VIII SA/Wa 57/22

VIII SA/Wa 57/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1202/22 - Wyrok NSA z 2024-06-18
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie przez S. K. (dalej skarżąca) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej GITD) z 9 listopada 2021 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z 23 listopada 2020 r., nr [...], nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Zawiadomieniem nr [...] z 18 maja 2020 r., doręczonym skarżącej 9 czerwca 2020 r., MWITD poinformował skarżącą o zamiarze wszczęcia kontroli i wskazał, jaki okres zostanie objęty kontrolą oraz przedstawił
w punktach szczegółowy wykaz dokumentów, które należy przygotować na dzień rozpoczęcia kontroli.
W dniach od 29 czerwca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. przeprowadzono kontrolę w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącą, której przedmiotem było przestrzeganie warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919, dalej utd). Kontrolą objęto okres od 29 czerwca 2019 r. do 29 czerwca 2020 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniał średnio do 10 kierowców Czynności kontrolne zostały utrwalone w protokole kontroli z 31 sierpnia 2020 r., nr [...] wraz z opisem stwierdzonego naruszenia.
Zawiadomieniem z 31 sierpnia 2020 r. poinformowano skarżącą o wszczęciu postępowania w zakresie nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy
i tachografu cyfrowego oraz nieprowadzenia ewidencji czasu pracy kierowcy
i pouczono o przysługujących uprawnieniach, m.in. o możliwości przedstawienia okoliczności sprawy i dowodów wskazujących, że strona nie miała wpływu na powstanie tych naruszeń, a nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, lub że za stwierdzone naruszenia nałożona została kara przez inny uprawniony organ.
Następnie decyzją z 23 listopada 2020 r. MWITD działając na podstawie art. 92a ust. 1 utd, oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z 31 sierpnia 2020 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15000 zł za naruszenie przepisów ustawy, polegające na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy
i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy. Organ podniósł, że suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wyniosła 1 464 000,00 (słownie: milion czterysta sześćdziesiąt cztery tysiące złotych). Natomiast zgodnie
z art. 92a ust. 5 pkt. 1 utd suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przeprowadzoną u przedsiębiorcy kontrolę i podał, że skarżąca korzystając z uprawnień wynikających z art. 10 k.p.a.,
w toku prowadzonego postępowania wskazała, że w jej przedsiębiorstwie wszyscy kierowcy są zatrudnieni na umowę o pracę i przesłała pliki kart kierowców a także
z pamięci tachografu. Organ po ponownej analizie materiału dowodowego w sprawie uznał, że prowadzenie postępowania w zakresie nieprowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców stało się bezzasadne. Jednocześnie organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżącej i stwierdził, nie mogą one stanowić podstawy umorzenia postępowania, gdyż zaświadczenia zostały okazane po zakończeniu kontroli. Dalej powołując się na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i prawa unijnego, organ podkreślił, że kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazując na sytuację związaną z epidemią Covid-19 oraz wywołany przez nią kryzys poinformowała, iż pragnie powołać się na przepisy, które poluzowały w niektórych obszarach prawodawstwo dotyczące transportu. Podniosła, że w jej postępowaniu nie można zastosować lp. 6.3.16 zał. Nr 3 do utd i wniosła o umorzenie postępowania ze względu na brak współmiernych korzyści z naruszeń opisanych w decyzji organu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD decyzją z 9 listopada 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i szczegółowo omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i unijnego. Za udowodnione uznał to, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżąca nie udostępniła do kontroli wykresówek lub danych cyfrowych z kart kierowców oraz z tachografów cyfrowych.
