VIII SA/WA 286/19

VIII SA/Wa 286/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 3050/19 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 p 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1614
art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 799
art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2019 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GDOŚ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 poz. 1945, dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia D. S. (dalej: strona, skarżąca, inwestor), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z [...] grudnia 2018 r. znak: [...].
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wójt Gminy P. wnioskiem z [...] listopada 2018 r. zwrócił się do RDOŚ
o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego wraz
z infrastrukturą techniczną na działce nr [...]w miejscowości C.K., gmina P..
Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. znak: [...] organ
I instancji, działając na podstawie art. 106 § 5 K.p.a. oraz art. 60 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej: u.p.z.p.), odmówił uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
W uzasadnieniu wskazał, że planowana inwestycja usytuowana jest w granicach obszaru europejskiej sieci Natura 2000 [...], jako specjalny obszar ochrony ptaków oraz w otulinie K. Parku Krajobrazowego. Działka ta stanowi pastwiska trwałe i grunty orne, oznaczone jako: PsIV, RIVb oraz RV.
Organ I instancji ocenił, że realizacja planowanej inwestycji nie wpłynie w istotny sposób na cele ochrony K. Parku Krajobrazowego. Dlatego też przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 j.t., dalej: u.o.p.).
W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że Obszar [...] obejmuje znaczną część jednego z większych kompleksów leśnych w środkowej Polsce - Puszczy R.-K., na granicy M.
i M., w widłach pradolin W., R. i Z., na terenie Równiny R.. Lasy zajmują większość powierzchni obszaru. Resztę terenu pokrywają pola uprawne, łąki i pastwiska. Celem ochrony [...] jest 29 gatunków ptaków z Załącznika l Dyrektywy Ptasiej oraz 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Wykazano z tego terenu ponad 200 gatunków ptaków, w tym 147 lęgowych. W Standardowym Formularzu Danych dla [...] zawarto informacje dotyczące 21 gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony tego obszaru. Zdaniem organu I instancji głównymi zagrożeniami dla analizowanego terenu są: zabudowywanie obszarów dotąd niezabudowanych oraz silna presja turystyczna i związana z rekreacją.
Z informacji zawartych w projekcie decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż wnioskowany teren stanowi obecnie użytki zielone i grunty orne. Rzeczona działka położona jest w centrum rozległego kompleksu łąk i pastwisk oraz gruntów ornych. RDOŚ ustalił, że na omawianym terenie występuje wiele gatunków ptaków charakterystycznych z tym typem krajobrazu użytkowanego rolniczo, w tym jeden, będący przedmiotem ochrony w [...], tj. derkacz (Crex crex).
Zgodnie z informacjami zawartymi w Standardowym Formularzu Danych, wielkość populacji derkacza na obszarze [...] wynosi 176 samców, w tym w sąsiedztwie działki inwestycyjnej nr [...] stwierdzono występowanie co najmniej 2 samców derkacza. Z tego wynika, że analizowany obszar podlegający bezpośredniemu oddziaływaniu związanym z realizacją inwestycji, zasiedlony jest przez około 1,2% populacji tego gatunku, występującej na terenie obszaru Natura 2000 [...].
Organ I instancji wyjaśnił, że derkacz w okresie lęgowym zasiedla dość szerokie spektrum otwartych i półotwartych siedlisk. Preferuje nieużytki, łąki, pastwiska, grunty rolne. Wspólną cechą wszystkich siedlisk zamieszkiwanych przez derkacze jest wysoka (powyżej 20 cm) i dość gęsta roślinność. Taka mozaika terenów rolnych poprzecinanych ciekami wodnymi, porośniętych zakrzaczeniami, na obrzeżach terenów leśnych, jak w przypadku działki inwestycyjnej i terenów sąsiednich, stanowi dogodne miejsce rozrodu, wychowu młodych i bazę pokarmową dla ww. gatunku ptaka. Planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego. Tego typu działanie może doprowadzić do zmiany stosunków wodnych panujących nie tylko na działce przeznaczonej pod zaplanowaną inwestycję, ale również na działkach sąsiednich.
