VIII SA/WA 583/24

VIII SA/Wa 583/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 1, art. 57a, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 153, art. 200 i art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 5 par. 2 pkt 4, art. 24, art. 127 par. 3 i art. 145 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Towarzystwa Opieki nad Cmentarzami Wojennymi z siedzibą w U. gmina G. nad [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz [...] Towarzystwa Opieki nad Cmentarzami Wojennymi z siedzibą w U. gmina G. nad [...] kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: organ lub Minister) decyzją z 4 kwietnia 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm., dalej: u.f.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), określił Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w U., gmina G. nad P. (dalej: skarżący lub Stowarzyszenie):
1) kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości 68.753,95 zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na podstawie umowy nr [...] z 17 sierpnia 2022 r., zawartej z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, dotyczącej realizacji zadania pn. "Dziedzictwo Ludowe Ziemi K. - Wczoraj
i Dziś" w ramach programu "Wspólnie dla dziedzictwa", realizowanego jako zadania 3.2.1. w ramach Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami na lata 2019-2022, dla którego Narodowy Instytut Dziedzictwa (dalej: Instytut) pełnił rolę instytucji zarządzającej (umowa nr [...] z 7 lipca 2022 r., zawarta pomiędzy Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a Narodowym Instytutem Dziedzictwa);
2) termin, od którego nalicza się odsetki od należności ustalonej w pkt 1 w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na 25 sierpnia 2022 r., tj. dzień przekazania dotacji.
W uzasadnieniu ww. decyzji Minister w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny, a następnie wskazał na niewywiązanie się Stowarzyszenia z zapisów § 7 ust. 1 ww. umowy nr [...], tj. niedostarczenie do Instytutu w wymaganym terminie i formie raportu z wykonania zadania. Wyjaśnił, że analiza przesłanego przez Stowarzyszenie raportu (data wpływu 6 grudnia 2022 r.) wykazała, że zawierał on uchybienia formalne i merytoryczne, uniemożliwiające pełną ocenę wykonania zadania
i rozliczenie przez Instytut środków z dotacji. Pomimo kolejnych korekt i uzupełnień składanych przez Stowarzyszenie, raport w dalszym ciągu pozostawał niekompletny
i niepoprawny (w tym zawierał niedozwolone przesunięcia środków).
W wyniku braku odpowiedzi Stowarzyszenia na ostateczne wezwanie Instytutu do właściwej korekty raportu oraz niemożności dokonania przez Instytut oceny prawidłowości realizacji zadania, na podstawie dotychczas otrzymanych od Stowarzyszenia informacji i dokumentacji, Instytut rozwiązał umowę dotacyjną ze Stowarzyszeniem na podstawie § 12 ust. 1 pkt 2 i 3 tej umowy oraz po uwzględnieniu zwrotu przez Stowarzyszenie części środków z dotacji w wysokości 1.500 zł (w tym 1.246,05 zł należność główna oraz 253,95 odsetki) zakwalifikował pozostałe środki
z dofinansowania w kwocie 68.753,95 zł jako wykorzystane niezgodnie
z przeznaczeniem.
Pismem z 28 kwietnia 2024 r. Stowarzyszenie złożyło do organu wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosło, że projekt został wykonany, a sprawozdanie z wieloma załącznikami dostarczone. Pieniądze
z przyznanej dotacji zostały w całości wykorzystane, zaś reszta, tj. 1.500 zł, została zwrócona.
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Minister decyzją z 3 czerwca 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 169 ust. 1 u.f.p., utrzymał w mocy decyzję własną z 4 kwietnia 2024 r. nr [...] wraz z określoną w niej kwotą dotacji przypadającą do zwrotu przez Stowarzyszenie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznał, że ww. wniosek nie wnosi do sprawy nowych informacji, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia.
Od powyższej decyzji Stowarzyszenie złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd). W uzasadnieniu wskazało, że wielokrotnie składało dodatkowe informacje, wyjaśnienia i korekty raportu rozliczeniowego, a projekt dotacyjny, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, został w całości wykonany.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze. Sąd stwierdził bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wobec naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra z 3 czerwca 2024 r. wydana na skutek wniosku Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ten sam organ decyzji z 4 kwietnia 2024 r. o określeniu skarżącemu kwoty dotacji przypadającej do zwrotu.
Przechodząc do wyjaśnienia prawnych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie,
w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Powyższa instytucja wyłączenia pracownika ma odpowiednie zastosowanie do pracownika podmiotu zobowiązanego do wydania decyzji, który nie jest organem administracji publicznej, jeżeli pracownik ten wydawał w imieniu tego podmiotu decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 267/14, publ. CBOSA).
Przepis art. 24 k.p.a. stwarza warunki do bezstronnego rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, gdy dana osoba, działając z upoważnienia piastuna organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który już raz uczestniczył w wydaniu decyzji ma ugruntowane poglądy na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. CBOSA) stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania jedynie do piastuna organu, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu,
o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Należy zatem, a contrario, przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 (publ. CBOSA). Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym to postępowaniu ten sam zobowiązany organ ponownie rozpatruje sprawę (por. wyrok NSA z 24 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1762/14, publ. CBOSA).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, zarówno decyzję z 4 kwietnia 2024 r., jak i wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzję z 3 czerwca 2024 r. podpisała ta sama osoba, tj. działający z upoważnienia Ministra – A. W..
Zatem zaskarżona decyzja z 3 czerwca 2024 r. została wydana z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania
z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a., natomiast w razie wystąpienia w sprawie jednej
z przesłanek wznowieniowych sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
W sytuacji gdy - jak w sprawie niniejszej - zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, ustosunkowanie się przez Sąd do merytorycznej argumentacji skargi na obecnym etapie postępowania należy uznać za przedwczesne. Sprawa będzie bowiem ponownie rozpoznawana co do istoty bez udziału pracownika organu podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono
w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni ocenę prawną zawartą
w niniejszym uzasadnieniu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.