VIII SA/Wa 616/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła obowiązku zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Skarżąca została zobowiązana do zwrotu świadczenia wraz z odsetkami, jednakże podnosiła, że nie ponosi winy za opóźnienia w wydaniu decyzji przez organy administracji, które przez lata zwlekały z ustaleniem stanu faktycznego i wydaniem rozstrzygnięcia. Skarżąca twierdziła, że niezwłocznie informowała organy o zatrudnieniu męża za granicą, co wpływało na prawo do świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, odsetki nie są naliczane, jeśli przyznanie świadczenia było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania. Sąd szeroko zinterpretował pojęcie 'błędu organu', uznając za niego każdą znaczącą nieprawidłowość, w tym opieszałość w procedowaniu. W ocenie Sądu, długotrwałe postępowanie administracyjne, trwające kilka lat nie z winy strony, stanowiło taką nieprawidłowość, która uzasadniała odstąpienie od naliczania odsetek. Sąd uchylił zaskarżone decyzje w części zobowiązującej skarżącą do uiszczenia odsetek i umorzył postępowanie w tym zakresie, wskazując na naruszenie zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej, gdy obywatel miałby ponosić koszty błędów organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odstąpienia od naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń w przypadku stwierdzenia błędu organu, w szczególności nadmiernej zwłoki w postępowaniu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której błąd organu (nadmierna zwłoka) jest ewidentny i znaczący. Interpretacja pojęcia 'błędu organu' może być różnie stosowana w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku stwierdzenia błędu organu administracji publicznej, polegającego na nadmiernej zwłoce w wydaniu decyzji ustalającej nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze, należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie od zwracanej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku stwierdzenia błędu organu, polegającego na znaczącej nieprawidłowości w procedowaniu i nadmiernej zwłoce, należy odstąpić od naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opieszałość organów w prowadzeniu postępowania, trwająca kilka lat nie z winy strony, stanowi znaczącą nieprawidłowość (szeroko rozumiany błąd organu) w rozumieniu art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W takich okolicznościach, naliczanie odsetek byłoby sprzeczne z zasadą praworządności i sprawiedliwości społecznej, obciążając obywatela kosztami błędów administracji.
Jak należy interpretować pojęcie 'błędu podmiotu realizującego zadania' w kontekście naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'błędu organu' należy rozumieć szeroko, obejmując każdą znaczącą nieprawidłowość w działaniu podmiotu realizującego zadania, w tym nadmierną zwłokę w procedowaniu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko, że ustawa nie definiuje pojęcia 'błędu organu', dlatego należy przyjąć jego szerokie rozumienie. Za błąd organu uznano wszelkie znaczące nieprawidłowości, które doprowadziły do niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia lub opóźnienia w jego wydaniu.
Przepisy (21)
Główne
upp art. 25 § ust. 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Pomocnicze
upp art. 1 § ust. 2 i 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
upp art. 16 § ust. 2 i 6
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
upp art. 16 § ust. 10
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
upp art. 25 § ust. 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
upp art. 25 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
upp art. 25 § ust. 9
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1-2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opieszałość organów administracji w wydaniu decyzji, trwająca kilka lat, stanowi znaczącą nieprawidłowość (błąd organu) uzasadniającą odstąpienie od naliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia. • Naliczanie odsetek w sytuacji, gdy ich narastanie jest wynikiem błędów i zwłoki organu, jest sprzeczne z zasadą praworządności i sprawiedliwości społecznej.
Odrzucone argumenty
Organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami, gdyż skarżąca nie wykazała błędu organu przy przyznawaniu świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
za błąd organu w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 3 upp uznać należy każdą znaczącą nieprawidłowość • nieefektywne działanie organów spowodowało znaczące wydłużenie się postępowania, w następstwie czego odsetki również urosły znacząco • zasady demokratycznego państwa prawnego [...] nie pozwalają, ażeby w takich sytuacjach [...] kosztami błędu organu został obciążony obywatel
Skład orzekający
Iwona Szymanowicz-Nowak
przewodniczący
Renata Nawrot
sprawozdawca
Justyna Mazur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od naliczania odsetek od nienależnie pobranych świadczeń w przypadku stwierdzenia błędu organu, w szczególności nadmiernej zwłoki w postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której błąd organu (nadmierna zwłoka) jest ewidentny i znaczący. Interpretacja pojęcia 'błędu organu' może być różnie stosowana w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą wpływać na sytuację obywatela i jak sądy administracyjne interpretują zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej w kontekście naliczania odsetek.
“Czy opieszałość urzędników może zwolnić Cię z zapłaty odsetek? Sąd administracyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 11 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.