Orzeczenie · 2017-04-04

VIII SA/Wa 1112/16Odmowa wszczęcia postępowania wygaszenie decyzji podatkowych

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2017-04-04
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek VATwygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowość decyzjiwadliwość decyzjiodmowa wszczęcia postępowaniaOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarżącyorgan podatkowy

Sprawa dotyczyła skargi K. L. i I. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia 20 decyzji podatkowych dotyczących podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. oraz za cały rok 1994. Skarżący twierdzili, że decyzje te zostały wydane dla jednostki (małżonków), która nie powinna być uznana za podatnika VAT, a zatem stały się bezprzedmiotowe i powinny zostać wygaszone na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 165a § 1 Op, argumentując, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie może zastępować nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji, a wadliwość decyzji od samego początku nie czyni jej bezprzedmiotową. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe. Sąd podkreślił, że art. 258 § 1 Op dotyczy decyzji niewadliwych, które stały się bezprzedmiotowe, a nie decyzji wadliwych od początku. Wskazywana przez skarżących wadliwość decyzji nie stanowiła podstawy do zastosowania art. 258 § 1 Op, a w sytuacji, gdy brak było podstaw do wszczęcia postępowania, zasadne było zastosowanie art. 165a § 1 Op. Sąd uznał również, że niektóre z kwestionowanych decyzji nie występowały już w obrocie prawnym, gdyż zostały uchylone w trybie wznowienia postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji podatkowych (art. 258 Op) i odmowy wszczęcia postępowania (art. 165a Op), zwłaszcza w kontekście wadliwych decyzji wydanych dla nieprawidłowych podmiotów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący próbowali wykorzystać tryb wygaśnięcia decyzji do usunięcia wadliwych decyzji, zamiast skorzystać z właściwych trybów nadzwyczajnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji podatkowej, która zdaniem strony jest wadliwa od początku (wydana dla nieistniejącego podatnika), może być podstawą do wszczęcia postępowania na podstawie art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji może dotyczyć jedynie decyzji, które były ważne, lecz stały się bezprzedmiotowe. Wadliwość decyzji od początku nie czyni jej bezprzedmiotową i wymaga innych trybów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 258 § 1 Op) służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji niewadliwych, które dopiero później stały się bezprzedmiotowe. Wadliwość decyzji od samego początku nie może być usunięta w tym trybie. W przypadku, gdy wniosek dotyczy decyzji wadliwych, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Op.

Czy organ podatkowy ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeśli wnioskodawca wskazuje na wadliwość decyzji, a nie na jej bezprzedmiotowość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wniosek nie spełnia wymogów formalnych lub merytorycznych dla wszczęcia postępowania, organ powinien odmówić jego wszczęcia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Dyrektor IS zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ skarżący nie wskazali przesłanki z art. 258 § 1 Op (bezprzedmiotowość), lecz wadliwość decyzji. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 165a § 1 Op, który pozwala na odmowę wszczęcia postępowania.

Czy decyzje podatkowe, które zostały wydane dla podmiotu, który nie powinien być uznany za podatnika, są bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 258 § 1 Op?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość decyzji od samego początku, w tym wydanie jej dla nieprawidłowego podmiotu, nie czyni jej bezprzedmiotową w rozumieniu art. 258 § 1 Op.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość decyzji oznacza sytuację, gdy decyzja straciła swój przedmiot, a nie gdy była wadliwa od momentu wydania. Wadliwość decyzji, nawet jeśli dotyczy podmiotu, który nie powinien być uznany za podatnika, nie jest równoznaczna z jej bezprzedmiotowością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji podatkowych.

Przepisy (13)

Główne

Op art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Op art. 258 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa.

Pomocnicze

Op art. 258 § 1a

Ordynacja podatkowa

Op art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1 - utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji

Op art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 5 i 6 - przesłanki wznowienia postępowania

Op art. 249 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1 - przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji

Op art. 121

Ordynacja podatkowa

zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów

Op art. 122

Ordynacja podatkowa

zasada prawdy obiektywnej

Op art. 123 § 1

Ordynacja podatkowa

zasada czynnego udziału strony w postępowaniu

Op art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

organ podatkowy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia

ppsa art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

zakres kontroli sądu

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

oddalenie skargi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 258 § 1 Op) dotyczy decyzji niewadliwych, które stały się bezprzedmiotowe, a nie decyzji wadliwych od początku. • Wadliwość decyzji, w tym wydanie jej dla podmiotu, który nie powinien być uznany za podatnika, nie czyni jej bezprzedmiotową w rozumieniu art. 258 § 1 Op. • W przypadku, gdy wniosek nie spełnia wymogów do wszczęcia postępowania, organ powinien odmówić jego wszczęcia na podstawie art. 165a § 1 Op. • Decyzje, które zostały uchylone w trybie wznowienia postępowania, nie istnieją już w obrocie prawnym i nie można stwierdzić ich wygaśnięcia.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawcy argumentowali, że wadliwe decyzje wydane dla nieistniejącego podatnika powinny zostać wygaszone na podstawie art. 258 § 1 Op. • Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 165a, 121, 122, 123, 208, 258) poprzez błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie może zastępować nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. • Wadliwość decyzji od samego początku nie może zostać usunięta na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 Op. • Spory dotyczące wadliwych w ocenie podatników decyzji, należy zaś rozstrzygać w innych postępowaniach.

Skład orzekający

Marek Wroczyński

przewodniczący

Sławomir Fularski

sędzia

Artur Kot

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji podatkowych (art. 258 Op) i odmowy wszczęcia postępowania (art. 165a Op), zwłaszcza w kontekście wadliwych decyzji wydanych dla nieprawidłowych podmiotów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący próbowali wykorzystać tryb wygaśnięcia decyzji do usunięcia wadliwych decyzji, zamiast skorzystać z właściwych trybów nadzwyczajnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na precyzyjne rozróżnienie między wadliwością a bezprzedmiotowością decyzji podatkowych oraz zastosowanie art. 165a Op.

“Wadliwa decyzja podatkowa to nie to samo co bezprzedmiotowa – WSA wyjaśnia, kiedy można żądać wygaśnięcia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst