VII SO/WA 2/25

VII SO/Wa 2/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
II OZ 497/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-16
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny -art.55 ustawy PoPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 54 §2, art. 55 §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody [...] o wymierzenie Radzie Gminy J. grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie postanawia: wymierzyć Radzie Gminy J. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych za nieprzekazanie skargi Wojewody [...] z 6 marca 2024 r. (na uchwałę Nr [...] Rady Gminy J. z [...] września 2023 r.) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie.
Uzasadnienie
Pismem z 15 stycznia 2025 r. Wojewoda [...] złożył wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Radzie Gminy J. grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z [...] marca 2024 r. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy J. z [...] września 2023 r.
W odpowiedzi na złożony przez Wojewodę [...] wniosek Rada Gminy J. wniosła o jego oddalenie. Podała, że 19 marca 2024 r. do Urzędu Gminy J. wpłynęła przedmiotowa skarga. W skardze tej Wojewoda [...] nie podał jej podstawy prawnej, a tym samym nie określił w jakim trybie składa skargę oraz nie pouczył organu o obowiązku jej przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powyższe spowodowało, że Gmina J. nie wychwyciła zmiany przepisów dotyczących przekazywania skarg do sądów administracyjnych i uznała, że skarga została jej przesłana wyłącznie do wiadomości. Tym samym od dnia 19 marca 2024 r. Gmina trwała w błędnym przekonaniu, że Wojewoda [...] złożył skargę bezpośrednio do Sądu wraz z przekazaną mu uprzednio kompletną dokumentacją planistyczną i trwała w oczekiwaniu na wyznaczenie terminu rozprawy, bądź ewentualne wezwanie do uzupełnienia brakujących dokumentów.
Z akt sprawy wynika, że skarga Wojewody [...] z 6 marca 2024 r. (data wpływu do organu – 19 marca 2024 r.) wraz z aktami planistycznymi i odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 6 lutego 2025 r. Powyższą skargę zarejestrowano pod sygn. akt: VII SA/Wa 352/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Sąd wyjaśnia, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, tj. doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, ale również funkcja represyjna. Jest to ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Wszak należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: I OZ 328/12).
Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że skarga z 6 marca 2024 r. nie została przekazana przez organ administracji publicznej, tj. Radę Gminy J., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie. Jak wynika bowiem z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 352/25, skarga Wojewody [...] wpłynęła do organu 19 marca 2024 r. Oznacza to zatem, że termin na przekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie upłynął 18 kwietnia 2024 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami planistycznymi została przekazana dopiero 6 lutego 2025 r. (tj. w reakcji na doręczenie Radzie Gminy J. wniosku o wymierzenie grzywny), a więc z ponad dziewięciomiesięcznym opóźnieniem.
W tej sytuacji grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania organu, który uchybił terminowi przekazania skargi, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia skarżącego prawa do sądu. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 1000 zł wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. Sąd wziął przy tym pod uwagę, że organ przekroczył termin przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy o ponad dziewięć miesięcy, a po otrzymaniu odpisu wniosku przekazał Sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami planistycznymi. Jednocześnie Sąd ocenił, że przedstawione przez Radę Gminy J. argumenty nie mogą przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia grzywny. Przede wszystkim zauważyć w tym kontekście trzeba, że obowiązek przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni, unormowany w art. 54 p.p.s.a., funkcjonuje w obrocie prawnym od momentu wejścia w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z tą zmianą, że do 14 sierpnia 2015 r. termin na wykonanie obowiązku rozpoczynał swój bieg od wniesienia skargi, nie zaś tak jak obecnie – od dnia jej otrzymania przez organ). Ponadto treść przedmiotowej skargi nie budzi wątpliwości co do tego, że była ona kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej petitum Wojewoda [...] określił, że kieruje ją do ww. Sądu za pośrednictwem Rady Gminy J. Podał ponadto, powołując się na art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, że postępowanie sądowe jest wolne od opłat, jak i wskazał (powołując się na art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), że pismo Wojewody [...] nie może być obarczone brakami formalnymi w tym przepisie wymienionymi. Również we wnioskach skargi Wojewoda [...] powołał się na art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Z powołanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.