W tych okolicznościach RDOŚ nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadku zaś braku pewności występowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma zasada przezorności, wyrażona w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nakazująca podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Zdaniem organu I instancji jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się na korzyść środowiska.
W konsekwencji RDOŚ uznał, że w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji może wystąpić znacząco negatywne oddziaływanie na gatunki zwierząt, będące przedmiotem ochrony w obszarach europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 [...]. Zmiana sposobu użytkowania terenu w miejscach występowania siedlisk derkacza, wynikająca z rosnącej presji urbanistycznej na terenach dotąd niezabudowanych w gminie P., może spowodować utratę miejsc żerowania, rozrodu i przebywania tego gatunku ptaka.
Końcowo organ I wskazał, że budowa budynku mieszkalnego i gospodarczo-garażowego na działce inwestycyjnej nr [...] może generować znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...], naruszyć jego spójność z innymi obszarami ortaz integralność przedmiotowego obszaru. W związku z tym planowane zamierzenie inwestycyjne może być sprzeczne
z art. 33 u.o.p.
Zażalenie na postanowienie RDOŚ wniosła strona wskazując, że inwestycja będzie zlokalizowania blisko drogi powiatowej, w dość dużej odległości (około 200-250 m) od rowu i lasu, które są ostoją dla derkacza. Sąsiedztwo drogi powiatowej o dużym natężeniu ruchu nie jest dogodnym miejscem rozrodu, wychowu młodych i bazą pokarmową dla ww. gatunku. Na południe, północ i zachód od obszaru inwestycji znajdują się dziesiątki hektarów nieużytkowanych i nieskoszonych łąk, wiele kilometrów rowów melioracyjnych porośniętych ziołoroślinami oraz setki hektarów lasów, zadrzewień i zakrzaczeń bez jakichkolwiek zabudowań i uczęszczanych dróg emitujących hałas. Planowana inwestycja, zdaniem skarżącej, nie wpłynie negatywnie na rozród i przebywanie derkacza.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] lutego 2019 r. GDOŚ utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa działka o powierzchni około 0,32 ha zlokalizowana jest
w granicach otuliny K. Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000 [...]. Na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalono, że
w granicach działki występują grunty orne i pastwiska. Działka jest niezainwestowana
i znajduje się poza zwartą zabudową wsi. Najbliższa zabudowa dostępna z tej samej drogi, łączącej miejscowości C. K. i H., to pojedyncze zabudowania znajdujące się odległości ok. 200 m w kierunku północnym i południowym. Najbliższe otoczenie przedmiotowej nieruchomości stanowią tereny otwarte (grunty orne oraz łąki
i pastwiska). W odległości 250 m na zachód od terenu inwestycji występują zadrzewienia stanowiące obudowę biologiczną rzeki Z..
Organ odwoławczy podzielił ocenę RDOŚ, że omawiana inwestycja usytuowana jest w odległości ok. 1,5 km od granic K. Parku Krajobrazowego i nie będzie stanowiła zagrożenia dla przyrody Parku. Zgodził się również z organem I instancji co do tego, że może ona zostać jednak zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Powołując treść art. 33 ust. 1 u.o.p., GDOŚ wskazał, że przesłankami do zakwalifikowania przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 są: możliwość i istotność oddziaływania. O możliwości zaistnienia takiego oddziaływania przesądza istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania, tj. sytuacja, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można takiego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi natomiast wówczas, gdy planowane działanie niesie za sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony obszaru Natura 2000. W przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma zasada przezorności, która nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z danymi inwentaryzacji przyrodniczej przeprowadzonej w 2018 r. ("Inwentaryzacja cennych siedlisk przyrodniczych kraju, gatunków występujących w ich obrębie oraz stworzenie Banku Danych o Zasobach Przyrodniczych" obejmująca inwentaryzację przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 [...], wykonana przez M.-S. Towarzystwo Ornitologiczne), teren przedmiotowej działki znajduje się w granicach zinwentaryzowanego stanowiska derkacza oraz w odległości 300 m na południowy wschód od kolejnego zinwentaryzowanego stanowiska tego gatunku. Zatem prawdopodobieństwo występowania derkacza w granicach terenu inwestycji jest wysokie, a przeznaczenie przedmiotowego terenu pod zabudowę jest zagrożeniem dla tego gatunku.
