VIII SA/Wa 557/25

VIII SA/Wa 557/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący/
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 59 par. 1 pkt 2, par. 4, par. 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 3 czerwca 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS", "DIAS", "organ odwoławczy") postanowieniem z 3 czerwca 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59
§ 1 pkt 2, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. T. (dalej: "skarżący", "strona") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w R. (dalej: "Dyrektor ZUS", "organ egzekucyjny" lub "organ I instancji")
z 5 lutego 2025 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie własnych tytułów wykonawczych z 23.04.2014 r. o numerach [...] oraz [...] obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FGŚP za okres 11/2013 r. i 12/2013 r. w łącznej wysokości należności głównej 1.795,70 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 58,50 zł na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone 12.05.2014 r., w trybie art. 44 k.p.a.
Na pokrycie wskazanych należności zawiadomieniami z 8.09.2014 r. nr [...] oraz nr [...] Dyrektor ZUS dokonał zajęcia wynagrodzenia strony w R. Sp. z o.o. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono skarżącemu 26.09.2014 r., natomiast dłużnik zajętych wierzytelności zawiadomienia odebrał 11.09.2014 r.
Następnie, 28.10.2024 r. ZUS wystawił zmienione tytuły wykonawcze
o numerach [...] oraz [...] obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FGŚP za okres 11/2013 r. i 12/2013 r. w łącznej wysokości należności głównej 2.507,40 zł, plus odsetki za zwłokę w kwocie 2.681,96 zł, na dzień wystawienia tytułów wykonawczych.
Pismem z 29.10.2024 r. Dyrektor ZUS zawiadomił skarżącego o dokonaniu zwiększenia należności na przedmiotowych tytułach wykonawczych. Pismo wraz ze zmienionymi tytułami wykonawczymi z 28.10.2024 r. doręczono stronie 7.11.2024 r.
18.11.2024 r. do ZUS wpłynęło pismo skarżącego z 10.11.2024 r. zatytułowane "Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wraz z zarzutami". Wskazał, że wierzyciel dokonał zmiany ww. tytułów wykonawczych na podstawie korekty z dnia 10.07.2014 r., czyli po upływie przeszło 10 lat, ponadto na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...] z tytułu FUS za okresy 11/2013 i 12/2013 nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zdaniem skarżącego, wszystkie należności ZUS za lata 2009 - 2013 się przedawniły.
Pismem z 16.12.2024 r. Dyrektor ZUS wezwał skarżącego do sprecyzowania pisma, z 10.11.2024 r. W odpowiedzi, jako podstawę wniesionego wniosku skarżący wskazał art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., podtrzymując zarzuty i wniosek o umorzenie postępowania.
Działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r. oraz art. 18 u.p.e.a. Dyrektor ZUS, postanowieniem z 5.02.2025 r. nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz [...] z 28.10.2024 r. W uzasadnieniu wyjaśnił instytucję zmienionego tytułu wykonawczego oraz powołał przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie, dotyczące biegu terminu przedawnienia i odniósł je do egzekwowanych zaległości wskazując okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia. Ponadto wskazał, że w sprawie zaistniały przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia nieopłaconych należności, wobec czego należności z tytułu składek objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne.
W zażaleniu na to postanowienie, z wnioskiem o wyeliminowanie z obrotu prawnego przedmiotowych tytułów wykonawczych jako wydanych bez podstawy prawnej oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
nierozpoznanie istoty sprawy i błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że treść zawartych w przedmiotowym wniosku zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy jest to treść przywołana z pisma organu, co oznacza że organ nie uznaje swoich treści, a ponadto dokonując wyjaśnień udziela błędnych informacji nazwanych omyłką;
nierozpoznanie istoty sprawy poprzez niewyjaśnienie jak dokonując korekty za 12/2013 zmieniła się kwota zadłużenia za 11/2013;
naruszenie art. 28b u.p.e.a. poprzez uznanie za zgodną z prawem zmianę tytułów wykonawczych, podczas gdy przepis ten nie dał organowi podstaw do zmiany tytułów wykonawczych, również w zakresie wskazywanej przez organ korekty, albowiem zgodnie z art. 28b § 1 u.p.e.a. mowa jest o korekcie dokumentu z art. 3a § 1 u.p.e.a. - co oznacza, że wystawienie zmienionych tytułów było bezpodstawne, a to powoduje, że prowadzone na ich podstawie postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne;
naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że upomnienie jest czynnością egzekucyjną, która zawiesza bieg przedawnienia, podczas gdy postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, czyli upomnienie uprzedza czynności egzekucyjne;
naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez fikcyjne utrzymywanie postępowania egzekucyjnego - gdyż po wystawieniu w 2013 r. tytułów wykonawczych, na podstawie których dokonano 08.09.2014 r. zajęcia wynagrodzenia za pracę, pomijając wniosek skarżącego o abolicję zadłużenia w 2014 r., - kolejną czynnością było wystawienie 28.10.2024 r. zmienionych tytułów wykonawczych.
