VIII SA/Wa 287/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-07-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-03-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy Hasła tematyczne Aplikacje prawnicze Sygn. powiązane II GSK 2184/11 - Wyrok NSA z 2013-03-20 Skarżony organ Minister Sprawiedliwości Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058 art. 75, art. 75 a i art. 75 i Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 190 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a) w związku z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm. (dalej jako ustawa Prawo o adwokaturze), utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w R. (dalej zwanej Komisją Egzaminacyjną) w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. W powyższej uchwale Komisji Egzaminacyjnej, wydanej w oparciu o art. 75a ust. 1, art. 75i ust. 3 i art. 75j ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, stwierdzono, że I. J. (dalej jako skarżąca) otrzymała z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego w dniu [...] września 2008 r., [...] punktów, w związku z czym uzyskała negatywny wynik z egzaminu konkursowego. W uzasadnieniu powołanej decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, został przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160 ze zm.). Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń i po ponownym przeliczeniu przez organ II instancji, skarżąca uzyskała z egzaminu [...] punktów, a zatem nie uzyskała wymaganych ustawowo 190 punktów. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zmianę decyzji Komisji Egzaminacyjnej na pozytywną, organ podniósł, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeżeli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 190 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Minister Sprawiedliwości nie podzielił również zarzutów skarżącej co do zakwestionowanych przez nią w odwołaniu pytań. Skarżąca uznała za nieprawidłowe pytanie nr 75 o treści : "Według kodeksu cywilnego, małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym małżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka: A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku, B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku, C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania." Odnosząc się do zarzutów odnośnie pytania testowego nr 75 organ wskazał, iż prawidłowa według klucza odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "C" oparta na art. 9351 k.c. w zw. z art. 923 k.c. Natomiast skarżąca wskazała jako prawidłową odpowiedź "A". Organ podkreślił, że istota pytania sprowadzała się do ustalenia, czy uprawnienie to dotyczy małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację. Treść przepisu art. 923 § 1 k.c. nie pozostawia wątpliwości, że obejmuje on swoim zakresem osobę, która pozostaje – w chwili śmierci – małżonkiem spadkodawcy. Stosownie zaś do uregulowania zawartego w art. 614 § 1 k.r.i o., orzeczenie separacji powoduje skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem małżonek w stosunku do którego orzeczono separację nie jest małżonkiem, o którym mowa w treści art. 923 k.c., a w związku z tym nie służy mu uprawnienie przewidziane w tym przepisie. Aby zaś skorzystać z uprawnienia o którym mowa w art. 923 k.c. małżonek musi spełniać łącznie dwie przesłanki: pozostawać ze spadkodawcą w ważnym związku małżeńskim oraz wspólnie z nim stale zamieszkiwać. Pojęcie małżonka nie odnosi się do sytuacji istniejącej w razie orzeczenia separacji. Z kręgu osób uprawnionych wyłącza go prawomocne orzeczenie rozwodu lub separacji za życia spadkodawcy. Zarzuty zawarte w odwołaniu, że przepis art. 923 k.c jest oparty na względach natury humanitarnej i jego działanie jest niezależne od tego, czy wymienione w nim osoby są powołane do dziedziczenia, czy też nie, zdaniem organu są chybione. Kolejne zakwestionowane pytanie o nr 109 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia." Skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi "B", a według klucza prawidłowa jest odpowiedź "C" oparta na art. 3985 § 1 k.p.c. Następnie w dalszej części i konkluzji swojego wywodu odnośnie w/w pytania, organ wskazał jednak, że właściwą odpowiedzią na w/w pytanie jest odpowiedź "A". Oceniając wywody skarżącej zawarte w odwołaniu jako nietrafne, organ wskazał, iż odpowiedź na omawiane pytanie wynika bezpośrednio z art. 3985 § 1 k.p.c., w którym to przepisie ustawodawca określił wprost, iż skargę kasacyjną wnosi się "w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". W konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, gdyż strona nie wystąpiła o nie lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem 7-dniowego terminu zakreślonego na zgłoszenie takiego wniosku, to dla takiej strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Z treści pytania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że dotyczyło ono uprawnienia do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej wyłącznie przez stronę postępowania, a nie żaden z podmiotów wymienionych w art. 3985 § 1 k.p.c. Zakwestionowane przez skarżącą pytanie nr 186, miało treść : "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne". Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", podczas gdy zgodną z kluczem odpowiedzi jest odpowiedź "A". W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że powyższe pytanie dotyka spornej i kontrowersyjnej kwestii, która nie powinna stanowić treści pytania egzaminacyjnego. W związku z tym, prawidłowymi odpowiedziami na to pytanie są odpowiedzi "A" i "B". Organ nie zgodził się z powyższym zarzutem wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na przepisie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.). Przytoczona natomiast przez skarżącą argumentacja koncentruje się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Rozważania te nie mają znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny. Niewystępowanie cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji. Żaden przepis prawa nie upoważnia do stwierdzenia, że Prezes NBP w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych jest zarazem organem I i II instancji. W literaturze z zakresu prawa dewizowego jest jednoznacznie formułowany pogląd o jednoinstancyjnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych. Pytanie nr 205 brzmiało: "Zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe jest: A. komandytariusz; B. komplementariusz; C. spółka komandytowa". Za niezasadne organ uznał zarzuty odnośnie pytania nr 205 wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "B" oparta na art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Skarżąca wskazała natomiast jako prawidłową odpowiedź "A". Organ podkreślił, iż spółka komandytowa nie jest osobą trzecią lecz podatnikiem. Komandytariusz również nie ponosi odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki komandytowej, zaś to właśnie komplementariusz odpowiada solidarnie z podatnikiem – spółką komandytową całym swoim majątkiem za jej zaległości podatkowe. Pytanie nr 206 miało treść : "Zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, decyzja organu podatkowego ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego jest : A. decyzją konstytutywną, B. decyzją deklaratoryjną, C. decyzją deklaratoryjną lub konstytutywną, w zależności od statusu cywilnoprawnego podatnika." Według klucza poprawna odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "A", oparta na treści art. 21 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, natomiast skarżąca wybrała odpowiedź "B". Zdaniem organu zarzut błędnego sformułowania pytania jest oczywiście bezzasadny. Skoro bowiem Ordynacja podatkowa wiąże z doręczeniem decyzji ustalającej powstanie zobowiązania podatkowego, decyzja taka tworzy nowy stan prawny i ma charakter konstytutywny. Pytanie nr 95 brzmiało : " Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadną, Sąd Najwyższy : A. pozostawia skargę bez rozpoznania, B. odrzuca skargę, C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania". Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", podczas gdy zgodnie z kluczem prawidłowa odpowiedź na to pytanie jest zawarta w punkcie "C". Zarzut skarżącej, że żadna z odpowiedzi na to pytanie nie jest prawidłowa jest bezzasadny. Odpowiedź na kwestionowane pytanie wynika z przepisów k.p.c, a contrario z treści art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Jeżeli bowiem warunkiem przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej jest to, by była oczywiście uzasadniona, to a contrario, bezsprzecznie Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi oczywiści bezzasadnej. Pytanie nr 248 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o Rzeczniku Praw Obywatelskich, zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich powołuje: A. Rzecznik Praw Obywatelskich; B. Prezydium Sejmu; C. Marszałek Sejmu". Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "C", oparta na art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich. W ocenie organu, wbrew zarzutowi skarżącej pytanie jest sformułowane precyzyjnie i jednoznacznie, gdyż trafna odpowiedź polega na wskazaniu jednego z trzech organów, który zgodnie z brzmieniem przepisu powołuje zastępców RPO. Odpowiedź prawidłowa może być zaś tylko jedna - Marszałek Sejmu, gdyż wynika to wprost z przepisu. Nie ma natomiast żadnego znaczenia to, że przepis mówi, iż Marszałek Sejmu czyni to na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich. Istota pytania sprowadzała się do tego – kto (jaki organ) powołuje zastępców Rzecznika Praw Obywatelskich. Pytanie nr 204 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega: A. wyrób akcyzowy; B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych; C. dostawa towarów nie będących wyrobami akcyzowymi." Skarżąca zaznaczyła odpowiedź "A", podczas gdy według klucza odpowiedzią prawidłową jest odpowiedź "B", oparta na art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Do wskazania prawidłowej odpowiedzi na powyższe pytanie, zdaniem organu wystarcza znajomość zasadniczych przepisów w/w ustawy, do których zaliczyć należy z pewnością art. 4 ust. 1 pkt 1. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że sam wyrób akcyzowy zharmonizowany nie jest przedmiotem tego podatku, lecz jego produkcja. Dalszy obrót takimi produktami nie powoduje już obowiązku uiszczenia akcyzy, której obowiązek podatkowy ciążył na producencie zharmonizowanych wyrobów akcyzowych. Podatek akcyzowy jest podatkiem obrotowym jednofazowym (jednokrotnym). Wynika z tego, że przedmiotem tego podatku nie jest wyrób akcyzowy, lecz czynność profesjonalnego obrotu wyrobami akcyzowymi. Pytanie nr 203, brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, jednym z płatników podatku od towarów i usług jest: A. komornik sądowy, B. urząd celny, C. importer towarów." Skarżąca udzieliła odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową była odpowiedź "A", oparta na art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Według opinii skarżącej pytanie to i odpowiedzi zostały sformułowane nieprecyzyjnie i w sposób wprowadzający w błąd, bowiem komornik sądowy jest płatnikiem podatku od towarów i usług tylko gdy wykonuje czynności egzekucyjne. Zdaniem organu, istota pytania sprowadza się do ustalenia, który z wymienionych w propozycjach podmiotów jest płatnikiem podatku od towarów i usług. Spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych jako warianty odpowiedzi jedynie komornik sądowy ma status płatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, płatnikiem tego podatku są wyłącznie organy egzekucyjne wykonujące czynności egzekucji administracyjnej lub egzekucji sądowej. Zarówno urząd celny (odpowiedź "B"), jak i importer towarów (odpowiedź "C") nie są organami egzekucyjnymi i w konsekwencji nie są płatnikami podatku VAT. W powyższym pytaniu nie odnoszono się do kwestii, w jakich sytuacjach płatnik pośredniczy pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym w zapłacie podatku VAT. Pytanie jest sformułowane jednoznacznie. Kandydat na aplikację adwokacką udzielając na nie odpowiedzi musiał ustalić, jaki podmiot wymieniony w zamkniętym katalogu ustawowym jest płatnikiem, a nie kiedy podatek od towarów i usług jest rozliczany w trybie pośrednim. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących tego, że pytania z prawa podatkowego o numerach 193 - 207 były niezgodne z zakresem tematycznym egzaminu, gdyż prawo podatkowe nie wchodzi w zakres prawa finansowego, bo stanowi odrębną gałąź prawa, organ nie podzielił powyższego poglądu skarżącej. Minister Sprawiedliwości wskazał, iż ustawa Prawo o adwokaturze nie posługuje się pojęciem gałęzi prawa, ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu prawa, min. prawa finansowego. W konkluzji organ stwierdził, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę. Zarzuciła jej rażące naruszenie : - art. 75b ust. 6 ustawy Prawo o adwokaturze i art. 32 Konstytucji przez ich niezastosowanie na skutek rażąco dowolnego ustalenia poziomu sprawdzenia wiedzy, zarówno w sferze proporcji między dziedzinami prawa, jak i w stosunku do egzaminów, które odbyły się w latach ubiegłych pod rządami obecnie obowiązujących przepisów, - art. 75a ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 1, art. 75b ust. 4, art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 65 ust. 1 Konstytucji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te pozwalają na przeprowadzenie egzaminu w sposób inny niż sprawdzenie wiedzy kandydatów, co doprowadziło do umieszczenia w zestawie egzaminacyjnym pytań innych, niż służące sprawdzeniu wiedzy, a w konsekwencji do niekonstytucyjnego ograniczenia prawa do wyboru i wykonywania zawodu, - art. 75a ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 1, art. 75 ust. 4, art. 75a ust. 3 i art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 54 ust. 1 Konstytucji i w zw. z art. 32 Konstytucji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocenie podlegają poglądy doktrynalne, nie zaś wyłącznie wiedza, jak również na faworyzowaniu jednego poglądu naukowego i dyskryminowaniu innego w państwowym egzaminie oraz związanym z nim postępowaniu administracyjnym, a także na forsowaniu własnych, kontrowersyjnych i często błędnych poglądów autorów pytań, w sposób skutkujący utratą możliwości zdobycia punktu w wypadku ich niepodzielenia, w szczególności w zakresie pytań o nr 186, 204, 109, 75. Nadto skarżąca zarzuciła : - naruszenie art. 75a ust. 3 w zw. z art. 75i pkt 1 , art. 75j ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez wadliwe sformułowanie pytań o numerach 186, 204, 109, 75, 206, 205, 95, 248 i 203, - naruszenie art. 75a ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez zamieszczenie w egzaminie pytań z zakresu prawa podatkowego, - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a poprzez działanie z zaskoczenia i inne postaci działania podważającego zaufanie obywateli do organów Państwa, jak również działanie negatywnie wpływające na kulturę i świadomość prawną obywateli, - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 36 w zw. z art. 35 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podtrzymała swe stanowisko zawarte w odwołaniu przytaczając bardzo szeroką argumentację przemawiającą za wadliwością pytań nr 75, 109, 186, 205, 206, 95, 248, 204, 203 poprzez wadliwe ich sformułowanie. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ uznał je za bezzasadne. W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia [...] lipca 2009 r., w którym wskazała, że pytania 75, 186, 294, 109 i 248 zostały uznane za wadliwie skonstruowane wyrokami WSA w Warszawie, wymieniając na potwierdzenie powyższego sygnatury orzeczeń (w stosunku do pyt. nr 248 wskazała sygnaturę wyroku VI SA/Wa 762/09, w której to sprawie Sąd uznał jednak niezasadność zarzutu odnośnie w/w pytania). Kolejnym swoim pismem procesowym z dnia [...] lipca 2009 r. rozszerzyła skargę w zakresie wadliwości pytania nr 193. Pytanie to brzmiało : "Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej, dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych po przeprowadzeniu : A. postępowania podatkowego B. postępowania kontrolnego C. czynności sprawdzających." Według klucza prawidłowa odpowiedź na to pytanie to odpowiedź "B", zaś skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". Jej zdaniem odpowiedź "B" nie jest jedyną prawidłową odpowiedzią na w/w pytanie, bowiem prawidłową jest również odpowiedź "A", tym samym naruszony został art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. W kolejnych pismach procesowych z dnia [...] sierpnia 2009r. i [...] października 2009 r. skarżąca wskazała sygnatury kolejnych wyroków WSA w Warszawie, w których Sąd stwierdził wadliwość skonstruowania pytań o numerach 75, 186 i 204. Na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przyznanego jej w ramach pomocy prawnej, który popierając skargę wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., zapadłym w sprawie VIII SA/Wa 327/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącej na [...] punktów, a cztery pytania (75, 109, 186, 204), zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zostały sformułowane nieprawidłowo, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji. Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2011r., zapadłym w sprawie II GSK 168/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna organu administracji jest zasadna w stosunku do pytań nr 109 i 204, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku, bowiem pytania te są jednoznaczne, a więc zgodne z art. 75 i ust. 1 prawa o adwokaturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 poz. 1270 ze zm. , dalej określana jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po ponownym rozpoznaniu przez Sąd, skarga okazała się niezasadna. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r. uznał, że spośród zakwestionowanych przez Sąd I instancji 4 pytań, dwa z nich, tj. pytanie nr 109 i 204 odpowiadały kryteriom art. 75 i ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze, to jest, że ww. pytania były sformułowane poprawnie zgodnie z przyjętymi kryteriami ustawowymi i w oparciu o ich treść możliwe było wskazanie tylko jednej prawidłowej odpowiedzi. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd prawny Sądu I instancji, co do dwóch pozostałych pytań, to jest pytań nr 75 i 186. Skarżąca na rozprawie podtrzymała swój zarzut, co do wadliwości pytania nr 193 (dot. rodzaju postępowania, po którym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r.). W tym zakresie w odniesieniu do tego pytania Sąd I instancji uznał prawidłowość zakwestionowanego pytania, a Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał tą ocenę. Mając na względzie art. 75i ust. 3 prawa o adwokaturze, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów z testu pisemnego, to należy uznać, weryfikując wynik egzaminu konkursowego skarżącej i uwzględniając jej dwa dodatkowe punkty za pytania nr 109 i 204, to daje to rezultat [...] punktów, zaś pozytywny wynik egzaminu to 190 punktów – należy uznać, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości jest zgodna z prawem, a dokonane weryfikacje wynikające z kontroli sądowej nie mają wpływu na treść decyzji Ministra Sprawiedliwości. Przepis art. 75 i ust. 1 prawa o adwokaturze (obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji) stanowił, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów i decyzja ustalająca ten wynik ma charakter związany, a nie uznaniowy. Reasumując dokonana kontrola doprowadziła do ustalenia, że skarżąca powinna otrzymać [...] punktów z testu, co jest tożsame z kontrolowaną decyzją, że uzyskała ona negatywny wynik z egzaminu konkursowego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
VIII SA/Wa 287/11
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.