Analizując charakter przedsięwzięcia objętego projektem decyzji o warunkach zabudowy oraz uwarunkowania przyrodnicze rejonu inwestycji, za główne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji GDOŚ uznał trwałe przekształcenie terenu (poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej w enklawie terenów otwartych - rolnych), emisję hałasu na etapie realizacji (prace ziemne, prace budowlane, praca maszyn) oraz zagrożenie dalszej ekspansji zabudowy w enklawie terenów otwartych.
W sąsiedztwie przedmiotowej działki planowane są kolejne inwestycje o podobnym charakterze, o czym świadczą przesłane do uzgodnienia organowi I instancji projekty decyzji o warunkach zabudowy. Istotnym oddziaływaniem w punktu widzenia zachowania populacji derkacza jest także zajęcie siedliska tego gatunku i zagrożenie dalszej ekspansji zabudowy w enklawie terenów otwartych, a co za tym idzie zwiększenie antropopresji i obniżenie atrakcyjności siedlisk, w efekcie ich porzucenie przez ww. gatunek.
Zdaniem organu odwoławczego istnieją więc racjonalne przesłanki do stwierdzenia, iż przedsięwzięcie może znacząco wpływać na derkacza - przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...] i nie można z całą pewnością wykluczyć, że realizacja tego przedsięwzięcia nie będzie oddziaływała na obszar Natura 2000.
Wobec niemożności przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, GDOŚ podzielił stanowisko organu I instancji
w kwestii spełnienia przesłanek dla uznania konieczności odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze inwestor zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 33 ust. 1 u.o.p. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do wadliwego uznania, że planowane zamierzenie inwestycyjne może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000 oraz odmówienie uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony przyrody dla inwestycji bez przeprowadzania oceny określonej w tym przepisie;
b) art. 33 u.o.p. w związku z art. 34 tej ustawy przez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że realizacja inwestycji na działce nr [...], położonej przy drodze powiatowej, może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
c) art. 140 kodeksu cywilnego przez pozbawienie właściciela prawa dysponowania nieruchomością i swobody korzystania z mienia oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez działanie organów z przekroczeniem granic prawa,
w szczególności naruszenie prawa własności (art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej);
2) przepisów postępowanie, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 8, art. 11 K.p.a. przez niespójność, niepełność i nieprecyzyjność ustaleń w treści decyzji, brak zebrania
i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i jego błędną ocenę;
b) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez uchybienie obowiązkowi dokonania wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia, które w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 59 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 4 pkt 8 i art. 60 ust. 1 u.p.z.p.
i wadliwego rozstrzygnięcia;
c) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. przez jego wadliwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy organ winien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z 144 K.p.a., bowiem istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Mając na uwadze powyższe skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenia postanowień organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez RDOŚ.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że samo stwierdzenie, że teren lokalizacji planowanego przedsięwzięcia może stanowić miejsce żerowania i okresowego siedliska chronionych ptaków, a przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000, nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 u.o.p. Organ uzgadniający ma bowiem wykazać, że realizacja planowanej inwestycji w sposób istotny zagrażać będzie gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny. Zdaniem skarżącej organy nie wyjaśniły
w sposób przekonywujący, dlaczego zasada przezorności nakazuje odmówić uzgodnienia warunków zabudowy, nie przedstawiły swojego stanowiska i pominęły kwestie, że w pobliżu nieruchomości skarżącej wydane zostały pozytywne decyzje
o warunkach zabudowy, która to okoliczność powinna zostać wzięta pod uwagę przez organ przy rozpatrywaniu wniosku.
Skarżąca zarzuciła, że organ oparł się na niepełnym materialne dowodowym zgromadzonym przez RDOŚ oraz wadliwie stwierdził, że działka inwestycyjna mieści się w granicach zinwentaryzowanego stanowiska derkacza, a rzekome kolejne zinwentaryzowane stanowisko znajduje się w odległości około 300 m. Organ na podstawie niepełnych oraz nieaktualnych danych doszedł do wadliwych wniosków, że prawdopodobieństwo występowania derkacza jest wysokie, a przeznaczenie przedmiotowego terenu pod zabudowę ma być zagrożeniem dla gatunku. Organ powołuje się również na negatywny wpływ hałasu jaki ma następować przy pracach budowlanych, pomijając okoliczność, że obszar ten jest od kilkunastu lat obszarem intensywnych prac rolnych oraz przylega bezpośrednio do drogi, po której prowadzony jest intensywny ruch samochodowy. Za bezzasadne należy również uznać twierdzenia organu, że budowa budynków: mieszkalnego i garażowo-gospodarczego na działce skarżącej może doprowadzić do zmiany stosunków wodnych.
