VII SA/Wa 718/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze sprzeciwu M.T. od postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 458.335,71 zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WINB uzasadnił swoje rozstrzygnięcie naruszeniem przez PINB art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wskazując, że organ I instancji nie rozważył możliwości zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze, zamiast grzywny. Skarżący zarzucił WINB naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak rozpoznania zarzutów zażalenia, w tym dotyczących błędnego ustalenia wysokości grzywny i uznania całości obiektu za budynek. WSA oddalił sprzeciw, stwierdzając, że WINB prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że ocena, który środek egzekucyjny jest najmniej uciążliwy, należy do organu I instancji, a WINB jedynie wskazał na potrzebę takiego rozważenia, nie naruszając zasady dwuinstancyjności. WSA zaznaczył również, że w postępowaniu ze sprzeciwu nie bada się merytorycznych zarzutów dotyczących zasadności egzekucji czy wysokości grzywny, gdyż te kwestie mogą być przedmiotem kontroli sądu dopiero w skardze na ostateczne rozstrzygnięcie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście środków egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach budowlanych i egzekucyjnych. Podkreślenie zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasadności egzekucji czy wysokości grzywny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy (WINB) prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając postanowienie organu I instancji (PINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozpoznać zarzuty zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WINB prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez niedostateczne rozważenie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że WINB prawidłowo stwierdził naruszenie przez PINB zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7 § 2 u.p.e.a.), nie rozważając wystarczająco wykonania zastępczego jako alternatywy dla grzywny. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było uzasadnione, aby umożliwić mu dokonanie właściwych ustaleń w tym zakresie, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności.
Czy organ odwoławczy (WINB) naruszył zakaz reformationis in peius, uchylając postanowienie o nałożeniu grzywny i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WINB nie naruszył zakazu reformationis in peius, ponieważ nie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w celu nałożenia na skarżącego bardziej niekorzystnego środka egzekucyjnego. Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie jest zmianą rozstrzygnięcia na niekorzyść strony w rozumieniu tego zakazu.
Uzasadnienie
Zakaz reformationis in peius dotyczy sytuacji, gdy organ odwoławczy zmienia rozstrzygnięcie na niekorzyść strony odwołującej się. W tym przypadku WINB uchylił postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, co nie stanowiło bezpośredniego nałożenia bardziej niekorzystnego środka egzekucyjnego, a jedynie stworzyło możliwość jego zastosowania przez organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego może merytorycznie rozstrzygać zarzuty dotyczące zasadności egzekucji, wysokości grzywny lub tego, czy egzekwowany obowiązek podlega wykonaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd w postępowaniu ze sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiego postanowienia (art. 64e p.p.s.a.). Merytoryczne zarzuty dotyczące istoty sprawy mogą być przedmiotem kontroli sądu dopiero w skardze na ostateczne rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Instytucja sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego ma ograniczony zakres kontroli. Sąd bada jedynie, czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wszelkie zarzuty dotyczące zasadności egzekucji, wysokości grzywny czy kwalifikacji prawnej obiektu podlegającego rozbiórce wykraczają poza zakres tej kontroli i mogą być podnoszone w późniejszym etapie postępowania.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazuje się przy tym okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
p.p.s.a. art. 64f
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw.
p.p.s.a. art. 151a § § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio do postępowania egzekucyjnego w administracji, o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej.
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 4 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 20 § pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.b. art. 3 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
WINB prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ PINB naruszył art. 7 § 2 u.p.e.a. nie rozważając wystarczająco mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (wykonania zastępczego) zamiast grzywny. • Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było uzasadnione ze względu na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie wyboru najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, co mieści się w granicach zasady dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
WINB naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak rozpoznania zarzutów zażalenia, w tym dotyczących błędnego ustalenia wysokości grzywny i uznania całości obiektu za budynek. • WINB naruszył zakaz reformationis in peius, zobowiązując organ I instancji do pominięcia grzywny na rzecz wykonania zastępczego. • Zarzuty dotyczące zasadności egzekucji, wysokości grzywny i kwalifikacji prawnej obiektu powinny być rozstrzygnięte przez WINB w postępowaniu zażaleniowym.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego • rozstrzygnięcie to zostało wydane w następujących okolicznościach • kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. • przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji było uzasadnione, aby umożliwić mu dokonanie właściwych ustaleń w tym zakresie, co jest zgodne z zasadą dwuinstancyjności.
Skład orzekający
Michał Podsiadło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście środków egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach budowlanych i egzekucyjnych. Podkreślenie zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasadności egzekucji czy wysokości grzywny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowania egzekucyjnego w administracji i rolę sądu w kontroli stosowania przepisów proceduralnych, zwłaszcza zasady minimalnej uciążliwości środków egzekucyjnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.
“Grzywna ponad 450 tys. zł uchylona – sąd wyjaśnia, dlaczego organ egzekucyjny musiał szukać mniej uciążliwych rozwiązań.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.