VIII SA/WA 560/24

VIII SA/Wa 560/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Justyna Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, , Protokolant Specjalista Karolina Sikora, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. G.-F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 7 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej P. G.-F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 7 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.(dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), wskazując jako podstawę prawną art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa") w związku z art. 13 § 1 pkt 3 Op oraz art. 1a ust. 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70; dalej: "upol") i na podstawie przepisów art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ust. 1-5 ustawy z dnia 12 października 1994 r.
o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z dnia 19 marca 2018 r., poz. nr 570), po rozpatrzeniu odwołania P. G. - F. (dalej: "skarżąca", "strona"), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z 16 stycznia 2024 r., nr [...] w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 rok.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Burmistrz, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatu W. oraz posiadanej dokumentacji decyzją
z 16 stycznia 2024 r., o której mowa wyżej, ustalił wysokość obciążającego skarżącą, M. G., E. G. i Z. G. łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku leśnym za rok 2024 r. od nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę gruntu nr[...] z obrębu nr [...] - w wysokości:
13 zł.
Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca i E. G. wskazując, iż zaskarżają powyższą decyzję w części, w jakiej została ona skierowana do Z. G.i M.G..
Powyższej decyzji autorki odwołania zarzuciły:
1) naruszenie art. 3 ust. 1 i ust. 3 upol, poprzez nieprawidłową wykładnię
i nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu i uznanie, że Z. G.
i M. G. są posiadaczami samoistnym nieruchomości położonej
w K., nr obrębu [...], nr działki [...], a w konsekwencji wpisanie ich jako adresatów decyzji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego, pomimo że Z. G. i M. G. nigdy nie byli
w posiadaniu samoistnym ww. nieruchomości, nigdy nie zajmowali się tą nieruchomością, a aktualnie naruszają prawo posiadania samoistnego P. G.ej-F. i E. G., które regularnie zajmują się ww. nieruchomością, uprzątając ją i oznaczając jej granice;
2) art. 6 kpa, art. 7, art. 8 ust. 1 kpa i 9 kpa m.in. poprzez prowadzenie przez organ postępowania sprzecznie z powyższymi zasadami tj. wbrew treści przepisów, które określają wymóg posiadania samoistnego osoby zobowiązanej do zapłaty podatku od nieruchomości;
3) wadliwe ustalenie, że Z. G. i M. G. są posiadaczami samoistnymi nieruchomości położonej w K., nr obrębu [...], nr działki
[...] - prawdopodobnie jedynie w oparciu o ich oświadczenia, podczas gdy Z. G. i M. G. nie są i nigdy nie byli posiadaczami samoistnymi w.w nieruchomości;
4) pominięcie przez organ okoliczności, że sam fakt pokrewieństwa Z. G. i Marii G. z B. G., która była uprzednio wpisana w ewidencji jako posiadacz samoistny - nie stanowi podstawy, aby uznać M. i Z. G. za posiadaczy samoistnych nieruchomości.
W oparciu o powyższe zarzuty wniosły o zmianę decyzji organu I instancji poprzez wskazanie jako adresatów jedynie skarżącej i E. G., ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub o wydanie na podstawie art. 132 § 1 kpa nowej decyzji uwzględniającej w całości żądanie odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op stwierdziło uchybienie przez E. G. terminowi do wniesienia odwołania.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Kolegium, wskazaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 7 maja 2024r. utrzymało decyzję Burmistrza w mocy.
W uzasadnieniu, przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazując m.in., że Sąd Rejonowy w W., postanowieniem z 7 stycznia 1992 r., sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po B. G. nabyły dzieci: córka K. C., syn B.j G. po 1/3 każde z nich oraz wnuki po wcześniej zmarłym synu spadkodawczyni: J. G., Cezary G., Z. G. i M. Ł. z d. G. po 1/9 części każde z nich.
Skarżąca, 9 marca 2018 r. przedłożyła Burmistrzowi wypełnione formularze informacji w sprawie podatków: rolnego i leśnego za 2018 r., należnych od niej oraz od E. G. tytułem "współwłasności" nieruchomości położonej w K., obręb [...], działka nr [...].
Postanowieniem z 13 listopada 2021 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy
w R. P. stwierdził, że spadek po C. G. nabyły: żona E. G. oraz córka P.G. po 1/2 części każda z nich.
