VIII SA/Wa 466/26

VIII SA/Wa 466/26 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2026-09-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 5a i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi W. C. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z 26 września 2006r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia sztandaru Gminy S. postanowił: odrzucić skargę
Uzasadnienie
W. C. (dalej skarżący, strona), działając w imieniu własnym
na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,
zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Rady Miejskiej w S. (dalej organ, Rada) z dnia 14 września 1990 r. nr [...]
w sprawie uchwalenia Herbu S. (dalej też jako Uchwała). Przedmiotowej uchwale postawił m.in. zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia
o odznakach i mundurach, który stanowi materialnoprawną podstawę uchwalania herbu miasta. Ponadto zarzucił nie przytoczenie w skarżonej uchwale art. 40 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Wniósł jednocześnie o usunięcie z obrotu prawnego Uchwały nr [...]
z dnia 26 września 2006 r. Rady Miejskiej w S. w sprawie ustanowienia sztandaru Gminy S., bowiem na sztandarze także widnieje skarżony herb S. oraz brak jest w tej uchwale opinii Ministra właściwego ds. administracji publicznej wydanej na podstawie stanowiska Komisji Heraldycznej działającej przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Rada Miejska w S. powinna uzyskać opinię Ministra bowiem Uchwała nr [...] z dnia 14 września 1990 r.
w sprawie uchwalenia herbu miasta S. jest częściowo prawnie nieczytelna
i brakuje w niej zapisu o wyeliminowaniu z obrotu prawnego herbu miasta S., który funkcjonuje w czasie podjęcia w/w Uchwały.
Ponadto, Uchwale nr [...] z dnia 14 września 1990 roku skarżący zarzucił nieprawidłowy tryb, niezgodność uchwalonych symboli miasta z zasadami heraldyki
i weksykologii, tj. naruszenie art. 3 ust 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. - o odznakach i mundurach oraz brak uzasadnienia historycznego wprowadzenia herbu oraz zarzucił wady formalne.
W związku z podstawionymi zarzutami skarżący domaga się: stwierdzenia nieważności Uchwały nr [...] z dnia 14 września 1990 r. oraz stwierdzenia nieważności Uchwały nr [...] oraz stwierdzenia nieważności § 4 Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy S. oraz uznania, że obowiązującym herbem S. jest herb funkcjonujący przed wydaniem skarżonej uchwały nr [...]. Wystąpił nadto, na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 205 § 1 "o przyznanie wynagrodzenia" oraz o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pomocy prawnej z urzędu.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. wystąpił o odrzucenie skargi, gdyż skarżący nie wykazał w jaki sposób wskazane powyżej uchwały naruszają jego interes prawny lub uprawnienie.
Dodatkowo podniósł, że uchwała nr [...] z 14.09.1990r. w sprawie uchwalenia Herbu S. została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym.
W chwili jej podejmowania nie funkcjonowała Komisja Heraldyczna oraz nie obowiązywał przepis dotyczący wymogu zaopiniowania wzoru herbu przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wynikający obecnie z ustawy z dnia 21 grudnia 1978r. o odznakach i mundurach. Zarówno przepisy dotyczące powołania Komisji Heraldycznej, jak i wymóg uzyskania opinii dotyczącej projektu herbu obowiązują od 1 stycznia 1999r., a wprowadzone zostały na podstawie art. 5 ustawy
z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126).
Podał, że wskazana w skardze uchwała nr [...] Rady Miejskiej
w S. z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy S. została uchylona na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej
w S. z dnia 3 października 2018r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy S. (Dz. Urz. Woj. M. z 2018r., poz. 9472).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VIII z 7 lipca 2026r. skargi, stosownie do treści art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) zostały rozdzielone. Przedmiotem zaskarżenia w realiach rozpoznawanej sprawy jest oznaczona na wstępie uchwała Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia 26 września 2006 r. w sprawie ustanowienia sztandaru Gminy S..
W piśmie procesowym z 28 lipca 2026r., stanowiącym replikę do odpowiedzi
na skargę skarżący wywiódł, że zaskarżona Uchwała narusza jego prawa jako mieszkańca S. oraz uderza w jego wizerunek, w tym narusza jego dobra osobiste.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2026 r., poz. 143; dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny
lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie jest art. 101 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026, r. poz. 662; dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie
z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego
a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Tym samym przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie daje podstawy do korzystania przez każdego
z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/2004; wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04 ONSA i WSA 2005/1/2; wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1541/12).
Z tej przyczyny, niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia prowadzi do wniosku, że skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co powoduje konieczność odrzucenia skargi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw
i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną.
Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje, gdy podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
Z kolei naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługujące podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające
z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący.
Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.
Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja
do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy oznacza zatem, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku zatem skargi na uchwałę rady gminy należy wykazać związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a podjęciem przez organ stanowiący gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej. W ocenie Sądu, skarżący nie dopełnił obowiązku wykazania, że zaskarżona uchwała naruszyła jego własny, indywidualny
i bezpośredni interes prawny. Nie wykazał również, że uchwała negatywnie wpływa
na jego sferę prawnomaterialną.
Zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał istnienia konkretnego przepisu prawa,
z którego – w świetle przepisów zaskarżonej uchwały – mógłby wywodzić żądanie określonego działania ze strony organów administracji, lub przepisu prawa, którym został zobowiązany do powstrzymania się od określonego działania.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a zatem sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.