Organ kontrolny jako okres objęty kontrolą, zgodnie z zawiadomieniem
o zamiarze wszczęcia kontroli, wskazał okres od dnia 29.06.2019 r. do dnia 29.06.2020 r. Strona mimo prawidłowo doręczonego zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, które zawierało również szczegółowe pouczenie o zakresie dokumentów niezbędnych do okazania w trakcie kontroli, nie przedstawiła wymaganych danych cyfrowych z kart kierowców, wykresówek lub zaświadczeń oraz danych z tachografów cyfrowych. Powyższe naruszenie ustalone zostało
w odniesieniu do niżej wymienionych kierowców i pojazdów:
- M.B. - brak danych za 366 dni;
- C. H. - brak danych za 366 dni;
- R. N.- brak danych za 366 dni;
- N.P. - brak danych za 366 dni;
- pojazdu o nr rej. [...] - brak danych za 366 dni;
- pojazdu o nr rej. [...] - brak danych za 366 dni;
- pojazdu o nr rej. [...] - brak danych za 366 dni;
- pojazdu o nr rej. [...] - brak danych za 366 dni.
Łącznie we wszystkich przypadkach stwierdzono brak danych za 2928 dni.
Organ odwoławczy uznał, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone przypadki w wysokości 1.464.000,00 zł (słownie :jeden milin czterysta sześćdziesiąt cztery tysiące złotych) z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.16 załącznika nr 3 do utd, została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD podniósł, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo został ustalony stan faktyczny i prawny. MWITD, który wydał zaskarżoną decyzję, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organ
I instancji, w ocenie organu odwoławczego, zgromadził w aktach sprawy dowody, które były niezbędne i wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia badanej sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Organ dysponował protokołem kontroli w przedsiębiorstwie, pismami i oświadczeniami strony, danymi cyfrowymi okazanymi podczas kontroli, zaświadczeniami o działalności w oparciu, o które podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego. Wskazał, iż zaskarżona decyzja zawierała wszystkie niezbędne elementy wymagane przepisem art. 107 § 1 i § 3 kpa.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu okoliczności związanych z epidemią Covid-19 oraz związanego z nią kryzysu, organ odwoławczy wyjaśnił, że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie mogą stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany skarżonej decyzji. Następnie wyjaśnił, iż podnoszona
w odwołaniu argumentacja nie ma w jego ocenie żadnego związku przyczynowo - skutkowego ze stwierdzonym w kontroli naruszeniem. Profesjonalny przedsiębiorca transportowy winien mieć świadomość, iż prowadzona przez niego działalność jest reglamentowana i oprócz spełnienia wymogów formalnych związanych z uzyskaniem uprawnień przewozowych wymaga również spełnienia szeregu innych warunków wskazanych w cytowanych obszernie we wcześniejszej części niniejszego rozstrzygnięcia przepisach. Działalność ta jak również spełniania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w utd, a w szczególności w art. 4 pkt. 22 wskazanej ustawy podlega kontroli. Przepisy regulujące powyższe kwestie przewidują dwa rodzaje postępowań kontrolnych różniących się sposobem przeprowadzenia i zakresem, jaki obejmują. Celem kontroli prowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy jest dokonanie ustaleń w zakresie prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej i ewentualne zastosowanie sankcji, co do stwierdzonych naruszeń. Kontrola taka rozpoczyna się w momencie okazania przedsiębiorcy upoważnienia do kontroli wraz z legitymacją służbową inspektora dokonującego kontroli (art.85 ust. 1 ustawy). W toku kontroli inspektor Inspekcji Transportu Drogowego może żądać od przedsiębiorcy lub jego pracowników złożenia wyjaśnień lub przedstawienia dodatkowych dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli, ma również prawo wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność, oraz wstępu do pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorcę (art. 85 ust. 2 ustawy). W rozpatrywanej sprawie Strona nie przedstawiła żadnych dowodów na spełnienie obowiązku udostępnienia do kontroli danych dokumentujących czas pracy kierowców. GITD wskazał, iż w jego ocenie częściowe uzupełnienie brakujących danych w toczącym się postępowaniu nie może zostać przez organ uwzględnione, gdyż konstrukcja przepisu sankcjonującego jednoznacznie wskazuje, iż kontrolowany podmiot winien udostępniać na żądanie uprawnionego organu dokumentację w trakcie trwania kontroli.