Dyrektor IAS, postanowieniem z 3 czerwca 2025 r., wskazanym na wstępie
i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie organu
I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, po czym wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej z dniem 30.07.2020 r. - ustawą z dnia 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Wskazał przy tym na art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ww. ustawy zmieniającej.
Zatem kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie zostało podjęte na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 29.07.2020 r., w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego przed nowelizacją.
Wyjaśnił następnie, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Podniósł, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela.
Zgodnie z regulacją art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł
z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy DIAS podał, że skarżący wystąpił o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. uznając, że ZUS wystawił zmienione tytuły wykonawcze na zaległości za okres 11/2013 i 12/2013 w dniu 28.10.2024 r. po upływie przeszło 10 lat od dnia powstania zadłużenia. Ponadto, ocenie strony powołana ustawa nie zna pojęcia "zmienionych" tytułów wykonawczych, a zatem zobowiązania te uległy przedawnieniu, a obowiązek nie jest wymagalny. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie wyjaśnił jak dokonując korekty za m-c 12/2013 zmieniła się kwota zadłużenia za 11/2013 r.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii przedawnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z regulacją wprowadzoną 1.01.2012 r., w związku
z wejściem w życie ustawy z 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli
i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378), w myśl art. 24 ust. 4 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 497) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
W myśl ust. 5b powyższego przepisu (w brzmieniu mającym zastosowanie
w sprawie), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Termin płatności należności za okres 11.2013 r. upływał 16.12.2013 r., natomiast termin płatności należności za okres 12/2013 upływał 15.01.2014 r.
Natomiast doręczenie tytułów wykonawczych było czynnością powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia, do dnia jego zakończenia. Jak wynika z akt sprawy ww. tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu 12.05.2014 r. i z tym dniem nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i składek na FP i FGŚP za 11/2013 r i 12/2013 r. (por. wyrok NSA z 19.05.2021 r., sygn. akt III FSK 3443/2).
Dyrektor IAS wskazał także, iż ustawodawca dla skorzystania z instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wymaga wszczęcia i prowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Czynność ta nie musi
w sposób bezpośredni prowadzić do wyegzekwowania należności, gdyż jedynymi wymogami, jakie stawia ustawodawca jest, aby czynność ta zmierzała, tj. była podjęta w celu umożliwienia przyszłej egzekucji oraz, aby podjęta została za wiedzą dłużnika (zob. wyrok WSA w Łodzi z 4.01.2022 r. sygn. akt III SA/Łd 819/21).
Stąd, w ocenie DIAS, Dyrektor ZUS zasadnie stwierdził, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi nie przedawnił się, z uwagi na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia, określone w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, tzn. należności
z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony, z chwilą doręczenia odpisów tytułów wykonawczych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 § 1 u.p.e.a. DIAS zauważył, że organ I instancji jako czynność egzekucyjną zawieszającą bieg terminu przedawnienia wskazał doręczenie tytułu wykonawczego. Zatem zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do kwestii bezpodstawnego wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych i niedopuszczalnego prowadzenia na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy wskazał, że w wyniku korekty dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA za m-c 12/2013 r. wierzyciel wystawił zmienione przedmiotowe w sprawie tytuły wykonawcze o numerach: [...] i [...], obejmujące należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne za okres 11/2013 i 12/2013 oraz FPiFŚP za okres 11/2013 r. i 12/2013 r. Zmienione tytuły wykonawcze wraz z pismem z 29.10.2024 r. nr [...] doręczono stronie 7.11.2024 r. Jak wynika
z przesłanych tytułów wykonawczych oraz wyjaśnień zawartych w doręczonym piśmie
z 29.10.2024 r. w wyniku korekty deklaracji za 12/2013 r. zmianie uległy tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 12/2013 r. objęte tytułem wykonawczym nr [...] oraz należności z tytułu składek na FP i FGŚP za 12/2013 r. objęte tytułem wykonawczym nr [...].