Kolegium stwierdziło, że w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających dokonanie działów spadków po C. G. i po B. G.,
a zatem brak jest podstaw dla przyjęcia, że doszło do określenia składników oraz wartości majątku wchodzącego w skład spadków po zmarłych oraz by doszło do podziału określonych składników pomiędzy poszczególnych spadkobierców. Podkreśliło, że dopiero z działem spadku ustaje wspólność majątku spadkowego jaka powstaje w wyniku nabycia spadku przez kilku spadkobierców.
Wskazało, iż skarżąca oraz E. G., pismem z 27 września 2022 r., załączając powyższe postanowienia oraz formularz "Zgłoszenia zmian danych
w ewidencji gruntów i budynków z 15 września 2022 r., wniosły do Starosty W. o "ujawnienie spadku" po B. G. i C. G., wskazując wyłącznie na siebie jako "spadkobierców dla nieruchomości położonych
w K. działka [...]obręb [...]".
Kolegium przyjęło następnie, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2024 należnego tytułem podatków rolnego i leśnego od nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę gruntu nr 9 z obrębu nr 21. Wskazując następnie na treść art. 3 ust. 1 ustawy
z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333; dalej także: "upr", "ustawa o podatku rolnym") oraz art. 2 ust. pkt 1 ustawy z 30 października 2002 r.
o podatku leśnym (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 888; dalej także: "upl", "ustawa o podatku leśnym") wywiodło, że dane podatników tych podatków ustala się na podstawie informacji o nieruchomości składanych przez osoby fizyczne. W przypadku braku tych dokumentów, organ podatkowy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wymierza podatek na podstawie posiadanych i uzyskanych w wyniku postępowania informacji. Przy opodatkowaniu gruntów rolnych i leśnych wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Miarodajne dla wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów, gdyż tak stanowi Prawo geodezyjne i kartograficzne. Szczegółowe kwestie związane z prowadzeniem ewidencji są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja zawiera m. in. dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów
w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa.
W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób
i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania.
Osoba fizyczna może posiadać status podatnika, w sytuacji gdy dysponuje jednym z tytułów do władania lasem albo gospodarstwem rolnym. Śmierć podatnika powoduje, że przysługujące mu uprawnienia, jak i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego mogą być przedmiotem sukcesji (art. 97 § 1 Op). Zgodnie z tym przepisem spadkobierca podatnika przejmuje przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Takim majątkowym obowiązkiem jest obowiązek zapłaty powstałego u spadkodawcy zobowiązania podatkowego. Z kolei majątkowym prawem jest prawo do zwrotu powstałej
u spadkodawcy nadpłaty.
Spadkobiercą może być więc osoba fizyczna, a jej powołanie do spadku może wynikać z ustawy albo testamentu. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, a więc z dniem śmierci spadkodawcy. Jednakże dokumentem potwierdzającym prawa do spadku są przede wszystkim postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzone przez notariusza poświadczenie dziedziczenia. Zgodnie z art. 1027 kc względem osoby trzeciej, która nie rości sobie prawa do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swe prawa wynikające
z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Z tego wywieść należy, że zasadniczo potwierdzeniem prawa do spadku są wymienione wyżej dokumenty.
W sytuacji, gdy podatnik umiera i zostają uregulowane sprawy pozostającego po nim majątku, w tym nieruchomości, jego spadkobiercy powinni być traktowani jako właściciele od dnia otwarcia spadku, a więc dnia śmierci podatnika. Oznacza to, że od następnego dnia miesiąca następującego po miesiącu śmierci podatnika jako właściciele lub współwłaściciele powinni być oni traktowani jako podatnicy podatku od nieruchomości. Organ podatkowy jest w tym przypadku zobowiązany do ustalenia im zobowiązania podatkowego od odziedziczonej nieruchomości od następnego miesiąca po śmierci podatnika. Do czasu działu spadku zobowiązanie podatkowe powinno być wymierzone w sposób solidarny.
Z podanych względów, Kolegium stanowisko Burmistrza wyrażone w decyzji tego organu uznało za zasadne, a jego ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego przyjęło jako własne. Wskazało przy tym, iż nie budzi żadnych wątpliwości, że doszło do przejścia na skarżącą, M. G., E. G.
i Z. G.e praw majątkowych po zmarłej B.G. i po zmarłym C. G., w tym doszło do przejścia na nich samoistnego posiadania nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obrębie nr [...], położoną
w K.. Zatem z mocy prawa ww. stali się podatnikami omawianych podatków, odpowiedzialnymi solidarnie za ich zapłatę.
