VIII SA/Wa 222/25

VIII SA/Wa 222/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Szymanowicz-Nowak
Justyna Mazur /przewodniczący/
Renata Nawrot /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 33, art. 34
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 grudnia 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 grudnia 2024 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GDOŚ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2024, poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia K. C. (dalej: strona, skarżąca, inwestor), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z 10 maja 2024 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wójt Gminy P. pismem z 23 kwietnia 2024 r. zwrócił się do RDOŚ
o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku garażowego i budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ewid. [...] oraz [...]w miejscowości P., obręb P., gmina P..
Postanowieniem 10 maja 2024 r. znak: [...], organ
I instancji, działając na podstawie art. 106 k.p.a. oraz, art. 53 ust. 5 w zw. z art. 53 ust. 5c i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, dalej: u.p.z.p.) w związku z art. 16 i 17 oraz art. 33 i 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2023 poz. 1336, dalej ustawa o ochronie przyrody), odmówił uzgodnienia projektu decyzji
o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
W uzasadnieniu wskazał, że planowana inwestycja usytuowana jest
w granicach wyznaczonego obszaru europejskiej sieci Natura 2000 O. K. [...], jako specjalny obszar ochrony ptaków oraz zlokalizowana jest
w granicach otuliny K. Parku Krajobrazowego. Teren przedsięwzięcia zlokalizowany jest w odległości około 1100 m od granicy specjalnego obszaru ochrony siedlisk P. K. [...]
Organ I instancji wskazał, iż sprawa była rozpatrywana po kątem zgodności
z zapisami art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Jednocześnie wyjaśnił, że Obszar Ostoja K. obejmuje znaczną część jednego z większych kompleksów leśnych w środkowej Polsce - Puszczy R.-K., na granicy M.
i M., w widłach pradolin W., R. i Z., na terenie Równiny R..
Celem ochrony Ostoi K. [...] jest 29 gatunków ptaków
z Załącznika l Dyrektywy Ptasiej oraz 7 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). Wykazano z tego terenu ponad 200 gatunków ptaków, w tym 147 lęgowych.
W Standardowym Formularzu Danych dla Ostoi K. [...] zawarto informacje dotyczące 21 gatunków ptaków stanowiących przedmiot ochrony tego obszaru. Zdaniem organu I instancji głównymi zagrożeniami dla analizowanego terenu są: zabudowywanie obszarów dotąd niezabudowanych oraz silna presja turystyczna
i presja związana z rekreacją.
Ponadto na działkach objętych wnioskiem oraz w bliskiej odległości od miejsca planowanego zainwestowania w miejscowości P. stwierdzono występowanie co najmniej jednej pary Jarzębatki.
W tych okolicznościach RDOŚ analizując lokalizację inwestycji i zapisy projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz opierając się na posiadanych informacjach nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W przypadku zaś braku pewności występowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma zasada przezorności. Ww. zasada zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Zdaniem organu I instancji jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się na korzyść środowiska.
W konsekwencji RDOŚ uznał, że w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji może wystąpić znacząco negatywne oddziaływanie na gatunki zwierząt, będące przedmiotem ochrony w obszarach europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 [...] Ostoja K., zwłaszcza w odniesieniu do jarzębatki.
Końcowo organ I wskazał, że w trakcie realizacji inwestycji wystąpią znacząco negatywne oddziaływania na gatunki zwierząt i ich siedlisk negatywne oddziaływanie będące przedmiotem ochrony na obszarze europejskiej sieci ekologicznej na cele Natura 2000 [...] Ostoja K., w odniesieniu do jarzębatki. W związku
z tym planowane zamierzenie inwestycyjne może być sprzeczne z art. 33 u.o.p.
Nie zgadzając się z postanowieniem RDOŚ, strona złożyła zażalenie podnosząc, że działki objęte wnioskiem pierwotnie stanowiły jedną działkę o numerze [...], dla której ówczesnemu właścicielowi wydano decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków jednorodzinnych wolnostojących, garażu oraz budynku gospodarczego z infrastrukturą. Działka [...] uległa podziałowi na działki [...] (będące własnością skarżącej) i [...]. Następnie decyzją z 7 listopada 2023 r. nr [...]warunki zabudowy zostały przeniesione na skarżącą. W ocenie strony w obecnej chwili na przedmiotowych działkach można uzyskać pozwolenie na budowę obejmujące budowę trzech domów jednorodzinnych, zatem ustalenia organu są chybione. Ponadto zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo ustalił, że działki sąsiednie nie wykazują znamion zagospodarowania, bowiem w linii drogi asfaltowej wszystkie działki graniczące z działkami objętymi wnioskiem są zabudowane domami jednorodzinnymi z czego dom wybudowany na działce [...] został wzniesiony niedawno, a na działce [...]wybudowano dom letniskowy. Zatem skarżącej nie jest wiadome skąd organ powziął informacje o braku znamion zagospodarowania i przekształcenia na tym terenie. Zdaniem skarżącej nie ustalono w jaki sposób inwestycja mogłaby wpłynąć negatywnie na gatunek jarzębatki.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 30 grudnia 2024 r. GDOŚ utrzymał
w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy podziela stanowisko organu I w kwestii możliwego znaczącego oddziaływania przedmiotowego zamierzenia na obszar Natura 2000 Ostoja K..
Zauważył, że tereny działek [...] i [...] wskazane w lokalizacji planowanej inwestycji, stanowią grunty sklasyfikowane jako grunty orne, grunty zadrzewione oraz zakrzewione na użytkach rolnych oraz nieużytki. Działki znajdują się na terenie niezainwestowanym, w części objętej wnioskiem teren jest niezabudowany. Od strony wschodniej i południowej graniczy z drogą, od strony północnej z pojedynczą zabudową. W kierunku zachodnim analizowany teren sąsiaduje z terenami otwartymi
i lasem. Taka lokalizacja w ocenie organu nie pozwala z całą pewnością wykluczyć znacznej roli tego obszaru dla gatunków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja K..
GDOŚ po przeanalizowaniu dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii możliwego znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego zamierzenia na obszar Natura 2000 Ostoja K..
W jego ocenie lokalizacja inwestycji na gruntach rolniczych i zadrzewionych,
w terenie niezabudowanym, nie pozwala z całą pewnością wykluczyć znacznej roli tego obszaru dla gatunków ptaków stanowiących przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja K..
Organ odwoławczy powołał się przy tym na ekspertyzę przyrodniczą z 2018 r. "Inwentaryzacja cennych siedlisk przyrodniczych kraju, gatunków występujących w ich obrębie oraz stworzenie Banku Danych o Zasobach Przyrodniczych", wykonaną przez M.-Ś. Towarzystwo Ornitologiczne, w której przedmiotowy teren objęty wnioskiem wraz z terenami otaczającymi jest miejscem występowania (siedliskiem) wspomnianej wcześniej pary jarzębatki będącej przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja K.. Zatem w ocenie GDOŚ zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 33 i 34 u.o.p., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja K. nie znajduje uzasadnienia.
Podkreślił również, że planowana inwestycja może spowodować utratę siedlisk gniazdowych w wyniku zmniejszania się powierzchni ekstensywnie użytkowanych rolniczo, utraty bazy pokarmowej w wyniku zaniku gatunków owadów w łowiskach oraz w znacznym stopniu uszczuplić miejsca żerowania. Podał, że jarzębatka jest gatunkiem ciepłolubnym o szerokim spektrum występowania, a jej obecność jest uzależniona od heterogeniczności siedlisk.
GDOŚ na marginesie zaznaczył, że w ocenie organu przedmiotowa działka stanowić może także dogodne siedlisko dla gąsiorka i srokosza.
W dalszej części uzasadnienia odniósł się do zasady ostrożności, jeśli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska" a nie "na korzyść inwestycji". Podstawową zasadą jaką organy administracji kierują się przy ocenie możliwych oddziaływań przedsięwzięć jest tzw. "zasada przezorności" (inaczej: "zasada ostrożności").
GDOŚ zaznaczył, że odmawiając uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 33 ustawy o ochronie przyrody dokonał diagnozy istnienia potencjalnego ryzyka znaczącego wpływu na cele ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja K., które to ryzyko wymaga wszechstronnej i pogłębionej analizy, której nie mogą dokonać organy ochrony środowiska w procedurze uzgodnieniowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że odmowa uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji nie przesądza o kategorycznym zakazie zabudowy na terenie ww. działki i wskazał, iż na konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Raport o odziaływaniu na środowisko jest opracowaniem, które przedstawia zakres i skalę planowanej inwestycji, rozwiązania chroniące środowisko oraz prognozę i opis przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia. Jest on koniecznym elementem oceny oddziaływań na podstawie którego podejmowane są właściwe decyzje.
