VIII SA/Wa 129/24

VIII SA/Wa 129/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna
Iwona Owsińska-Gwiazda
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 916
art. 118 ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 3 listopada 2023r. znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec prowadzenia działań polegających na budowie zbiornika wodnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 3 kwietnia 2023 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "RDOŚ") działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916, z późn. zm., dalej jako "ustawa o ochronie przyrody"), po rozpatrzeniu zgłoszenia D. G. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") w trybie art. 118 ust. 1 tej ustawy zamiaru przeprowadzenia prac polegających na wykonaniu zbiornika wodnego o wymiarach 16x50 m głębokości do 3 m na działce nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...] celem gromadzenia wody do podlewania, wniósł sprzeciw względem planowanych do podjęcia działań polegających na wykonaniu ww. zbiornika wodnego, z uwagi na fakt, że zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wykonanie przedmiotowego zbiornika wodnego, może naruszać art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W myśl tego przepisu zabronione jest podejmowanie działań mogących, osobno lub
w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie pogorszyć stan siedlisk gatunków zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000 oraz w znaczący sposób pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Planowane przedsięwzięcie dotyczy gospodarowania wodą w rolnictwie polegającego na melioracji terenów znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody. W związku z czym w omawianym przypadku wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na działce objętej wnioskiem oraz
w bliskiej odległości od miejsca planowanego zainwestowania w miejscowości [...], stwierdzono występowanie co najmniej 1 pary lerki [...]. Zgodnie z informacjami zawartymi w Standardowym Formularzu Danych (data aktualizacji 2022-03) wielkość populacji na obszarze [...] gatunku [...] [...] wynosi 515-518 par. Z tego wynika, że na analizowanym obszarze podlegającym bezpośredniemu oddziaływaniu związanym z realizacją nowej zabudowy, ilość osobników gatunku [...] stwierdzonego na tym obszarze stanowi około 0,19 % występującego na terenie całego obszaru Natura 2000 [...].
[...] lubi tereny o silnym nasłonecznieniu przypominające step o luźnej glebie i skąpej roślinności - obrzeża suchych prześwietlonych borów, drzewostanów sosnowych, zręby, ugory w pobliżu terenów otwartych - kompleksów leśnych, zgrupowań wysokich drzew, śródleśnych polan, wrzosowisk, nasłonecznionych zrębów, suchych łąk i upraw leśnych. Spotykana na terenach piaszczystych i żwirowych, w okolicach opuszczonych domostw, na zarastających drzewami łąkach z krótką trawą ułatwiającą zdobywanie pokarmu. Unika intensywnie zagospodarowanych krajobrazów rolniczych, zwartych drzewostanów i gęstych zagajników. Badania przeprowadzone w 2018 r. wskazują na spadek liczebności populacji lerki do 198 par. Na podstawie biologii tego gatunku nadmienić należy, że tereny zadrzewione i zakrzewione pośród pól uprawnych
i terenów rolniczych, są odpowiednim miejscem dla występowania, rozrodu i stanowią bazę pokarmową dla [...].
Organ I instancji wskazał, że zmiana sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki powodować będzie następujące oddziaływania: bezpośrednie zniszczenie, uszczuplenie lub fragmentyzację siedlisk gatunków, płoszenie oraz zmianę sposobu wykorzystania przestrzeni przez ptaki, barierę na szlaku wędrówek zwierząt poprzez zwiększoną w okolicy penetrację ludzką. Nieodwracalnie zostanie też zmieniona struktura krajobrazu i w konsekwencji sposób wykorzystania przestrzeni przez gatunki będące celem ochrony obszaru Natura 2000.
Od powyższej decyzji organu I instancji wnioskodawca wniósł odwołanie zarzucając RDOŚ wydanie decyzji z naruszeniem:
1) art. 71 § 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094, ze zm., dalej "u.o.o.ś."), poprzez wadliwe uznanie, że w realiach niniejszego postępowania wymagane jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
2) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji;
3) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braku formalnego wniosku, polegającego na niedołączeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
4) art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz.
