VII U 2354/24Pozorną umowa o pracę z ZUS
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej M.Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdził, że nie podlega ona obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu) jako pracownik u płatnika składek D.Z. od 1 listopada 2023 r. ZUS uznał, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru, w celu obejścia prawa i zapewnienia ubezpieczonej nienależnych świadczeń, wskazując na brak dowodów faktycznego wykonywania pracy. Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji, twierdząc, że praca była wykonywana na jej rzecz na uzgodnionych warunkach. Sąd Okręgowy w Gdańsku, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił stan faktyczny, w tym zawarcie umowy o pracę z dnia 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem 4300 zł brutto, na stanowisku obsługi biurowej. Sąd analizował zeznania stron, dokumenty dotyczące działalności gospodarczej płatnika (transport kurierski), historię zatrudnienia ubezpieczonej (wcześniej pracownik ZUS, urlop macierzyński, ciąża), a także fakt, że płatnik składek jest mężem ubezpieczonej i prowadzi działalność w miejscu ich zamieszkania. Sąd nie uznał umowy o pracę za dowód istnienia stosunku pracy, oceniając ją jako pozorną. Wskazano na brak dowodów faktycznego wykonywania pracy w warunkach podporządkowania, brak służbowego sprzętu, nieracjonalność zatrudnienia w kontekście kosztów i przychodów działalności gospodarczej płatnika, a także na okoliczności związane z ciążą ubezpieczonej i opieką nad dzieckiem. Sąd uznał, że umowa miała na celu jedynie uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W związku z tym, odwołanie zostało oddalone, a ubezpieczona obciążona kosztami zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie pozorności umów o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w sytuacjach rodzinnych i związanych z ciążą.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie kluczowe są dowody na brak faktycznego wykonywania pracy i podporządkowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy umowa o pracę zawarta między małżonkami, gdzie jedno z nich jest płatnikiem składek, a drugie pracownikiem, która została zawarta w okresie ciąży pracownicy i po ustaniu jej poprzedniego zatrudnienia, a przed planowanym skorzystaniem ze świadczeń chorobowych i macierzyńskich, stanowi tytuł do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, czy też jest umową pozorną zawartą w celu obejścia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o pracę zawarta w takich okolicznościach, bez faktycznego wykonywania pracy w warunkach podporządkowania i rzeczywistej potrzeby gospodarczej pracodawcy, jest umową pozorną i nie stanowi tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że brak było faktycznego wykonywania pracy w warunkach stosunku pracy, podporządkowania pracodawcy oraz rzeczywistej potrzeby gospodarczej zatrudnienia. Okoliczności zawarcia umowy (ciąża, brak poprzedniego zatrudnienia, bliskie pokrewieństwo stron, nieracjonalność kosztów) wskazywały na pozorność umowy i zamiar uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| D. Z. | osoba_fizyczna | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, w tym elementy: osobiste wykonywanie pracy zarobkowej, na rzecz podmiotu zatrudniającego (na jego ryzyko), w warunkach podporządkowania.
ustawa systemowa art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez pracowników.
ustawa systemowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja pracownika jako osoby pozostającej w stosunku pracy.
ustawa systemowa art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe podleganie ubezpieczeniu chorobowemu przez osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1.
ustawa systemowa art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowe podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu przez osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
ustawa systemowa art. 13 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom przez pracowników - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Moc dowodowa dokumentów urzędowych.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Moc dowodowa dokumentów prywatnych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sporu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w wyroku.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § § 2
Ustalenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego wykonywania pracy w warunkach stosunku pracy. • Brak podporządkowania pracownika pracodawcy. • Brak rzeczywistej potrzeby gospodarczej zatrudnienia pracownika. • Okoliczności zawarcia umowy (ciąża, bliskie pokrewieństwo, nieracjonalność kosztów) wskazują na pozorność. • Umowa zawarta dla pozoru w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę została zawarta i powinna być uznana za ważny tytuł do ubezpieczeń społecznych. • Praca była wykonywana na rzecz płatnika składek. • Nie było zamiaru obejścia prawa ani pozorności umowy.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę została zawarta w celu obejścia prawa i dla pozoru • nie zostały przedłożone dowody aktywności ubezpieczonej na zajmowanym przez nią stanowisku • nie wykazał, aby zatrudnienie ubezpieczonej było ekonomicznie uzasadnione • nie wykazano świadczenia pracy w warunkach podporządkowania • umowa o pracę zawarta wyłącznie w celu nabycia prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nosi cechę pozorności
Skład orzekający
Joanna Wojnicka-Blicharz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie pozorności umów o pracę w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, zwłaszcza w sytuacjach rodzinnych i związanych z ciążą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, gdzie kluczowe są dowody na brak faktycznego wykonywania pracy i podporządkowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują umowy o pracę pod kątem ich rzeczywistego charakteru, szczególnie gdy mogą być zawarte w celu uzyskania świadczeń socjalnych, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy umowa o pracę z żoną w ciąży to sposób na świadczenia z ZUS? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.