Odnosząc się zaś do argumentu skarżącej jakoby przepisy wprowadzone
w związku z zaistniałą pandemia poluzowały w niektórych obszarach prawodawstwo dotyczące transportu, organ odwoławczy uznał go za całkowicie niezasadny.
Wnosząc skargę na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 kpa i art. 8 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 11 kpa w zw. z art. 8 kpa, poprzez niedostateczne wyjaśnieni przez organ odwoławczy zasadności przesłanek nałożenia kary pieniężnej w kontekście tzw. przepisów ogólnych dotyczących stosowania przepisów ustawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postepowania.
W motywach uzasadnienia skarżąca podniosła, że prowadzi działalność
w małej miejscowości i dlatego utrzymanie miejsc pracy w takim terenie powinno mieć duże znaczenie. W jej ocenie epidemia COVID-19 i związany z nią kryzys
w dziedzinie zdrowia publicznego stanowią bezprecedensowe wyzwanie dla państw członkowskich i są dużym obciążeniem dla organów krajowych, obywateli Unii
i podmiotów gospodarczych, w szczególności przewoźników. Kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego doprowadził do powstania nadzwyczajnych okoliczności, które mają wpływ na codzienną działalność właściwych organów w państwach członkowskich oraz na działalność przedsiębiorstw transportowych, jeśli chodzi
o formalności administracyjne, których należy dopełniać w rożnych sektorach transportu i których nie można było w racjonalny sposób przewidzieć w chwili przyjmowania odpowiednich środków. Te nadzwyczajne okoliczności mają istotny wpływ na rożne dziedziny objęte prawem transportowym Unii. W szczególności przewoźnicy i inne zainteresowane osoby mogą nie być w stanie dopełnić niezbędnych formalności lub procedur wymaganych niektórymi przepisami prawa Unii, związanych z odnawianiem lub przedłużeniem ważności certyfikatów
i świadectw, licencji lub zezwoleń bądź przeprowadzić działań niezbędnych do utrzymania ich ważności. działania.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał
w całości stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że skarżący nie przedstawił dowodów, które umożliwiłyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy.
Postanowieniem z 21 stycznia 2022 r., nr [...], GITD, na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy, z urzędu wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm., dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu nie zaistniały nieprawidłowości co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. Podjęte rozstrzygnięcia odpowiadają również przepisom prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł stanowił przepis art. 92a ust. 1 utd, który przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z klauzulą limitacyjną przewidzianą treścią art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w art. 92a ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie
6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Zgodnie z załącznikiem nr 3 do utd lp.6.3.16 nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł.
Z decyzji organu obu instancji wynika, że łączny wymiar kary pieniężnej ustalonej skarżącej wyniósł 1 464 000, 00.. Uwzględniając limit wyznaczony treścią art. 92a ust. 5 pkt u.t.d. wymierzono skarżącej karę 15.000 zł.
Zauważenia wymaga, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 utd nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Treść art. 92 a ust. 1 i 6
w związku z załącznikiem nr 3 do utd, określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku oraz nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary
i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Ponadto, na podstawie art. 4 pkt 22 utd przyjąć należy, że odpowiedzialność
z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006,
a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.
W kontrolowanej sprawie Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działania w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wyjaśnienia wymaga, że decyzje dotyczące nałożenia kary pieniężnej wydane zostały w postępowaniu wszczętym przez MWITD, po dokonaniu kontroli
w przedsiębiorstwie prowadzonym przez skarżącą. W postępowaniu kontrolnym prowadzone są czynności wyjaśniające w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu stanowią następnie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zauważyć również należy, że w postępowaniu kontrolnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Kluczowym dowodem w sprawie jest protokół kontroli, ponadto dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zaakcentowania wymaga, że sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 w zw. z art. 76a ustawy, a ponadto protokół ten, jako dokument urzędowy - w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższy protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń
z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem osoby - podmiotu (przedstawiciela) kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wprawdzie istnieje możliwość podważenia protokołu kontroli, ale wyłącznie na zasadzie przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli jedynie przez konkretny dowód wskazujący, iż dane zawarte w protokole są nieprawdziwe. W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli, skarżąca nie udostępniła wykresówek oraz pobranych
i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego za okres od dnia 29.06.2019 r. do dnia 29.06.2020 r. i nie podpisała protokołu kontroli.