682, ze zm., dalej "P.b.", poprzez jego niezastosowanie i nienałożenie postanowieniem obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia;
5) art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie wnioskodawcy o ukończeniu postępowania administracyjnego i uniemożliwienie skarżącemu złożenia wyjaśnień, wniosków;
6) art. 33 ustawy o ochronie przyrody poprzez wadliwe przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie spowoduje, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym
w szczególności pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin
i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000;
7) art. 34 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy względy o charakterze społecznym przemawiały za odstępstwem od zasad określonych w art. 33 ww. ustawy.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji RDOŚ w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej jako "organ odwoławczy" lub "GDOŚ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że zgłoszone przez wnioskodawcę działania polegają na wykonaniu zbiornika wodnego w celu gromadzenia wody do podlewania
o wymiarach 16 m x 50 m i głębokości do 3 m na działce ew. nr [...]miejscowość [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]. Działka ta znajduje się w otulinie [...] Parku Krajobrazowego oraz w obszarze Natura 2000 [...]. Termin prowadzenia działania zaplanowano do 31 grudnia 2023 r. Planowane działania prawidłowo zostały zgłoszone na podstawie art. 118 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, jako działania obejmujące roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe, prowadzone m.in. na obszarach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -5 i 7-9 ww. ustawy, inne niż wymienione w art. 118 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy o ochronie przyrody, wymagające zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska.
GDOŚ wyjaśnił, że w myśl art. 118 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody do prowadzenia ww. działań można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Sprzeciw ten, zgodnie z art. 118 ust. 7 ww. ustawy, może zostać wniesiony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana; 2) prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -5 i 7-9 ustawy o ochronie przyrody, lub obrębów ochronnych wyznaczonych na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym.
Analizując głębokość planowanego zbiornika, wynoszącą wg informacji zawartych w zgłoszeniu do 3 m, a zatem mogącą osiągnąć głębokość równą 3 m,
i położenie zbiornika w granicach użytku gruntowego RVI (grunt orny), organ odwoławczy stwierdził, że planowane działanie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, ze zm., dalej "r.o.o.ś."), tj. gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji stawów o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. e r.o.o.ś. Na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. planowane działanie wymaga zatem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe, zgodnie z treścią art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, uzasadnia wniesienie sprzeciwu w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska RDOŚ, że analizowane działanie stanowi także przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. b r.o.o.ś., tj. gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na melioracji terenów znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, innej niż wymieniona w lit. a. Podkreślił, że katalog urządzeń melioracji wodnych wskazany w art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1478, ze zm.), posiada charakter katalogu zamkniętego. Zgodnie z ww. przepisem urządzeniami melioracji wodnych są: rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania, rurociągi, stacje pomp służące wyłącznie do celów rolniczych, ziemne stawy rybne, groble na obszarach nawadnianych, systemy nawodnień grawitacyjnych oraz systemy nawodnień ciśnieniowych. Zauważył, że planowany do wykonania zbiornik wodny nie stanowi urządzenia melioracji wodnych oraz nie będzie realizowany w granicach użytków gruntowych takich jak łąki, pastwiska, nieużytki rolne, a więc nie sposób go zakwalifikować jako przedsięwzięcie stanowiące melioracje określone w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. a-d r.o.o.ś. Powyższe nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Równocześnie organ odwoławczy nie stwierdził, aby zgłoszone działanie naruszało przepisy dotyczące obszaru Natura 2000 [...] lub [...] Parku Krajobrazowego im. [...].
GDOŚ wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do zgodności zgłoszonego działania z zapisami art. 33 ustawy o ochronie przyrody, dotyczącymi zakazów obowiązujących na terenie obszarów Natura 2000, uznając ostatecznie, że zgłoszone działanie nie będzie naruszać przepisów obowiązujących na terenie obszaru Natura 2000 [...]. Tym samym bezzasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody poprzez wadliwe przyjęcie przez RDOŚ, że planowane przedsięwzięcie spowoduje, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, a także art. 34 tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 35 ust. 3 P.b., GDOŚ podkreślił, że RDOŚ wydając decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu orzekał na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a nie na podstawie przepisów Prawa budowlanego, a tym samym nie mógł naruszyć przywołanego przez skarżącego przepisu.
