VIII SA/Wa 140/16Przedawnienie ustalenia zobowiązania podatkowego po śmierci spadkodawcy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r., dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok. Sprawa wywodziła się z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] lipca 2015 roku, która ustaliła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. od dochodu R. W. (spadkodawcy). Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i ustalił zobowiązanie w innej kwocie. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym dotyczących naruszenia przepisów o przedawnieniu. Sąd administracyjny, analizując stan prawny i faktyczny, uznał, że kluczowe znaczenie ma kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sąd podkreślił, że w przypadku śmierci podatnika w trakcie roku podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje z mocy prawa, a jego ustalenie wymaga wydania decyzji na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej. Taka decyzja ma charakter konstytutywny i podlega przepisom o przedawnieniu, w tym art. 68 § 1 Op. Sąd ustalił, że obowiązek podatkowy powstał z dniem śmierci spadkodawcy ([...] listopada 2009 r.), a postanowienie o nabyciu spadku uprawomocniło się [...] stycznia 2010 r. Bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 99 Op (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.), ulegał zawieszeniu do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z tym, 3-letni termin na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe upłynął z dniem [...] stycznia 2013 r. Ponieważ postępowanie podatkowe i wydanie decyzji nastąpiło po tym terminie, sąd stwierdził, że zobowiązanie podatkowe nie powstało, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie podatkowe, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku śmierci podatnika i ustalania zobowiązania wobec spadkobierców, a także bezprzedmiotowości postępowania podatkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania zobowiązania podatkowego po śmierci podatnika na podstawie art. 104 Op, a nie odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie art. 100 Op.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, wydana na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej wobec spadkobiercy po zmarłym podatniku, podlega przepisom o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, w szczególności art. 68 § 1 Op?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 104 § 3 Ordynacji podatkowej wobec spadkobiercy podlega przepisom o przedawnieniu, w tym art. 68 § 1 Op.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 104 Op ma charakter konstytutywny i kreuje zobowiązanie podatkowe spadkobiercy. W związku z tym, do jej doręczenia ma zastosowanie 3-letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 1 Op, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, z uwzględnieniem zawieszenia biegu terminu w związku ze spadkiem.
Kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ustalanej decyzją na podstawie art. 104 Ordynacji podatkowej wobec spadkobiercy, jeśli podatnik zmarł w trakcie roku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia rozpoczyna bieg od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, jednakże w przypadku spadkobiercy, bieg terminu jest zawieszony od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej niż do dwóch lat od śmierci spadkodawcy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek podatkowy w przypadku śmierci podatnika w trakcie roku podatkowego powstaje z dniem śmierci. Termin przedawnienia z art. 68 § 1 Op, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, jest zawieszony na podstawie art. 99 Op od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W tej sprawie obowiązek podatkowy powstał z dniem śmierci spadkodawcy ([...] listopada 2009 r.), a postanowienie o nabyciu spadku uprawomocniło się [...] stycznia 2010 r. Zatem bieg 3-letniego terminu przedawnienia rozpoczął się [...] stycznia 2010 r. i upłynął [...] stycznia 2013 r.
Czy postępowanie podatkowe wszczęte i zakończone decyzją po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie podatkowe wszczęte i zakończone decyzją po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro termin na doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe upłynął z dniem [...] stycznia 2013 r., a postępowanie podatkowe zostało wszczęte i zakończone decyzjami wydanymi po tej dacie, to postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
Op art. 233 § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stosuje przepis, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie, jeśli postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Op art. 97 § § 1
Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Op art. 104
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący ustalania zobowiązania podatkowego po śmierci podatnika.
Op art. 104 § § 3
Ordynacja podatkowa
Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania lub stwierdzająca nadpłatę miała być doręczona spadkobiercom.
Op art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Op art. 21 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Powstanie zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania.
Op art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
ppsa art. 208 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, w tym w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Op art. 99
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminów przedawnienia w przypadku śmierci spadkodawcy.
Pomocnicze
updof art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zasady stosowania do rozliczania kosztów uzyskania przychodów w spółkach niebędących osobami prawnymi.
updof art. 45 § ust. 1, ust. 3b, ust. 4 pkt 1 i ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek składania zeznań podatkowych i określania zobowiązania podatkowego.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego na spadkobierców.
Op art. 4
Ordynacja podatkowa
Definicja obowiązku podatkowego.
Op art. 5
Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 6
Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego (art. 68 § 1 Op w zw. z art. 99 Op) poprzez niedoręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w ustawowym terminie. • Bezprzedmiotowość postępowania podatkowego z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego ma charakter konstytutywny • zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy • bieg terminów przewidzianych w art. 68, 70, 71, 77 § 1 oraz art. 80 § 1 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły dwa lata od śmierci spadkodawcy • postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Artur Kot
przewodniczący
Justyna Mazur
sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku śmierci podatnika i ustalania zobowiązania wobec spadkobierców, a także bezprzedmiotowości postępowania podatkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania zobowiązania podatkowego po śmierci podatnika na podstawie art. 104 Op, a nie odpowiedzialności spadkobiercy na podstawie art. 100 Op.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego, które ma znaczenie praktyczne dla wielu podatników i ich spadkobierców. Wyjaśnia skomplikowane zasady dotyczące ustalania zobowiązań podatkowych po śmierci podatnika.
“Zobowiązanie podatkowe przedawnione? Sąd wyjaśnia, kiedy decyzja organu jest spóźniona.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.