VIII SA/Wa 295/25

VIII SA/Wa 295/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II GSK 1884/25 - Postanowienie NSA z 2026-04-30
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi P. M. na orzeczenie Dyrektora Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak zdolności do dysponowania bronią postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z [...] marca 2025 r. P. M. (dalej: skarżący, strona), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] stycznia 2025 r., wydane przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w W., stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1990 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 485 ze zm., dalej: ustawa o broni).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej
w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenie w całości jako wniesionej w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżone orzeczenie psychologiczne zostało wydane w trybie ustawy o broni jako orzeczenie odwoławcze
i zgodnie z art. 15h ust. 7 powołanej ustawy jest orzeczeniem ostatecznym. Podkreślono, że przepisy ustawy o broni w zakresie wydawania orzeczeń wymaganych od ubiegającego się o pozwolenie na broń stanowią regulację kompletną oraz odrębną od jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i nie przewidują nadzwyczajnej kontroli orzeczenia psychologicznego wydanego w ramach procedury odwoławczej opartej na art. 15h ustawy o broni. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślono, że orzeczenie lekarskie wydane w postępowaniu odwoławczym ma wiążący charakter i jest niepodważalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę,
i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Procedurę wydawania i zaskarżania orzeczeń lekarskich sporządzanych dla potrzeb postępowania o wydanie pozwolenia na broń lub amunicję, jak też zasady kontroli wykonywania i dokumentowania tych badań od 30 listopada 2015 r. uregulowano w ustawie o broni w dodanych przepisach art. 15a-15l tej ustawy. Z dniem 29 grudnia 2015 r. weszło także w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących
o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. poz. 2210). Badanie psychologiczne osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń przeprowadza uprawniony psycholog o odpowiednich kwalifikacjach (art. 15c ustawy
o broni). Od tego orzeczenia przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które może złożyć osoba ubiegająca się o pozwolenie, jak też Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 15h ust. 1 i 2 tejże ustawy). Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są m.in. wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (art. 15h ust. 3 pkt 1 tej ustawy). Lekarz lub psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do podmiotu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania (art. 15h ust. 4 cytowanej ustawy). Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania (art.15h ust. 5 powołanej ustawy). Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (art.15h ust. 7 ustawy o broni).
Należy zauważyć, że przedstawione powyżej przepisy ustawy o broni stanowią jedyną regulację dotyczącą wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych
w sprawach osób ubiegających się o pozwolenie na broń. Ponadto regulacja ta nie zawiera norm odsyłających do odpowiedniego stosowania innych ustaw, w tym ustaw procesowych jak k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że jest to regulacja kompletna oraz odrębna od jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Odrębność tej procedury jest uzasadniona, zważywszy że dotyczy wydawania orzeczeń lekarskich,
a nie indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych. Istnieją zatem podstawy do potraktowania tej regulacji jako kompletnej, odrębnej i specyficznej w stosunku do regulacji k.p.a. (por. wyroki NSA: z 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1943/13 oraz
z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 75/10, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych – cbosa).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane w postępowaniu odwoławczym mają wiążący charakter (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15; wyrok WSA w Warszawie z 28 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1381/12, publ. cbosa). Tym samym, ostateczne orzeczenia lekarskie czy psychologiczne nie podlegają dalszej weryfikacji w toku postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1448/17, publ. cbosa). Orzeczenia tego typu są niepodważalne.
Należy przy tym podkreślić, że organy Policji nie mają kompetencji do weryfikowania zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń orzeczenia
o określonej treści, ani też do wyjaśniania rozbieżności między orzeczeniami wydanymi przez psychologów w I, jak i w II instancji. Dokumentacja badań, na podstawie których psycholog wydał swoje orzeczenie, pozostaje w dyspozycji tych orzeczników
i stosownie do art. 15i ustawy o broni podlega - podobnie jak ich praca - kontroli
i nadzorowi właściwego wojewody.
Sądy administracyjne także nie mają możliwości do weryfikacji orzeczeń lekarskich czy psychologicznych w sprawach dotyczących pozwolenia na broń palną. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje wyłącznie decyzje organów w przedmiocie dysponowania bronią pod względem ich zgodności z obowiązującym
w czasie ich wydania prawem.
Nie ma zatem podstaw do potraktowania orzeczenia psychologicznego jako czynności materialno – technicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zaskarżalnej do sądu administracyjnego. W przepisie tym chodzi o czynności rozstrzygające
o prawach i obowiązkach strony wynikających z przepisów administracyjnego prawa materialnego, wymagających od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnym. W niniejszej sprawie z taką czynnością nie mamy do czynienia (por. postanowienie z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 756/11, publ. cbosa). Tryb wydawania orzeczeń lekarskich uregulowany w art. 15a – 15l ustawy o broni nie jest trybem administracyjnym jurysdykcyjnym ani takim, do którego przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio.
W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że orzeczenie psychologiczne wydane w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na broń palną nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zarówno na podstawie p.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak
w sentencji postanowienia.