Organ odwoławczy, mając na uwadze dominujące stanowisko w doktrynie
i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjął, że do instytucji zgłoszenia, o której mowa w art. 118 ustawy o ochronie przyrody, ze względu na brak wyraźnego odesłania nie stosuje się przepisów rozdziału 8a działu 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgłoszenie, o którym mowa w art. 118 ustawy o ochronie przyrody, nie jest wnioskiem w rozumieniu art. 61 k.p.a., tym samym nie wszczyna postępowania administracyjnego; do wszczęcia postępowania dochodzi dopiero wówczas, gdy regionalny dyrektor ochrony środowiska wniesie sprzeciw w formie decyzji, przy czym podkreślić należy, że jest to postępowanie wszczynane z urzędu i to tylko wtedy, gdy zachodzą ustawowe przesłanki do jego wszczęcia i wniesienia sprzeciwu.
W związku z powyższym, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., GDOŚ wskazał, że wszczęcie postępowania nastąpiło w momencie wydania przez RDOŚ decyzji w przedmiocie wniesienia sprzeciwu, nie ma zatem możliwości, by przed wydaniem tej decyzji zastosować art. 61 § 4 i art. 10 § 1 k.p.a.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że RDOŚ orzekał wyłącznie na podstawie materiału dowodowego przedłożonego przez wnioskodawcę
i nie przeprowadził dowodów z innych dokumentów, nieznanych skarżącemu, bowiem przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w analizowanej sprawie nie jest konieczne do jej rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący nie wskazał, jakich konkretnie wyjaśnień i wniosków nie mógł złożyć ani jaki miało to wpływ na wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, że RDOŚ naruszył art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braku formalnego wniosku, polegającego na niedołączeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ odwoławczy wskazał, że z wniesionego przez skarżącego zgłoszenia z 13 marca 2023 r. wyraźnie wynika, że dla planowanego działania nie została wydana decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem, skoro decyzja taka nie została wydana, brak było podstaw i celowości do wzywania skarżącego do jej przedłożenia, zwłaszcza że organ I instancji działał pod rygorem terminu, o którym mowa w art. 118 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody. Postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu regulowane treścią art. 118 ww. ustawy jest postępowaniem prowadzonym w trybie uproszczonym
i odformalizowanym, w którym postępowanie dowodowe jest co do zasady ograniczone do dowodów zgłoszonych przez stronę oraz dowodów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi dysponuje organ prowadzący postępowanie. Co więcej, dopuszczalności wezwania do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w analizowanej sprawie sprzeciwia się treść art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, bowiem niewydanie tej decyzji, w sytuacji gdy jest wymagana, stanowi bezwzględną przesłankę do wniesienia sprzeciwu, a nie do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a.
GDOŚ nie podzielił zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W opinii organu odwoławczego uzasadnienie decyzji organu I instancji wskazuje fakty i dowody,
w oparciu o które przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta, a także wyjaśnia przepisy prawa, które miały zastosowanie w sprawie, w sposób umożliwiający ustalenie, jakimi przesłankami kierował się RDOŚ wnosząc sprzeciw. Konkludując organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie rozstrzygnięcie podjęte przez RDOŚ jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie tej decyzji. Pismem z 5 grudnia 2023 r. skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie GDOŚ. Powyższą decyzję zaskarżył w całości zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jej treść, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie decyzji organu I instancji
w mocy podczas gdy decyzja winna zostać zmieniona lub uchylona albowiem w sprawie niniejszej doszło do rażącego naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a mianowicie:
2) art. 71 § 1 u.o.o.ś., poprzez wadliwe uznanie, że w realiach niniejszego postępowania wymagane jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
3) art. 107 §1 i 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji;
4) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku polegającego na niedołączeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
5) art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie wnioskodawcy o ukończeniu postępowania administracyjnego i uniemożliwienie skarżącemu złożenie wyjaśnień, wniosków;
6) art. 33 ustawy o ochronie przyrody, poprzez wadliwe przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie spowoduje, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym
w szczególności: pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin
i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub, wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000;
7) art. 34 ustawy o ochronie przyrody, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy względy o charakterze społecznym, przemawiały za odstępstwem oda zasad określonym w art. 33 ustawy o ochronie przyrody.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji GDOŚ oraz decyzji RDOŚ oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że ustawodawca w art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. nie wskazał konkretnych sytuacji, w których uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest obligatoryjne, a jedynie odniósł się do przedsięwzięć. Organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku polegającego na niedołączeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. RDOŚ miał obowiązek, stwierdzając konieczność przedłożenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, wydania postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, czego nie uczynił, co czyni decyzję organu I instancji wadliwą, uzasadniającą jej uchylenie. Wydanie merytorycznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę bez prawidłowego wezwania do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 35 ust. 3 P.b., stanowiłoby nie tylko naruszenie ww. przepisu prawa materialnego, ale jednocześnie naruszałoby ogólne zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej i rozwijające tę zasadę przepisy art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Celem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę (przepisy te stosuje się odpowiednio również w przypadku zgłoszenia przeprowadzenie robót budowlanych) nie jest znalezienie podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia, ale takie procedowanie, aby w efekcie postępowania przedstawiony przez inwestora projekt budowlany był prawidłowy i mógł zostać zrealizowany.
