronie praw lokatorów. • Kwestionowanie dyspozycyjności lokalu przez organy Policji. • Niewzięcie pod uwagę złej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i finansowej skarżących.
Godne uwagi sformułowania
lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów • do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego • uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant • zajmowania lokalu mieszkalnego [...] bez tytułu prawnego • decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego
Skład orzekający
Justyna Mazur
przewodniczący
Leszek Kobylski
sprawozdawca
Marek Wroczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie specyfiki prawnej lokali policyjnych i wyłączenia stosowania przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów w takich przypadkach. Ugruntowanie stanowiska, że prawo do lokalu policyjnego dla członków rodziny jest pochodne i zależy od spełnienia ustawowych przesłanek po śmierci funkcjonariusza."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie lokali będących w dyspozycji Policji i wynikających z nich przepisów szczególnych. Nie dotyczy lokali mieszkalnych w zasobie komunalnym czy prywatnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do mieszkań, zwłaszcza w kontekście służb mundurowych i dziedziczenia praw do lokalu po śmierci głównego najemcy. Wyjaśnia skomplikowane relacje między przepisami szczególnymi a ogólnymi, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy po śmierci policjanta jego rodzina może stracić dach nad głową? Sąd wyjaśnia zasady dotyczące lokali policyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.