Omyłkowe wskazanie w piśmie z 29.10.2024 r., że zmieniony tytuł wykonawczy numer [...] obejmuje należności na FUS, podczas gdy prawidłowo powyższy zmieniony tytuł wykonawczy obejmuje należności na FP i FŚP, nie ma wpływu na przebieg prowadzonego postępowania.
Art. 28b u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.) regulował przesłanki wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego. W myśl § 1 tego przepisu jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydana decyzja, postanowienie lub inne orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym albo zostanie złożona korekta dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodująca zwiększenie wysokości należności pieniężnej, wierzyciel niezwłocznie sporządza zmieniony tytuł wykonawczy.
DIAS podkreślił, że wolą ustawodawcy zawartą w art. 28c u.p.e.a. w przypadku skierowania do organu egzekucyjnego zmienionego tytułu wykonawczego, dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, a uprzednio wszczęta egzekucja administracyjna jest kontynuowana przez realizację zastosowanych środków egzekucyjnych oraz stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych.
Z powyższego wynika zatem, że w przypadku wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego postępowanie egzekucyjne nie jest wszczynane na nowo, a jedynie kontynuowane przez realizację zastosowanych środków egzekucyjnych oraz stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych.
Podobnie, zarzut naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a., że od ponad 10 lat organ nie prowadzi postępowania egzekucyjnego, a tym samym nie uzyskał kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, nie znajduje uzasadnienia. Użycie przez ustawodawcę w art. 59 § 2 u.p.e.a. zwrotu "może być umorzone" oznacza, iż po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko uprawnienie do jego umorzenia. Co więcej, to organowi egzekucyjnemu ustawa pozostawiła ocenę "perspektyw" wszczętego z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i wybór: prowadzenie egzekucji lub umorzenie postępowania.
Reasumując, zdaniem DIAS, w świetle powyższych ustaleń brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie zmienionych tytułów wykonawczych wystawionych w niniejszej sprawie z uwagi na przedawnienie.
Pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.. W skardze skarżący zarzucił:
niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie:
1) podstaw do wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych poprzez ograniczenie rozpoznania zarzutów zażalenia do stwierdzenia, że w wyniku korekty deklaracji za 12/2013 zmianie uległy tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 12/2013 objęte tytułem wykonawczym [...] oraz należności z tytułu składek FP i FGŚP za 12/2013 objęte tytułem wykonawczym [...], a wskazanie w piśmie przez organ z dnia 29 października 2024 r., że zmieniony tytuł wykonawczy [...] obejmuje należności na FUS, podczas gdy tytuł ten obejmuje należności na FP i FŚP jest jedynie omyłką organu, która nie ma wpływu na przebieg prowadzonego postępowania, podczas gdy: w zażaleniu skarżący przywołując treść pisma organu podniósł iż: "w piśmie tym wskazano, że 10 lipca 2014 r. na moim koncie wierzyciel sporządził korekty dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA za m-c 12/2013 na wyższe kwoty i że zwiększyło się moje zadłużenie z tytułu FUS nie tylko w 12/2013, ale i w 11/2013," - do czego organ nie ustosunkował się, co oznacza, że doszło do wydania postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione,
2) wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych w dniu 29 października 2024 r. na podstawie korekty z dnia 10 lipca 2014 r. czyli po upływie przeszło 10 lat - do czego organ nie ustosunkował się, co oznacza, że doszło do wydania postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione,
3) czynności egzekucyjnej zawieszającej bieg terminu przedawnienia wobec stwierdzenia, że organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu wskazał doręczenie tytułu wykonawczego podczas gdy, w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, na str. 5, organ pisze: "Przez czynność egzekucyjną określoną przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która zawiesza bieg przedawnienia należy rozumieć co najmniej doręczenie upomnienia, w ślad za którym idą inne działania ZUS, polegające na wystawieniu tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji." - do czego organ nie ustosunkował się twierdząc że organ jako czynność zawieszającą wskazał doręczenie tytułu wykonawczego, co oznacza, że doszło do wydania postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione, co pozostaje w związku
z naruszeniem art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że upomnienie jest czynnością egzekucyjną, która zawiesza bieg przedawnienia, podczas gdy postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia, czyli upomnienie uprzedza czynności egzekucyjne;
naruszenie art. 28b w związku z art. 3a § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że wystawienie zmienionych tytułów wykonawczych było zgodne z prawem, podczas gdy przepis ten nie dał organowi podstaw do wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych, również w zakresie wskazywanej przez organ korekty, albowiem zgodnie z art. 28b § 1 u.p.e.a. mowa jest o korekcie dokumentu z art. 3a § 1 u.p.e.a.