Ponadto skarżąca nie złożyła również podpisu na załączniku nr 1 do protokołu zawierającego opis stwierdzonych naruszeń. Skarżąca wskazała listę kierowców za okres kontroli oraz listę pojazdów.
Skarżąca nie podpisując protokołu kontroli, nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby prawidłowość ustaleń organu w zakresie stwierdzonego naruszenia. Tym samym uznać trzeba, że w prowadzonym postępowaniu kontrolnym możliwe było dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów zgromadzonych podczas kontroli.
W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził naruszenie w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, sankcjonowane w załączniku nr 3 do ustawy odpowiednią karą pieniężną. W zakresie tego naruszenia dotyczącego nieudostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych
i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy (lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do ustawy), wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
W świetle art. 33 ust. 2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85
w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego "Przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki
i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35,w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych." Pokłosiem tej regulacji jest art. 25 ust. 1 z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, Dz. U. 2019r. poz. 1412), który stanowi, że "Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie: 1) zapisów na wykresówkach; 2) wydruków danych
z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; 4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, lub 5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4." Zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak
i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Stosownie do powyższego, w ocenie Sądu organ na podstawie udostępnionej podczas kontroli dokumentacji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie udostępnił wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy
i tachografu cyfrowego w okresie od 29 czerwca 2019 r. do 29 czerwca 2020 r.
w odniesieniu do wskazanych w decyzji konkretnych kierowców oraz konkretnych pojazdów. Zatem organy zasadnie nałożyły na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 15 000.
Organ odwoławczy trafnie wywiódł, iż sama treść naruszenia opisanego w lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do ustawy wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że naruszeniem jest nieudostępnienie określonych danych podczas kontroli
w przedsiębiorstwie. Ustawodawca penalizuje naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego polegających na nieokazaniu podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień. Zważywszy na znamiona czasownikowe wymienionego tu deliktu oraz znamiona czasu i miejsca jego popełnienia, nie budzi wątpliwości Sądu "nieokazanie podczas kontroli" przez przewoźnika wymienionych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentów. Fakt nieokazania przez przedsiębiorcę określonych dokumentów jest penalizowany na gruncie tego przepisu o tyle, o ile brak ich okazania następuje w czasie kontroli, co jednoznacznie wynika z posługiwania się przez ustawodawcę właśnie określeniem "podczas kontroli". Wobec tego (skuteczne) przypisanie przedsiębiorcy omawianego deliktu wymaga ustalenia, że określone nim zachowanie (naruszenie) nastąpiło podczas kontroli, której ramy czasowe określa daty jej rozpoczęcia i przewidywany termin jej zakończenia (art. 85 ust. 4 pkt 7 u.t.d., którego rozwiązanie prawne nawiązuje do art. 79a ust. 6 pkt 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) - tak wyrok NSA z dnia 29.05.2015 r. o sygn. akt II GSK 573/14. W orzecznictwie, wydanym na kanwie art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zwraca się uwagę, że kontrola może być przeprowadzona w każdym momencie we wskazanym przedziale czasowym. Jeśli zatem przedsiębiorca zostanie powiadomiony o zamiarze jej przeprowadzenia, bezsporne jest, że ma on możliwość przygotowania się do niej. Taka kontrola nie jest już zaskoczeniem dla przedsiębiorcy. Znajomość terminu jej przeprowadzenia pozwala na przyjęcie poglądu, że jest to kontrola planowana (por. wyrok NSA z dnia 10.10.2017 r. o sygn. akt II GSK 218/16). Dokumenty podlegające kontroli winny znajdować się w siedzibie przedsiębiorcy i ich okazanie w dniu kontroli nie powinno sprawiać najmniejszej trudności (por. wyrok NSA z dnia 12.01.2017 r. o sygn. akt II GSK 666/15). Zatem organ nie powinien uwzględniać dokumentów przedstawionych przez skarżącą już po dokonanej kontroli.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd podzielił również stanowisko organów obu instancji, wedle którego w niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 92b ustawy
i wyłączenia odpowiedzialności skarżącego stosownie do art. 92c ustawy.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 ustawy nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Hipoteza tego przepisu dotyczy wyłącznie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku kierowców. Naruszenia te zostały wymienione pod lp. 5 załącznika nr 3 do ustawy. Natomiast w rozpoznawanej sprawie na skarżącą nałożono karę pieniężną za naruszenie wymienione pod lp. 6 załącznika nr 3 do ustawy, w którym uregulowano kary za naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów. Stąd przepis art. 92b ustawy nie obejmował stwierdzonego przez organ naruszenia i nie mógł mieć
w sprawie zastosowania.
