VIII SA/Wa 240/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2020 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] maja 2012 r. Decyzja z 2012 r. określała zobowiązanie w podatku akcyzowym za marzec 2004 r. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji z 2012 r. na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej (rażące naruszenie prawa), argumentując, że zobowiązanie zostało zawyżone z powodu nieuwzględnienia podatku akcyzowego zawartego w cenie zakupionego oleju opałowego. Organ odwoławczy odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 249 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wskazując na upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji (która miała miejsce w czerwcu 2012 r., a wniosek złożono w listopadzie 2019 r.) oraz na fakt, że decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych (WSA wyrokiem z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 656/12, oraz NSA wyrokiem z 23 września 2014 r., sygn. akt I GSK 554/13, oddaliły skargi). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na decyzję organu odwoławczego, oddalił ją. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ obie przesłanki negatywne uniemożliwiające wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zostały spełnione: wniosek został złożony po terminie, a decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej. Sąd podkreślił, że uchybienie terminowi z art. 249 § 1 pkt 1 Op stanowi samodzielną podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, a fakt, że decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej (art. 249 § 1 pkt 2 Op) również zamyka drogę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia Konstytucji RP ani Karty Praw Podstawowych UE. Argumenty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji wymiarowej nie mogły być badane w niniejszej sprawie z uwagi na zaistnienie przesłanek obligujących organ do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności przesłanek terminowych i związania sądem administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie terminu i po wcześniejszej kontroli sądowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli wniosek został złożony po upływie 5 lat od jej doręczenia lub jeśli decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy ma obowiązek wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli wystąpi jedna z negatywnych przesłanek określonych w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji lub oddalenie skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obie przesłanki z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej (upływ terminu i wcześniejsza kontrola sądowa) uniemożliwiają wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Uchybienie terminowi jest samodzielną podstawą odmowy, a oddalenie skargi przez sąd zamyka drogę do postępowania nadzwyczajnego.
Czy zarzuty podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji mogą być inne niż te, które były przedmiotem kontroli sądowej w poprzednim postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie ma to znaczenia dla obowiązku odmowy wszczęcia postępowania, jeśli wystąpi przesłanka z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej i skarga została oddalona).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kwestia odmienności zarzutów nie ma wpływu na zaistnienie negatywnej przesłanki z art. 249 § 1 pkt 2 Op, która sama w sobie obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Przepisy (18)
Główne
Op art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa negatywne przesłanki wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, w tym upływ 5 lat od doręczenia decyzji (pkt 1) oraz oddalenie skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny (pkt 2). Użycie spójnika 'lub' oznacza, że wystąpienie jednej z tych przesłanek obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
Op art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Określa podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, w tym rażące naruszenie prawa (pkt 3).
Op art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu odwoławczego.
Op art. 221
Ordynacja podatkowa
Op art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 165 § 3
Ordynacja podatkowa
Op art. 165a
Ordynacja podatkowa
Op art. 248 § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 248 § 2
Ordynacja podatkowa
Op art. 248 § 3
Ordynacja podatkowa
Op art. 249 § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy nie wszczyna postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności także działając z urzędu, jeśli wystąpią przesłanki z art. 249 § 1.
ppsa art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
ppsa art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego art. 14 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony po upływie 5 lat od dnia jej doręczenia. • Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, a skarga została prawomocnie oddalona.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa polegającego na błędnym określeniu wysokości zobowiązania z uwagi na nieuwzględnienie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju opałowego. • Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE poprzez odmowę prawa do niezawisłego sądu.
Godne uwagi sformułowania
Użycie spójnika 'lub' oznacza, iż organ podatkowy jest obowiązany wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania także wtedy, gdy wystąpi tylko jedna z wymienionych w ww. punktach przesłanek. • Uchybienie przez skarżącego terminowi z art. 249 § 1 pkt 1 Op stanowi samodzielną podstawę do odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. • Przesłanka z art. 249 § 1 pkt 2 Op uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd oddalił skargę na tę decyzję. • Zamierzeniem ustawodawcy jest wyeliminowanie możliwości dwutorowego prowadzenia postępowań (nadzwyczajnego i sądowoadministracyjnego) dotyczących tej samej decyzji ostatecznej, odnoszących się do tożsamej sprawy.
Skład orzekający
Justyna Mazur
sprawozdawca
Marek Wroczyński
przewodniczący
Renata Nawrot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności przesłanek terminowych i związania sądem administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności jest składany po upływie terminu i po wcześniejszej kontroli sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze stwierdzeniem nieważności decyzji podatkowej, a nie meritum sprawy podatkowej. Jest to typowy przykład zastosowania przepisów o postępowaniu nadzwyczajnym.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.