W ocenie skarżącego, organ I instancji dopuścił się również naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody, poprzez wadliwe przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie spowoduje, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub, wpłynie negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Organ I instancji w sposób wadliwy przyjął, że na działce objętej wnioskiem oraz w bliskiej odległości od miejsca planowanego przedsięwzięcia występuje co najmniej jedna para lerki [...].
Skarżący wskazał, że planowane przedsięwzięcie polega na wykonaniu zbiornika wodnego. Planowane przedsięwzięcie nie polega zatem na budowie budynku, teren wokół zbiornika, nadal będzie dostępny na wielu gatunków zwierząt tym samym dla wielu gatunków ptaków, nie spowoduje znacznej zmiany dotychczasowego ukształtowania terenu, tym bardziej, że należy, zauważyć, że jest to zbiornik o dość małej powierzchni zaledwie 16x50 metrów, czyli 800 metrów kwadratowych. Ustawodawca zakazał zaś przedsięwzięć które mogą mieć znaczący wpływ na obszary "Natura 2000". Obszar podlegający szczególnej ochronie środowiska to obszar zdefiniowany w art. 6 ustawy o ochronie przyrody, obejmujący zamknięty katalog form ochrony przyrody. Jeśli zatem jakiś teren jest objęty jedną z form ochrony przyrody wskazanych w tym przepisie, to można stwierdzić, że korzysta on ze szczególnych regulacji chroniących ten teren. Przepisy ww. ustawy ustalające regulacje odnoszące się do poszczególnych form ochrony przyrody określają sposób ich ustanawiania oraz zakazy obowiązujące na tych terenach. W przypadku obszaru Natura 2000 ustanowienie tej formy ochrony służyć ma przede wszystkim ochronie zwierząt, roślin lub grzybów oraz ich siedlisk, m.in. przez zachowanie lub odtworzenie ich siedlisk, zapewnienie warunków do bezpiecznego oraz w miarę swobodnego przemieszczania się, a co za tym idzie - zachowania różnorodności biologicznej i możliwości krzyżowania się osobników wewnątrz gatunków. Nie oznacza to jednak, że w związku z tym nie ma możliwości na takim terenie wznoszenia obiektów budowlanych czy prowadzenia działalności gospodarczej. Może to być o tyle utrudnione, że w przypadku wątpliwości, czy realizacja obiektu budowlanego nie wpłynie niekorzystnie na stan siedlisk bądź na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, inwestor może zostać zobligowany do uzyskania decyzji środowiskowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi uznał je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. W ramach rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że sąd administracyjny bada jedynie legalność decyzji organu administracji publicznej, a zatem czy w przypadku poddanej jego kontroli decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się
w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałaby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji
w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja GDOŚ z 3 listopada 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję RDOŚ z 3 kwietnia 2023 r. wnoszącą sprzeciw względem planowanych do podjęcia działań polegających na wykonaniu zbiornika wodnego o wymiarach 16x50 m głębokości do 3 m na działce nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], gmina [...]celem gromadzenia wody do podlewania,
z uwagi na fakt, że zgłoszenie skarżącego dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanych decyzji stanowi art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody.
Zgodnie z art. 118 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie przyrody, zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wymaga prowadzenie, na obszarach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, a także w obrębie cieków naturalnych, działań obejmujących melioracje wodne oraz roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe. Z kolei przepis art. 118 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że do prowadzenia działań, o których mowa w art. 118 ust. 1, można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu.
Stosownie do art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi, w drodze decyzji, sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana. Stosownie do art. 118 ust. 7 pkt 2 ww. ustawy, regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, lub obrębów ochronnych wyznaczonych na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym.