Jednocześnie odpowiadając na zarzut skarżącej, że analizowane działki powstały z podziału działki nr ewid. [...], dla której Wójt wydał pozytywna decyzję
o warunkach zabudowy, GDOŚ wskazał, że decyzja ta nie była przedmiotem uzgodnienia z RDOŚ. Nie jest też przedmiotem prowadzonego obecnie postępowania administracyjnego, a tym samym pozostaje bez wpływu na nie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego inwestycji zrealizowanej na działce sąsiedniej, wskazał, że kwestie te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ponadto postępowania dotyczące projektów decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działkach sąsiednich stanowią odrębne sprawy administracyjne, a zatem ustalenia
i ocena stanu faktycznego dokonane w sprawach dotyczących innych działek nie podlegają badaniu przez Organ uzgadniający warunki zabudowy dla przedmiotowej działki.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej, w kwestii ograniczenia jej uprawnień właścicielskich, GDOŚ zauważył, że zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia
w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Tego rodzaju sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie. Z przepisu art. 130 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wynika jednoznacznie, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ochroną zasobów środowiska może nastąpić przez poddanie ochronie obszarów lub obiektów na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a więc w niniejszej sprawie na podstawie 25-35 ustawy
o ochronie przyrody.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 16, 17, 33 i 34 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja może znacząco wpłynąć negatywnie na gatunki dla których wyznaczony został obszar Natura 2000 oraz w znaczący sposób pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uzgodnienie pozytywne projektu decyzji o warunkach zabudowy ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy organowi.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła swoje stanowisko tożsame z tym zajętym
w zażaleniu. Ponadto wskazała, że zakupiła działki objęte wnioskiem wraz z warunkami zabudowy dającymi jej pewność co do tego, że na działce będzie mogła wybudować dom. Jak wynika ze stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w W. nie wiadomo kiedy, nie wiadomo jak doszło do wprowadzenia ornitologa, a obszar bez jakiegokolwiek powiadomienia inwestora został objęty w sieci obszaru Natura 2000. Zatem okoliczności te stawiają jej działki w kuriozalnej sytuacji, że kupując działkę pod zabudowę nie może w pełni dysponować swoją nieruchomością zgodnie
z jej przeznaczeniem i nie może wybudować domu, który zaplanowała o wymiarach innych niż w decyzji o warunkach zabudowy, co w sumie budując zgodnie z decyzją
o warunkach zabudowy z 2018 r., która nadal jest ważna i aktualna może objąć zabudowaniami zupełnie większy obszar niż w obecnie przedłożonym projekcie.
Skarżąca odniosła się do art. 33 ustawy o ochronie przyrody, w tym orzecznictwa sadów administracyjnych. W jej ocenie w żaden sposób nie zostało ustalone czy działce objętej wnioskiem, w jakiej odległości czy w jaki sposób inwestycja mogłaby wpłynąć na ten gatunek ptaka
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia RDOŚ stanowił art. 60 ust. 1 oraz 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., według których decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że teren planowanej inwestycji położony jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Ostoja K. [...]. Tym samym, decyzja o warunkach zabudowy dla tego terenu może zostać wydana dopiero po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych w projekcie decyzji organu głównego warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego, a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym; treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2003 r., II SA/Kr 1490/01). Jednocześnie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a., a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie z tym, że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 k.p.a. Szczegółowe zasady ochrony obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni określają przepisy u.o.p.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy,
w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar
w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu).
Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, na obszarach Natura 2000 zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym
w szczególności mogących: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub; 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000; 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania
z innymi obszarami.
Z normy tej nie wynika jednak bezwzględny zakaz zabudowy w obszarze Natura 2000. Wyżej cytowany przepis zabrania lokalizacji inwestycji mogących
w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych, a także w znaczący sposób wpływać negatywnie na gatunki, dla ochrony których obszar został wyznaczony.
Natomiast w myśl art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają
z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organy zasadnie uznały, w ramach postępowania uzgodnieniowego, iż planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na stan opisywanego gatunku ptaków - jarzębatki, które objęte są działaniami ochronnymi, wyznaczonymi w celu zachowania siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Organ wskazał, że zgodnie z inwentaryzacją przyrodniczą na terenie, gdzie planowana jest inwestycja stwierdzono wystąpienie co najmniej jednej jarzębatki (w 2018 r). W związku z realizacją planowanej inwestycji istnieje ryzyko utraty przydatności tego siedliska dla analizowanego gatunku.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że wprawdzie RDOŚ w swoim postanowieniu błędnie (strona 2) wskazał teren inwestycji opisując go jako miejscowość H. gmina P., to niewątpliwie stan faktyczny w tym zakresie został zweryfikowany przez organ odwoławczy. Ponadto organ I instancji na następnie stronie postanowienia wskazał poprawnie teren inwestycyjny jako P..
