VII U 677/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która odmówiła jej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia u M. S. od dnia 28 września 2015 roku. Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji, twierdząc, że podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Podniosła zarzut, że organ rentowy nie zweryfikował jej stanu zdrowia, który był kluczowy dla oceny sytuacji, oraz nie ustalił, czy nawiązanie stosunku pracy faktycznie miało miejsce. Zaznaczyła, że problemy zdrowotne i późniejsza ciąża wykluczały wykonywanie obowiązków pracowniczych i uzasadniały skorzystanie ze zwolnienia lekarskiego. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, argumentując, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru (art. 83 k.c.) i z naruszeniem zasad współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.), a celem stron było jedynie uzyskanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, uznał umowę o pracę za pozorną. Stwierdził brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy przez A. K. na rzecz M. S. po dacie 28 września 2015 roku. Ustalony w umowie zakres obowiązków nie był realizowany, a niektóre z nich były niemożliwe do wykonania z uwagi na brak uprawnień. Analiza finansowa M. S. wykazała brak możliwości finansowych do wypłacania tak wysokiego wynagrodzenia. Dodatkowo, opóźnienie w zgłoszeniu A. K. do ubezpieczeń społecznych i antydatowanie umowy o pracę wskazywały na próbę stworzenia pozorów zatrudnienia. Sąd uznał, że celem stron było uzyskanie świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a nie faktyczne nawiązanie stosunku pracy. W związku z tym, odwołanie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie pozorności umowy o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, analiza finansowa pracodawcy jako dowód pozorności, znaczenie faktycznego wykonywania pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja dotycząca pozorności i wymogów faktycznego zatrudnienia ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta między pracownikiem a pracodawcą, która nie wiąże się z faktycznym wykonywaniem pracy, a jedynie z celem uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, może stanowić podstawę do podlegania tym ubezpieczeniom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę, która nie wiąże się z jej faktycznym wykonywaniem, a zgłoszenie do ubezpieczenia następuje tylko pod pozorem istnienia tytułu ubezpieczenia w postaci zatrudnienia, nie skutkuje w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla stwierdzenia podlegania ubezpieczeniom społecznym jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach podporządkowania pracodawcy. W analizowanej sprawie brak było dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy, a analiza finansowa pracodawcy, okoliczności zawarcia umowy oraz opóźnienie w zgłoszeniu do ZUS wskazywały na pozorność umowy i cel uzyskania świadczeń, co wyklucza podleganie ubezpieczeniom.
Czy umowa o pracę zawarta dla pozoru w rozumieniu art. 83 k.c. może rodzić skutki prawne w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę zawarta dla pozoru, bez zamiaru rzeczywistego wykonywania pracy i z celem ukrycia braku zatrudnienia, nie może rodzić skutków prawnych i stanowić podstawy do uznania, że osoba, która zawarła taką umowę, podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego o pozorności i orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zamiar podlegania ubezpieczeniom społecznym bez rzeczywistego wykonywania umowy o pracę świadczy o fikcyjności zgłoszenia. W sytuacji, gdy strony umowy o pracę mają jedynie intencję włączenia do ubezpieczenia społecznego pod pozorem zatrudnienia, umowa nie może rodzić skutków prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| M. S. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe obejmują osoby fizyczne będące pracownikami.
u.s.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek ubezpieczeń trwa od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Definicja pracownika jako osoby zatrudnionej między innymi na podstawie umowy o pracę.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy jako zobowiązania pracownika do wykonywania pracy w warunkach podporządkowania pracodawcy za wynagrodzeniem.
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania przez sąd ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę zawarta dla pozoru, bez zamiaru faktycznego wykonywania pracy. • Brak dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy przez ubezpieczoną. • Niewystarczające możliwości finansowe pracodawcy do wypłacania ustalonego wynagrodzenia. • Opóźnienie w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych i antydatowanie umowy. • Cel uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych jako główny motyw zawarcia umowy.
Odrzucone argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez ubezpieczoną pomimo problemów zdrowotnych i ciąży. • Nierozważenie przez organ rentowy stanu zdrowia ubezpieczonej. • Umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczeń chorobowych i macierzyńskich, ale faktycznie realizowana.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę została zawarta dla pozoru w rozumieniu art. 83 k.c. • prawdziwym motywem jej zatrudnienia nie było świadczenie pracy na rzecz pracodawcy za wynagrodzeniem, lecz wyłącznie uzyskanie świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa • nie można stwierdzić pozorności oświadczeń woli stron o zawarciu umowy o pracę, w sytuacji, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca pracę tę przyjmował • nie jest możliwe, aby wykonanie powyższych czynności skutecznie obejmowało taki wymiar godzinowy • nie wydaje się wiarygodne i potwierdzone w przeprowadzonym przez Sąd postępowaniu, by M. S. , zanim został oficjalnie ogłoszony konkurs ofert, kilka miesięcy wstecz, miała już wiedzę o tym konkursie i z tak dużym wyprzedzeniem przygotowywała ofertę projektu
Skład orzekający
Agnieszka Stachurska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie pozorności umowy o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, analiza finansowa pracodawcy jako dowód pozorności, znaczenie faktycznego wykonywania pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego argumentacja dotycząca pozorności i wymogów faktycznego zatrudnienia ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS i sądy weryfikują umowy o pracę pod kątem ich rzeczywistego charakteru, zwłaszcza gdy pojawia się podejrzenie wykorzystania systemu ubezpieczeń społecznych w celu uzyskania świadczeń. Jest to ważny temat dla pracodawców i pracowników.
“Czy umowa o pracę zawarta w ciąży to zawsze legalne zatrudnienie? Sąd rozstrzyga o pozorności umowy z ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.