Na akceptację zasługuje również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły podstawy do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na zasadzie art. 92c ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1), za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2) lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3). Nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie wskazuje, aby mogły zaistnieć okoliczności określone w art. 92c ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy. W toku całego postępowania administracyjnego skarżąca nie powoła się także na takie okoliczności faktyczne, które mogłyby być zakwalifikowane przez organy jako wyczerpujące przesłankę z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Dla zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności na tej podstawie konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia, i jednocześnie stwierdzenie, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że wskazane przesłanki odnoszą się do sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, a nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy i jego działań. Przykładowo chodzić tu będzie o sytuacje spowodowane siłą wyższą lub działaniem osób trzecich, za których winę przedsiębiorca nie może odpowiadać, zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne (por. wyroki NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2163/14; z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2752/14). Podkreślenia wymaga, że ciężar wykazania zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, o których stanowi art. 92c ust. 1 ustawy, obciąża przedsiębiorcę. Jeżeli zatem strona sama nie dostarczy dowodów uwalniających ją od odpowiedzialności, a jednocześnie okoliczności zaistniałe w trakcie kontroli i przeprowadzonym postępowaniu na to nie wskazują, wówczas organy orzekające w sprawie nie mają obowiązku poszukiwania dowodów w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Nie wystąpiły też żadne zdarzenia czy okoliczności niemożliwe do przewidzenia. W niniejszej sprawie nie stanowi takich okoliczności epidemia Covid-19 oraz związanego z nią kryzysu. Organ odwoławczy zasadnie wskazał że na gruncie rozpatrywanej sprawy nie mogą stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany skarżonej decyzji albowiem podnoszona, w związku z tym argumentacja nie ma żadnego związku przyczynowo - skutkowego ze stwierdzonym w kontroli naruszeniem. Profesjonalny przedsiębiorca transportowy winien mieć świadomość, iż prowadzona przez niego działalność jest reglamentowana i oprócz spełnienia wymogów formalnych związanych z uzyskaniem uprawnień przewozowych wymaga również spełnienia szeregu innych warunków wskazanych w cytowanych obszernie we wcześniejszej części niniejszego Skarżąca powinna wcześniej zadbać (przed kontrolą lub w jej trakcie) o uzupełnienie dokumentacji. Skarżąca, zawiadomiona skutecznie w dniu 9 czerwca 2020 r. o zamiarze wszczęcia przez organ kontroli oraz poinformowana, jakie dokumenty należy przygotować, miała wystarczający czas na zgromadzenie i ewentualne uzupełnienie stosownej dokumentacji, podlegającej udostępnieniu w czasie kontroli.
Stosownie do powyżej powiedzianego za prawidłowe Sąd uznał stanowisko wyrażone w obu wydanych w sprawie decyzjach o braku wykazania przez skarżącego zaktualizowania się przesłanki, o której stanowi art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdził wystąpienie wymienionego w zaskarżonej decyzji naruszenia, a kara pieniężna z tego tytułu została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ponadto w sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za ujawnione naruszenie, które to przesłanki zostały przez organy omówione.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.