Nie budzi wątpliwości w kontrolowanej sprawie, że teren inwestycji zlokalizowany jest na działce, która to znajduje się w otulinie [...] Parku Krajobrazowego oraz w obszarze Natura 2000 [...].
W ocenie Sądu, organ odwoławczy analizując głębokość planowanego zbiornika, wynoszącą wg informacji zawartych w zgłoszeniu do 3 m, a zatem mogącą osiągnąć głębokość równą 3 m, i położenie zbiornika w granicach użytku gruntowego RVI (grunt orny), prawidłowo stwierdził, że planowane działanie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f r.o.o.ś., tj. gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na realizacji stawów
o głębokości nie mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. e r.o.o.ś.
Słusznie w związku z tym wskazał organ odwoławczy, że dla tego rodzaju przedsięwzięć, w myśl art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., wymagane jest uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Stanowisko powyższe wynika z art. 118 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w stosunku do których nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, do zgłoszenia, o którym mowa
w art. 118 ust. 1 ww. ustawy, należy dołączyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skarżący do zgłoszenia nie dołączył takiej decyzji. Na podstawie zaś art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. planowane działanie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe z kolei, zgodnie z treścią art. 118 ust. 7 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, uzasadniało wniesienie przez RDOŚ sprzeciwu w przedmiotowej sprawie.
Trafnie GDOŚ wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do zgodności zgłoszonego działania z zapisami art. 33 ustawy o ochronie przyrody, dotyczącymi zakazów obowiązujących na terenie obszarów Natura 2000, uznając ostatecznie, że zgłoszone działanie nie będzie naruszać przepisów obowiązujących na terenie obszaru Natura 2000 [...]. Dlatego też bezzasadny jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 33 i art. 34 ustawy o ochronie przyrody poprzez wadliwe przyjęcie przez RDOŚ, że planowane przedsięwzięcie spowoduje, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywne oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszy stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
W związku z powyższym, prawidłowo w niniejszej sprawie został wniesiony sprzeciw w stosunku do planowanych działań skarżącego. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego powołanych w skardze.
W niniejszej sprawie do zgłoszenia nie dołączono decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji, zatem nie został spełniony wymóg określony w art. 118 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Dodatkowo wypada zauważyć, że dla inwestycji nie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje fakty i dowody, w oparciu o które niniejsza sprawa została rozstrzygnięta, a także wyjaśnia przepisy prawa, które miały zastosowanie w sprawie, w sposób umożliwiający ustalenie, jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję RDOŚ wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszonych działań. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób wyczerpujący zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Rację ma wprawdzie skarżący, że w niniejszej sprawie GDOŚ naruszył art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie wnioskodawcy o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Jednakże zauważyć należy, że z założenia instytucja zgłoszenia na podstawie art. 118 ustawy o ochronie przyrody jest postępowaniem prowadzonym w trybie uproszczonym, w którym postępowanie dowodowe jest, co do zasady, ograniczone do dowodów zgłoszonych przez stronę oraz dowodów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi dysponuje organ prowadzący postępowanie. W niniejszej sprawie na zebrany materiał dowodowy składa się wyłącznie zgłoszenie oraz odwołanie, wniesione przez samego skarżącego. Organy obu instancji orzekały w oparciu o zgłoszenie, które spełniło wszystkie przesłanki wskazane w art. 118 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, nie przeprowadzając dodatkowego postępowania wyjaśniającego ani nie gromadząc dodatkowych dowodów w sprawie. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że organy orzekały w sprawie o znaną skarżącemu dokumentację.
Istotne w niniejszej sprawie jest, że zgłoszone przez skarżącego działanie, polegające na budowie stawu o głębokości do 3 m w granicach użytku gruntowego RVI (grunt orny), stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f r.o.o.ś. W związku z powyższym, na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś., działanie to wymaga uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, a w zgłoszeniu z 13 marca 2023 r. sam skarżący oświadczył, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia taka decyzja nie została wydana. W związku z tym, żadne dodatkowe wyjaśnienia lub wnioski skarżącego nie miałyby wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy posiadał bowiem wszystkie niezbędne informacje i dowody do wydania zaskarżonej decyzji.
Zauważyć również należy, że dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez stronę powołującą się na owo naruszenie prawa, jakich czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ ww. przepisu. Skarżący nie wskazał natomiast, jakich konkretnie wyjaśnień i wniosków nie mógł złożyć, ani jaki miało to wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Dlatego też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.