VII U 192/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z odwołania A. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS zakwestionował aneksy do umowy zlecenia z dnia 1 lutego 2024 r. i 1 maja 2024 r., które podniosły wynagrodzenie A. G. z kwoty 6.777,24 zł do 8.946,97 zł, a następnie do 9.000 zł. Organ rentowy uznał te aneksy za czynność pozorną, zawartą w celu obejścia prawa i uzyskania wyższych świadczeń chorobowych, zwłaszcza w kontekście późniejszej ciąży A. G. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, nie podzielił stanowiska ZUS. Ustalono, że A. G. była wysoce cenionym pracownikiem, z długim stażem i znaczącym wkładem w rozwój firmy płatnika składek, M. Z. (1). Jej obowiązki wykraczały poza standardowe zadania zleceniobiorcy, obejmując nadzór nad innymi pracownikami i zastępowanie właściciela. Sukcesy zawodowe, w tym nagradzane projekty, również przemawiały za uzasadnieniem podwyżki. Sąd podkreślił, że ZUS nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie tezy o pozorności aneksów, opierając się jedynie na zbiegu okoliczności (podwyżka i ciąża). Co więcej, pierwsza podwyżka nastąpiła na 7 miesięcy przed tym, jak A. G. dowiedziała się o ciąży. W związku z tym sąd uznał aneksy za ważne i skuteczne, a podwyżkę wynagrodzenia za uzasadnioną. W rezultacie sąd zmienił zaskarżone decyzje ZUS, ustalając, że A. G. podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2024 r. do 31 października 2024 r. oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 15 kwietnia 2024 r. do 31 października 2024 r., z podstawą wymiaru składek wykazaną przez płatnika. Sąd zasądził również od ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz A. G.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie podwyżek wynagrodzeń zleceniobiorców w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych, ciężar dowodu w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek, ocena pozorności czynności prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zleceniobiorcy o wysokich kwalifikacjach i znaczącym wkładzie w działalność płatnika. Ocena indywidualna każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy aneksy do umowy zlecenia podnoszące wynagrodzenie zleceniobiorcy, zawarte w okresie poprzedzającym ciążę i wystąpienie o zasiłek chorobowy, mogą być uznane za czynność pozorną lub zmierzającą do obejścia prawa w kontekście ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podwyżka wynagrodzenia jest uzasadniona rzeczywistym zakresem obowiązków, doświadczeniem, stażem pracy, sukcesami zawodowymi zleceniobiorcy oraz jego wkładem w rozwój działalności płatnika składek, a nie jest jedynie sposobem na uzyskanie wyższych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że podwyżka wynagrodzenia A. G. była uzasadniona jej wysokimi kwalifikacjami, doświadczeniem, zakresem obowiązków (w tym nadzorem nad innymi pracownikami) oraz sukcesami zawodowymi, które przyczyniały się do rozpoznawalności firmy i pozyskiwania klientów. Brak było dowodów na pozorność czynności prawnej, a ZUS nie udowodnił, że aneksy były zawarte wyłącznie w celu obejścia prawa. Kluczowe było również to, że pierwsza podwyżka nastąpiła na długo przed tym, jak ubezpieczona dowiedziała się o ciąży.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku kwestionowania przez ZUS ważności postanowień umowy zlecenia dotyczących wynagrodzenia jako czynności pozornej lub zmierzającej do obejścia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na organie rentowym, który musi wykazać pozorność umowy lub jej sprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym organ rentowy, kwestionując ważność umowy lub jej postanowień, musi przedstawić stosowne dowody na poparcie swoich twierdzeń, a nie opierać się jedynie na przypuszczeniach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| M. Z. (1) | osoba_fizyczna | płatnik składek (zainteresowany) |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (23)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 20 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1 i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 41 § ust. 12 i 13
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 86 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 477(14) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 7
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 77
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 80
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 1) lit. c
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.s.u.s. art. 83a § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.p. art. 13
Kodeks pracy
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podwyżka wynagrodzenia była uzasadniona doświadczeniem, stażem, zakresem obowiązków i sukcesami zawodowymi A. G. • ZUS nie udowodnił pozorności aneksów do umowy zlecenia. • Pierwsza podwyżka wynagrodzenia nastąpiła na długo przed tym, jak A. G. dowiedziała się o ciąży.
Odrzucone argumenty
Aneksy do umowy zlecenia podnoszące wynagrodzenie były pozorne i zawarte w celu obejścia prawa. • Podwyżka wynagrodzenia była motywowana planowaną ciążą i chęcią uzyskania wyższych świadczeń chorobowych.
Godne uwagi sformułowania
podstawa wymiaru składek została ustalona w celu umożliwienia jej uzyskania wyższych świadczeń przysługujących z tytułu zasiłku chorobowego • podwyższenie wynagrodzenia odwołującej się było uzasadnione jej wykształceniem, doświadczeniem zawodowym, stażem pracy oraz zasługami i sukcesami • organ rentowy nie dysponuje żadnym dowodem świadczącym o aneksowaniu umowy w celu umożliwienia jej uzyskania wyższych świadczeń • nadmierne podwyższenie wynagrodzenia pracownika w zakresie prawa ubezpieczeń społecznych może być bowiem ocenione jako dokonane z zamiarem nadużycia prawa do świadczeń • ciężar dowodu spoczywa na organie rentowym, który musi udowodnić pozorności umowy lub jej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Dorota Michalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie podwyżek wynagrodzeń zleceniobiorców w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych, ciężar dowodu w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek, ocena pozorności czynności prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zleceniobiorcy o wysokich kwalifikacjach i znaczącym wkładzie w działalność płatnika. Ocena indywidualna każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie pozorności czynności prawnej przez ZUS i jak sąd ocenia uzasadnienie podwyżek wynagrodzeń w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych, szczególnie w sytuacjach związanych z ciążą.
“ZUS kwestionuje podwyżkę pensji zleceniobiorczyni w ciąży – sąd wyjaśnia, kiedy to uzasadnione!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.