Wbrew zarzutom skargi organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego. Wyniki tego postępowania znalazły odzwierciedlenie
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
W zaskarżonym postanowieniu wyraźnie zaznaczono, że na podstawie zgromadzonego materiału, zebranego na potrzeby sporządzania Planu Zadań Ochronnych dla obszaru Ostoi K. oraz ekspertyzy przyrodniczej wykonanej na potrzeby uzupełnienia stanu wiedzy o obszarze Natura 2000 Ostoja K. w 2018 r. przez M. – Ś. Towarzystwo Ornitologiczne stwierdzono, że tereny przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich są miejscami rozrodu, a więc i wylęgu młodych, a także żerowania gatunków ptaków wymienionych a na terenie przedmiotowej nieruchomości występuje co najmniej jedna para jarzębatki. Nie jest to zatem jedynie potencjalne siedlisko tego gatunku, ale rewir wykorzystywany przez jego osobniki m.in. do gniazdowania i żerowania. Obecność nielicznej zabudowy nie jest czynnikiem wykluczającym dany teren z zasobu siedlisk jarzębatki (chociaż niewątpliwie mogła pogorszyć jego jakość). Niemniej jednak intensyfikacja zabudowy w danej lokalizacji, tj. nasilenie presji urbanistycznej, może spowodować utratę przydatności tego siedliska dla analizowanego gatunku.
Podkreślić należy, że zakres kompetencji organu w ramach postępowania uzgodnieniowego ogranicza się do zbadania projektu decyzji w granicach przede wszystkim normy art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz tych materiałów, którymi dysponuje z racji posiadania wiedzy specjalistycznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko (vide wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1941/11). Tak też się stało w rozpoznawanej sprawie. W ramach posiadanej kompetencji organ ochrony przyrody stwierdził, że te informacje, które zgromadził w postępowaniu uzgodnieniowym nakazują powołanie się na zasadę przezorności, która determinuje ocenę możliwych oddziaływań wszelakich przedsięwzięć. W konsekwencji odmowę uzgodnienia warunków zabudowy uzasadnił zastosowaniem zasady przezorności.
Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zasada ostrożności nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że w sytuacji gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące,
a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska,
a nie na korzyść inwestycji.
Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17, publ. CBOSA). Istotą zasady przezorności jest bowiem przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 33 u.o.p.
Ma rację skarżąca podnosząc w skardze, iż z samego faktu utworzenia obszaru Natura 2000, nie można wyprowadzać generalnego zakazu wprowadzania jakiejkolwiek zabudowy. Stanowisko to jest zbieżne ze stanowiskiem organu przedstawionym
w zaskarżonym postanowieniu, który wbrew przekonaniu skarżącej nie przesądził kategorycznie, że zamierzona przez nią inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Organy zajmując stanowisko w sprawie jak wykazano powyżej oparły się o ekspertyzę przyrodniczą z 2018 r. – sporządzoną przez M.-Ś. Towarzystwo Ornitologiczne. Wprawdzie nie jest dokumentacja aktualna, nie mniej strona skarżąca nie przedstawiła żadnego innego dokumentu czy opinii zaprzeczającej wnioskom wynikającym z powołanego dokumentu.
Organ słusznie wskazał, że to czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na cele przedmiotowego obszaru winien wykazać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a więc, że
w tym wypadku konieczne jest zastosowanie art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody
i tym samym przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Ze względu na zakres swojej kompetencji organ uzgodnieniowy nie był władny przeprowadzić samodzielnie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mógł on tylko odmówić uzgodnienia przedmiotowej decyzji
o warunkach zabudowy. Przepisy bowiem przewidziały w tym zakresie inną procedurę zawartą w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu bowiem będzie możliwe rzetelne zbadanie, czy planowana inwestycja będzie wpływała znacząco negatywnie na gatunki objęte ochroną. Takie ustalenia wymagają zaś sporządzenia raportu oddziaływania na obszar Natura 2000 (por., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2016 r., sygn. II OSK 1861/14).
Fakt, iż w sąsiedztwie działki, która ma być przedmiotem zainwestowania powstały obiekty budowalne nie może być argumentem, iż wniosek skarżącej winien być uwzględniony. Nie są znane zasady jak doszło do takiej lokalizacji obiektu, jakimi wiadomościami i ekspertyzami dysponował organ oraz czy nie doszło do naruszenia norm ochrony środowiska. Co do wydania wcześniejszych decyzji o warunkach zabudowy, stwierdzić należy, iż decyzje te nie podlegały kontroli Sądu, brak jest informacji w jakich okolicznościach zostały wydane. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż kwestionując dowody na które powołały się organy rozpoznające wniosek, skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu zaprzeczającego wnioskom do których doszły organy. Wskazane w skardze art. 16 i art. 17 ustawy o ochronie przyrody nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie, a zatem nie mogły zostać naruszone. Sam organ I instancji końcowo stwierdził, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza art. 17 ustawy o ochronie przyrody. Skarżąca jedynie zaprezentowała polemikę z ustaleniami organów, twierdząc przy tym niezasadnie, że organy oparły się na hipotetycznych przypuszczeniach. Nie doszło także do naruszenia prawa własności skarżącej.
Z tych wszystkich względów zarzuty skargi naruszenia przepisów procesowych, jak i prawa materialnego, nie zasługiwały na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.