Reasumując, zarzuty odwołania uznało za bezzasadne. Twierdzenia skarżącej nakazujące przyjęcie, że z uwagi na zakres władztwa nad rzeczą wyłączną posiadaczką samoistną nieruchomości poza nią jest E.G., a co za tym idzie posiadaczami taki nie są M. G. i Z. G. uznało przy tym za pozostające bez wpływu na powyższe przyjęcie.
W ocenie Kolegium, cytowane powyżej przepisy nie definiują podatników - posiadaczy samoistnych wyłącznie jako tych, którzy "zajmują się przedmiotową nieruchomością" czy też fizycznie interesują się nieruchomością" albo sprzątają ją czy "oznaczają jej granice" -jak zdaje się to rozumieć skarżąca. Organ podatkowy bowiem uzależnia powstanie obowiązku podatkowego m.in. od tytułu prawnego do nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie są nimi wskazane powyżej postanowienia
o nabyciu spadków przez m. in.: skarżącą, M. G., E. G.
i Z.a G., a zakres faktycznego wykonywania władztwa nad rzeczą przez spadkobierców nie ma znaczenia z punktu widzenia zobowiązania podatkowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 20.09.2023r., sygn. akt I SA/Sz 245/23).
P. G.-F. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obydwu instancji
i zwrot kosztów postępowania postawiła zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia przepisów:
prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym w związku z art. 336 kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie że podatnikiem (posiadaczem samoistnym gruntu) podatku rolnego jest spadkobierca dotychczasowego podatnika, a w przypadku braku dokonania działu spadku - podatnikami są solidarnie spadkobiercy, w sytuacji gdy przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym wyraża zasadę, w świetle której podatnikiem podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, zaś wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 3 ust. 2 ustawy - jeżeli bowiem grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Pojęcie posiadania samoistnego należy rozumieć zgodnie z art. 336 kc, zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Organ więc jest zobowiązany ustalić samoistnego posiadacza - podatnika, czego nie uczynił w sprawie.
art. 2 ust. 1 pkt) 2 w zw. z art. 3 ustawy o podatku leśnym w związku z art. 336 kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że podatnikami podatku rolnego dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym są spadkobiercy dotychczasowego podatnika - bez względu na posiadanie nieruchomości, a w przypadku braku dokonania działu spadku - podatnikami są solidarnie wszyscy spadkobiercy, w sytuacji gdy prawidłowa wykładania ww. przepisu stanowi, że jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym;
art. 97 §1 Ordynacji podatkowej i uznanie, że podatnikiem podatku rolnego
i leśnego od nieruchomości są spadkobiercy podatnika (B. G.), a nie posiadacz samoistny;
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że skarżąca nie jest wyłącznym posiadaczem samoistnym gruntu, którego dotyczyła decyzja Burmistrza
w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt) 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 1 pkt) 2
w zw. z art. 3 ustawy o podatku leśnym w związku z art. 336 kodeksu cywilnego.
Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z § 5 ppsa wniosła o dopuszczenie
i przeprowadzenie dowodów z dokumentów, niezbędnych w ocenie skarżącej do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, wskazując, że ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania:
z dokumentu - Wyroku Sądu Rejonowego w W. I Wydziału Cywilnego
z dnia 13 maja 2024 r. sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem - na okoliczność ustalenia przez ten Sąd samoistnego posiadania przez skarżącą od 2018 r. nieruchomości oraz braku naruszeń tego posiadania przez epizodyczne działania Z. i M. G. (pozostałych spadkobierców), ustalenia, że M. i Z. G. nigdy nie posiadali samoistnie przedmiotowej nieruchomości;
z dokumentu - wniosku o wyłączenie spod produkcji leśnej na potrzeby wzniesienia ogrodzenia - na okoliczność występowania przed urzędami jako posiadacz samoistny przez skarżącą, podejmowania działań celem wzniesienia ogrodzenia nieruchomości;
z dokumentu - wniosku o dokonanie zmian w ewidencji (dot. akt postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę W. w sprawie [...] w sprawie aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów
i budynków w zakresie wprowadzenia zmian podmiotowych do działki nr [...] położonej
w obrębie [...] miasta K.) - dokumenty w aktach przedmiotowej sprawy za odwołaniem - na okoliczność samoistnego posiadania przez P.G. - F. oraz E. G. przedmiotowej nieruchomości oraz w związku z tym bycia przez nie adresatem decyzji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego dla nieruchomości - działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta K., braku możliwości bycia adresatem takiej decyzji przez Z. i M. G., nieposiadania samoistnego przez Z. i M. G. działki nr [...] położonej
w obrębie [...] miasta K.;
z dokumentu - wniosku o ustanowienie służebności osobistej o treści odpowiadającej służebności drogi koniecznej oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania [...] w sprawie tego wniosku - na okoliczność ustalenia, że skarżąca występuje przed sądem jako posiadacz samoistny i podejmuje działania mające na celu zapewnienie dostępu nieruchomości do drogi,
Dokumenty wskazane w ww. punktach 1, 2 i 4 zostały dołączone w kopiach do skargi.
Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 2 sierpnia 2024r. skarżąca poinformowała, że została wydana przez Starostę W. decyzja z 18.07.2024r. nr [...], której kopię załączyła do pisma, w sprawie ujawnienia posiadania, wskazująca stronę jako wyłącznego posiadacza samoistnego przedmiotowej w sprawie działki. W jej ocenie decyzja ta stanowi potwierdzenie, że skarżąca od 2018r. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości gruntowej położonej w K. oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...].
Z tej przyczyny, zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, gdyż winna być skierowana wyłącznie do skarżącej jako wyłącznego posiadacza samoistnego nieruchomości.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie w dniu
26 września 2024r. pełnomocnik strony złożył do akt oryginał oznaczonej wyżej decyzji Starosty W. z 18.07.2024r. oraz oryginalny odpis wyroku Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny z 13.05.2024r., sygn. akt [...] wraz
z uzasadnieniem, wnosząc o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z tych dokumentów.
Sąd postanowieniem ogłoszonym na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 ppsa oddalił wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; także jako "ppsa"), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267), sprawowana jest w oparciu
o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który
w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż decyzję tą należy wyeliminować z obrotu prawnego z uwagi na zaistnienie podstawy wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 Op oraz naruszenie art. 180 § 1 i art. 191 Op, które mogło prowadzić do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 3 ust. 2 upr oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 3 upl poprzez niewłaściwe ustalenie kręgu podatników podatku rolnego i leśnego od wskazanej w zaskarżonej decyzji nieruchomości.
Sporem w sprawie objęta jest prawidłowość uznania za podatników podatku rolnego i leśnego spadkobierców widniejącej w ewidencji gruntów B. G. jako władającej na zasadach posiadania samoistnego. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że doszło do przejścia na P. G.-F., M. G., E. G. i Z.a G. praw po zmarłej B. G. i po zmarłym C. G., w tym doszło do przejścia na nich samoistnego posiadania nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obrębie nr [...], położonej w K.. Z tego względu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu
I instancji, iż z mocy prawa P. G.-F., M. G., E. G. i Z. G. stali się podatnikami podatku rolnego i leśnego, odpowiedzialnymi solidarnie z ich zapłatę.
Zdaniem skarżącej Kolegium błędnie ustaliło, że skarżąca nie jest wyłącznym posiadaczem samoistnym gruntu wskazanego w decyzji. Nie ustaliło przy tym samoistnego posiadacza spornej nieruchomości, błędnie bowiem przyjęło, iż podatnikami podatku rolnego i leśnego od nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym są spadkobiercy dotychczasowego podatnika, bez względu na stan posiadania tej nieruchomości.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu, wskazać należy, iż jak wynika z decyzji organu I instancji z dnia 16 stycznia 2024 r., decyzja ta została skierowana do skarżącej oraz M. G., E. G. i Z. G.. Z powyższego wynika, iż osoby te brały udział w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ I instancji. Z akt podatkowych wynika, iż postępowanie przed organem odwoławczym toczyło się wyłącznie z udziałem skarżącej, albowiem jedynie skarżącej została doręczona zaskarżona decyzja. Zdaniem Sądu postępowanie odwoławcze zostało zatem przeprowadzone w warunkach art. 240 § 1 pkt 4 Op. Osoby posiadające status strony przed organem I instancji zostały bowiem pominięte przez organ odwoławczy, mimo iż z akt podatkowych nie wynika, aby zostały pozbawione w sprawie statusu strony. Przeciwnie, spór zawisły przed Kolegium dotyczy rozstrzygnięcia czy organ I instancji prawidłowo ustalił krąg podatników podatku rolnego i leśnego od wskazanej w decyzjach organów podatkowych nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, iż osoby te powinny brać udział także w postępowaniu podatkowym, toczącym się na etapie postępowania odwoławczego.
Zdaniem Sądu postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy zostało przeprowadzone także z naruszeniem art. 180 § 1 i art. 191 Op, które to naruszenia mogły doprowadzić do błędnego ustalenia kręgu podatników w podatku rolnym i leśnym od wskazanej w decyzji nieruchomości.
Wskazać w tej mierze wypada, iż zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatku leśnym, nie zaś jak wskazano w komparycji zaskarżonej decyzji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;
2) posiadaczami samoistnymi gruntów;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, a także jeżeli dotyczy nieruchomości znajdujących się w Zasobie, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r.
o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. z 2024 r. poz. 1026 i 1089), albo
b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i Lasów Państwowych.
W myśl art. 3 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, jeżeli grunty znajdują się
w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:
1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających
z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego;
2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku leśnym podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi lasów;
3) użytkownikami wieczystymi lasów;
4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
W myśl art. 2 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym.
Z art. 3 ustawy o podatku leśnym wynika, iż podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie powyższymi przepisami w przypadku podatku rolnego oraz podatku leśnego ewidencja gruntów stanowi podstawę do ustalenia powierzchni nieruchomości. Podatnikami tych podatków w przypadku znajdowania się gruntów objętych opodatkowaniem tymi podatkami w posiadaniu samoistnym są samoistni posiadacze gruntów. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż stan samoistnego posiadania przyjęty do ustalenia podatnika ww. podatków powinien być aktualny w odniesieniu do roku podatkowego objętego decyzją. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przyjął, iż osoby wskazane w decyzji organu I instancji zostały ustalone prawidłowo jako samoistni posiadacze. Swoją ocenę oparł przy tym na następstwie prawnym poszczególnych osób wynikającym z dziedziczenia po wpisanej w ewidencji gruntów jako władającej na zasadzie samoistnego posiadania zmarłej w dniu 29 września 1984 r. poprzedniczki prawnej B. G.. Zauważyć przy tym należy, iż orzeczenia, z których wynika następstwo prawne, na które powołuje się organ odwoławczy to postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 7 stycznia 1992 r. (w sprawie [...] Sądu Rejonowego w W. I Wydział Cywilny) i z dnia 13 listopada 2012 r. (w [...] Sądu Rejonowego w R. P.
I Wydział Cywilny). Istotne jest zatem odniesienie się do aktualności stanu posiadania wskazanej w decyzjach organów podatkowych nieruchomości w roku podatkowym, którego dotyczą te decyzje szczególnie, że jak wynika ze stanowiska Burmistrza Miasta K. z dnia 4 marca 2024 r. przekazanego organowi odwoławczemu wraz
z odwołaniem w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w W. jeszcze w dacie sporządzenia tego pisma widniała . G. jako władająca na zasadach posiadania samoistnego oraz w świetle twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu i dołączonych do odwołania dowodów,
w tym zgłoszenia zmian danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia 15 września 2022 r. oraz pisma przewodniego z dnia 27 września 2022 r. skierowanego do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w W., zmierzających do wykazania, iż stan samoistnego posiadania nieruchomości jest inny niż to wynika z dziedziczenia po B. G..
Powyższe wskazuje, iż zgodzić się należy z twierdzeniami skargi, iż nie został ustalony przez organy podatkowe stan samoistnego posiadania nieruchomości wskazanej w zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji należało zatem uznać za przedwczesne. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały bowiem wyjaśnione.
Z tych względów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy winien odnieść się szczegółowo do przedstawionych przez skarżącą dowodów i po dokonaniu niezbędnych ustaleń, o których mowa wyżej i wyeliminowaniu stwierdzonych uchybień ponownie rozstrzygnąć sprawę, przy zastosowaniu właściwej jednostki redakcyjnej art. 233 § 1 Op lub 233 § 2 Op.
Dodać należy, iż wnioski o przeprowadzenie dowodu z kserokopii dokumentów dołączonych do skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem nie stanowią one dokumentów w rozumieniu art. 106 § 3 ppsa. Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tego względu Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy orzekając jak w punkcie 1 postanowienia.
Wniosek o przeprowadzenie dowodu z decyzji Starosty W. z 18 lipca 2024 r. i wyroku Sądu Rejonowego w W. z 13 maja 2024 r. sygn. akt [...] należało zaś oddalić (punkt 2 postanowienia) z uwagi na to, iż pochodzą one z daty późniejszej niż data wydania zaskarżonej decyzji. Nie mogły zatem podlegać ocenie orzekających w sprawie organów i mieć wpływu na zgodność z prawem wydanych decyzji. Dowody te winny zaś zostać przedstawione przez stronę właściwemu organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i lit. c ppsa uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 ppsa. Sazana w punkcie 2 wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącą wpis sądowy od skargi.