- co oznacza, że wystawienie zmienionych tytułów wykonawczych było bezpodstawne, a to powoduje, że prowadzone na ich podstawie postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne;
naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że dopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowych zmienionych tytułów wykonawczych, podczas gdy wystawienie tych tytułów było niedopuszczalne,
w szczególności w sytuacji wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych w dniu 29 października 2024 r. na podstawie korekty z dnia 10 lipca 2014 r., czyli po upływie przeszło 10 lat.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o:
uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji,
umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych i uchylenie czynności egzekucyjnych w przedmiotowych postępowaniach egzekucyjnych.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, także jako: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie,
że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie
z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a skarga podlega oddaleniu.
Sporem w sprawie objęta jest zasadność odmówienia skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie zmienionych tytułów wykonawczych z dnia 28 października 2014 r. o numerach: [...]
i [...].
W ocenie orzekających w sprawie organów ww. tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo i należności w nich wskazane nie uległy przedawnieniu.
Skarżący podnosi zaś, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie wadliwe ustalonego stanu faktycznego co do należności, które uległy zmianie w wyniku korekty deklaracji, wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych w dniu 29 października 2024 r. na podstawie korekty z 10 lipca 2014 r., to jest po upływie ponad 10 lat, jak również wadliwe ustalenie okoliczności stanowiącej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W ocenie skarżącego art. 28b § 1 w zw. z art. 3a § 1 u.p.e.a. nie dawał podstaw do wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych, a zatem prowadzenie postępowania egzekucyjnego na ich podstawie jest niedopuszczalne.
Odnosząc się do tak zakreślonego zakresu sporu wskazać należy, iż zmieniony tytuł wykonawczy z dnia 28 października 2024 r. o numerze [...] obejmuje należności z tytułu składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące 11/2013 r. (79,00 zł) i 12/2013 r. (95,40 zł), zaś zmieniony tytuł wykonawczy z dnia 28 października 2024 r. o numerze [...] obejmuje należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne także za 11/2013 r (1.166,50 zł). i 12/2013 r. (1.166,50 zł). Z dołączonych do akt sprawy akt egzekucyjnych wynika, że należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące 11/2013 r. (79,00 zł) i 12/2013 r. (40,80 zł) zostały objęte tytułem wykonawczym nr [...]
z dnia 23 kwietnia 2014 r., zaś należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące 11/2013r (1.166,50 zł) i grudzień 2013 r. (510,40 zł) zostały objęte tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 23 kwietnia 2014 r. Powyższe tytuły wykonawcze z dnia 23 kwietnia 2014 r. zostały skarżącemu doręczone w dniu 12 maja 2014 r. w trybie art. 44 k.p.a. Po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 28 kwietnia 2014 r. i 6 maja 2014 r.) przesyłka zawierająca ww. tytuły wykonawcze została w dniu 13 maja 2014 r. zwrócona do nadawcy jako nie podjęta w terminie. Tytuły wykonawcze
o numerach [...] i [...] były podstawą do sporządzenia zawiadomień z dnia 8 września 2014 r. o zajęciu wynagrodzenia skarżącego w R. Sp. z o.o., które skarżącemu zostały doręczone w dniu 26 września 2014 r., zaś Spółce w dniu 11 września 2014 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż postępowanie egzekucyjne odnośnie należności z tytułu składek na FP i FGŚP i składek na ubezpieczenie społeczne za 11/2013 r.
i 12/2013 r. zostało wszczęte w 2014 r. Zastosowanie w sprawie mają zatem przepisy art. 59 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Przepis ten bowiem od dnia 30 lipca 2020 r. uległ zmianie zgodnie z art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zatem z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z art. 59 § 3 u.p.e.a., we wskazanym wyżej brzmieniu, w przypadkach,
o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.