Strona podniosła także, że na obszarach Natura 2000 nie ma zakazu lokalizowania jakiejkolwiek zabudowy. W okolicy są planowane budynki mieszkalne, nadto do nieruchomości prowadzi droga publiczna. Nieruchomość jest stale użytkowana w celach rekreacyjnych, a na sąsiednich działkach prowadzone są zmechanizowane prace polowe. Obecność człowieka jest tam więc stała. Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił przyczyn odmowy uzgodnienia warunków zabudowy, ograniczając się do ogólnej oceny, że planowana budowa domu może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000, co nie znajduje oparcia w art. 33 ust. 1 u.o.p.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad
w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia RDOŚ stanowił art. 60 ust. 1 oraz 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., według których decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 K.p.a. Szczegółowe zasady ochrony obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni określają przepisy u.o.p.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, na obszarach Natura 2000 zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym
w szczególności mogących: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub; 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000; 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Z normy tej nie wynika bezwzględny zakaz zabudowy w obszarze Natura 2000, lecz zabronione zostało lokalizowanie inwestycji mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.
Skarżąca nie kwestionuje, że budowa budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...]
w miejscowości C. K. nie stanowi zagrożenia dla K. Parku Krajobrazowego. Natomiast nie zgadza się z organem odwoławczym, że realizacja planowanej inwestycji będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko
w rozumieniu art. 33 ust. 1 u.o.p.
Sąd zauważa, że stosownie do treści art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, polityka Unii w dziedzinie środowiska opiera się na zasadzie ostrożności i działania zapobiegawczego. Zasada ostrożności nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że w sytuacji gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji.
W polskim porządku prawnym bezpośrednim odbiciem powyższej zasady jest art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r. poz. 799 j.t., dalej: P.o.ś.), z którego brzmienia wynika, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Przepis stanowi bezpośrednie odbicie zasady ostrożności i nakłada na organy obowiązek rozstrzygania z jej uwzględnieniem. Z zasady tej wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja czy działalność (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II OSK 601/15, publ. CBOSA).
Nie ma więc racji skarżąca zarzucając, że obowiązkiem organu uzgadniającego jest wykazanie, że realizacja planowanej inwestycji w sposób istotny zagrażać będzie gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny. Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane (por. np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15, publ. Lex nr 2330223; wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2750/17, publ. CBOSA). Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA). Istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż
w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 33 u.o.p.
Zdaniem Sądu słusznie wywiódł organ odwoławczy, że planowane przedsięwzięcie budowlane może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GDOŚ szczegółowo wyjaśnił, stosując tzw. zasadę przezorności, dlaczego planowana inwestycja w negatywny sposób mogłaby wpłynąć na występujące na jej terenie gatunki zwierząt, dla ochrony których został utworzony ww. obszar Natura 2000. W tym kontekście wskazał, że teren działki inwestycyjnej znajduje się w granicach zinwentaryzowanego stanowiska derkacza oraz w odległości 300 m na południowy wschód od kolejnego takiego stanowiska. Mając na uwadze sposób żerowania
i gniazdowania derkacza, przeznaczenie przedmiotowego terenu pod zabudowę jest zagrożeniem dla tego chronionego gatunku, a szczególności może pogorszyć stan siedlisk tego gatunku ptaków, dla którego ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 (art. 33 ust. 1 pkt 1 u.o.p.). Zajęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu odwoławczego, zdaniem Sądu, jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonej analizy sposobu zagospodarowania terenów ochrony w obszarze Natura 2000 [...] z równoczesnym uwzględnieniem uwarunkowań przyrodniczych.