Z uwagi na zgłoszone w niniejszym postępowaniu żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie, dla rozstrzygnięcia powyższego sporu istotne jest odniesienie się do tej kwestii. Wskazać zatem w tym miejscu należy, iż do przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP
i FGŚP zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm., także jako u.s.u.s., art. 32 u.s.u.s.). Art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od
1 stycznia 2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Termin przedawnienia poprzez zmianę art. 24 ust. 4 u.s.u.s. z dniem 1 stycznia 2012 r. został skrócony do 5 lat. Od tego dnia przepis ten stanowi bowiem, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.
Jak wynika z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji. Taką czynność stanowi wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, to jest dokonanie stricte czynności egzekucyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego
2022 r. w sprawie sygn. akt I GSK 1210/21 – LEX nr 3338333).
Jak wynika z akt egzekucyjnych odnośnie należności będących przedmiotem niniejszego postępowania zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] i bieg terminu przedawnienia wraz
z doręczeniem tych tytułów wykonawczych został zawieszony. Z uwagi na to, iż jak wynika z postanowienia organu I instancji postępowanie egzekucyjne odnośnie tych należności nie zostało zakończone, termin przedawnienia dotyczący tych należności nie upłynął.
Z uwagi na to, iż nie są one przedawnione i są wciąż wymagalne, w ocenie Sądu nie ma przeszkód do wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych na podstawie korekty z dnia 10 lipca 2014 r., to jest po upływie ponad 10 lat.
Analiza zmienionych tytułów wykonawczych z dnia 28 października 2024 r.
o numerach [...] i [...] wskazuje, iż zmianie uległa wysokość składek na ubezpieczenie społeczne oraz FP i FGŚP za grudzień 2013 r. Trafnie zatem organ odwoławczy wskazuje, iż pismo ZUS z dnia 29 października 2024 r. zawiera omyłkę, która pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Z uwagi na dokonanie korekty dokumentów rozliczeniowych, które spowodowały zwiększenie wysokości należności zasadne było sporządzenie zmienionych tytułów wykonawczych. Zgodnie bowiem z art. 28b § 1 u.p.e.a., jeżeli w trakcie postępowania egzekucyjnego zostanie wydana decyzja, postanowienie lub inne orzeczenie określające lub ustalające inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym albo zostanie złożona korekta dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodująca zwiększenie wysokości należności pieniężnej, wierzyciel niezwłocznie sporządza zmieniony tytuł wykonawczy. Jak wynika ze zmienionych tytułów wykonawczych, o których mowa w niniejszej sprawie podstawą prawną dochodzonych obowiązków jest art. 3a § 1 u.p.e.a., w tytułach wykonawczych z dnia 23 kwietnia 2014 r. jak podstawę prawną obowiązku wskazano deklarację/zgłoszenie. Art. 3a § 1 pkt 3 wymienia w swojej treści deklarację rozliczeniową płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.
Sporządzenie w okolicznościach niniejszej sprawy zmienionych tytułów wykonawczych w myśl art. 28b § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 3a § 1 u.p.e.a. było zatem prawidłowe i uzasadnione celem kontynuowania uprzednio wszczętej egzekucji administracyjnej przez realizację zastosowanych środków egzekucyjnych oraz stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych, w myśl art. 28c u.p.e.a. Brak było jednocześnie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego
Zaskarżone postanowienie zostało wbrew twierdzeniom skargi wydane w oparciu prawidłowe ustalenia faktyczne i jest wolne od wskazanych przez skarżącego naruszeń art. 28b w zw. z art. 3a § 1 i art. 59 § 2 u.p.e.a. Zarzuty skargi jako nie zasadne nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.
Z tych względów Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.