Niewątpliwie rację ma skarżąca, że odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000 stanowi w istocie formę ingerencji w jej prawo własności. Ingerencja ta jest jednak dopuszczalna, jeżeli organ administracyjny wskaże konkretne, określone na podstawie ustawy okoliczności uzasadniające jego ograniczenie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w oparciu o materiał dowodowy wystarczający dla dostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, organy obu instancji przekonująco wyjaśniły, że populacji derkacza zagraża utrata siedlisk gniazdowych w wyniku zmniejszania się powierzchni ekstensywnie użytkowanych łąk i pastwisk. Wśród głównych czynników oddziaływania wskazano zaś trwałe przekształcenie terenu, emisję hałasu oraz zagrożenie dalszej ekspansji zabudowy w enklawie terenów otwartych.
Zasadnie więc organy wskazały, że realizacja inwestycji na terenie działki skarżącej, położonej poza zwartą zabudową wsi, sąsiadującej z terenami otwartymi, dotychczas niezabudowanymi, a przyjaznymi do rozwoju chronionego gatunku derkacza, może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000
z uwzględnieniem celów jego ochrony. Ustalenia organów, wbrew zarzutom skargi, nie były dowolne, albowiem poczynione zostały w oparciu o sporządzony w 2018 roku przez M.-S. Towarzystwo Ornitologiczne dokument zatytułowany: "Inwentaryzacja cennych siedlisk przyrodniczych kraju, gatunków występujących w ich obrębie oraz stworzenie Banku Danych o Zasobach Przyrodniczych" w zakresie części VII [...] (...)", z którego wynika rozmieszczenie populacji derkacza na przedmiotowym terenie. Trudno zgodzić się ze skarżącą, że te danej nie są aktualne.
W tych okolicznościach Sąd podziela stanowisko organów administracji, że istnieje ryzyko znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji, tj. zagospodarowania terenu budynkami: mieszkalnym i garażowo-gospodarczym wraz
z infrastrukturą techniczną, na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...].
Powyższe ustalenia wskazują na to, że - wbrew zarzutom skargi - organy dokonały właściwej oceny planowanego przedsięwzięcia w zakresie możliwości spowodowania ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Odniosły się do wpływu planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, wskazując konkretne przyczyny, dla których realizacja budynku mieszkalnego i gospodarczo-garażowego wraz z infrastrukturą na tym terenie nie jest możliwa. Ocena materiału dowodowego zebranego przez organy nie uzasadniała więc zarzutu skarżącej, że stan faktyczny sprawy w postępowaniu administracyjnym został ustalony nieprawidłowo, tj.
z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia oznaczałaby rozprzestrzenianie się zabudowy, co szczególnie niekorzystnie wpłynęłoby na populację derkacza.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, że w pobliżu nieruchomości skarżącej znajdują się tereny, dla których wydana została pozytywna decyzja o warunkach zabudowy, należy wskazać, że każdy stan faktyczny odnoszący się chronionych roślin
i zwierząt wymaga odrębnej, indywidualnej analizy w zakresie zastosowania zasady przezorności (ostrożności), biorąc pod uwagę uwarunkowania ochrony zasobów środowiska na danym terenie, jak i dotychczasowy sposób zagospodarowania danego obszaru. W tym wypadku, co jest niesporne, planowana inwestycja znajduje się
w odległości około 1,5 km od granic K. Parku Krajobrazowego oraz na obszarze Natura 2000 [...], który został wyznaczony dla ochrony m. in. derkacza. Stąd analiza musi uwzględniać kumulację potencjalnie negatywnych oddziaływań na zinwentaryzowane siedliska derkacza, jednego z chronionych gatunków ptaków. Nadto, jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, skarżąca nie może oczekiwać uzyskania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia nawet wówczas, jeżeli w pobliżu działki inwestycyjnej znajdowałyby się inwestycje o takim samym charakterze. Decyzje wydane w innych sprawach nie przesądzają o tożsamym rozstrzygnięciu w sprawie niniejszej, ponieważ każda indywidualna sprawa załatwiana decyzją administracyjną rozpoznawana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny właściwy jedynie dla tej sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego uznać należało za niezasadne, to również zarzuty naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
w związku z art. 144 K.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.