VII SA/Wa 671/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
ochrona przyrodyobszar chroniony krajobrazuprawo budowlaneroboty ziemnezmiana stosunków wodnychzgłoszenie pracsprzeciwdecyzja środowiskowapostępowanie administracyjneWSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczącą sprzeciwu wobec renowacji palisady, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy sprzeciw wobec planowanych prac renowacyjnych palisady drewnianej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo rzeczywistego charakteru i zakresu prac, co naruszyło przepisy postępowania. Brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego uniemożliwił właściwą ocenę, czy zgłoszone działania podlegają obowiązkowi zgłoszenia i czy naruszają przepisy o ochronie przyrody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie. Organy administracji wniosły sprzeciw wobec zgłoszenia dotyczącego renowacji palisady drewnianej w basenie, argumentując, że prace mogą naruszać zakazy obowiązujące na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu i wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz k.p.a., w tym brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego. Sąd przyznał rację skarżącej, uchylając zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie wskazało, że organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo rzeczywistego charakteru, zakresu, rodzaju, sposobu, miejsca i terminu planowanych działań. Sąd podkreślił, że ocena, czy zgłoszone prace podlegają obowiązkowi zgłoszenia w trybie art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, powinna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. Organy nie wykazały konkretnych naruszeń przepisów, opierając się jedynie na przypuszczeniach i potencjalnych możliwościach naruszenia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję organu I instancji, który nie pozostawił zgłoszenia bez rozpoznania mimo niewykonania przez spółkę wezwań do uzupełnienia braków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest dokładne ustalenie charakteru i zakresu prac przed oceną, czy podlegają one zgłoszeniu lub wymagają decyzji środowiskowej. Organy opierały się na przypuszczeniach, a nie na stwierdzonych naruszeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (31)

Główne

u.o.p. art. 118 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 118 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Zgłoszenia wymaga prowadzenie, na obszarach form ochrony przyrody, działań obejmujących roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe, inne niż wymienione w pkt 1-3.

u.o.p. art. 118 § 7

Ustawa o ochronie przyrody

Regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana, lub prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody.

u.o.p. art. 118 § 8

Ustawa o ochronie przyrody

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań, jeżeli prowadzenie działań może spowodować pogorszenie stanu środowiska, a w szczególności może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, naruszać zakazy w nich obowiązujące, lub znacząco negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, zwierząt lub grzybów, lub ich siedliska.

u.o.p. art. 118 § 8

Ustawa o ochronie przyrody

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań, jeżeli prowadzenie działań może spowodować pogorszenie stanu środowiska, a w szczególności może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, naruszać zakazy w nich obowiązujące, lub znacząco negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, zwierząt lub grzybów, lub ich siedliska.

u.o.p. art. 118 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 118 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Zgłoszenia wymaga prowadzenie, na obszarach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, działań obejmujących roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe, inne niż wymienione w art. 118 ust. 1 pkt 1-3.

u.o.p. art. 118 § 7

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana (pkt 1) lub prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, lub obrębów ochronnych wyznaczonych na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (pkt 2).

u.o.p. art. 118 § 8

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań, jeżeli prowadzenie działań może spowodować pogorszenie stanu środowiska, a w szczególności może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, naruszać zakazy w nich obowiązujące, lub znacząco negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, zwierząt lub grzybów, lub ich siedliska.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p. art. 118a

Ustawa o ochronie przyrody

u.o.p. art. 6 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p. art. 118a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 6 § 1

Zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka.

Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 6 § 1

Zakaz zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, co jest podstawą do uchylenia decyzji. Organy nie wykazały konkretnych naruszeń przepisów dotyczących ochrony przyrody, opierając się na przypuszczeniach. Organ I instancji był niekonsekwentny, nie pozostawiając zgłoszenia bez rozpoznania mimo niewykonania wezwań.

Godne uwagi sformułowania

Organy orzekające w sprawie nie ustaliły dokładnego stanu faktycznego sprawy, przez co dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rację ma skarżący, że w niniejszej sprawie organy obydwu instancji przede wszystkim obowiązane były w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, tj. rzeczywisty charakter prac, zakres, rodzaj, sposób, miejsce i termin przeprowadzenia działań, i dopiero po dokładnym i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego ocenić, czy objęte zgłoszeniem planowane działania polegające na przeprowadzeniu prac polegających na renowacji palisady drewnianej w basenie III Portu Praskiego wpisują się w dyspozycję art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a więc czy w ogóle podlegają zgłoszeniu w trybie wskazanego przepisu. Podstawą sprzeciwu - jak słusznie zauważył skarżący - nie mogą być przypuszczenia, podejrzenia, prawdopodobieństwo, czy domniemania organu co do takich naruszeń. W niniejszej sprawie organy nie stwierdziły żadnych konkretnych naruszeń przepisów przez działania zgłaszane przez skarżącego.

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Nina Beczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących zgłaszania prac mogących wpływać na środowisko, obowiązek dokładnego ustalania stanu faktycznego przez organy administracji, zasady wnoszenia sprzeciwu na podstawie ustawy o ochronie przyrody."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji renowacji palisady w obszarze chronionym i interpretacji przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście robót ziemnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy w postępowaniach administracyjnych dotyczących ochrony środowiska, gdzie organy opierają się na przypuszczeniach, a sąd podkreśla wagę dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

Sąd administracyjny uchyla decyzję: Organy zbyt pochopnie zakazały renowacji palisady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 671/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Nina Beczek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Nina Beczek (spr.), Protokolant ref. staż. Oliwia Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 11 stycznia 2024 r. znak DOA-WSzOP.670.30.2023 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec przeprowadzenia prac budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z 11 stycznia 2024 r. znak DOA-WSzOP.670.30.2023 utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 20 lipca 2023 r. znak WPN-II.670.228.2021.AK.6, którą wobec zgłoszenia z 18 października 2021 r. dotyczącego działań obejmujących "Renowację palisady drewnianej w basenie [...]" na dz. nr ew. [...] obr. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy wniesiono sprzeciw wobec przeprowadzenia prac polegających na renowacji palisady drewnianej w basenie [...] oraz nałożono obowiązek uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań na podstawie art. 118a ustawy o ochronie przyrody.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Pismem z 18 października 2021 r. P. sp. z o.o. dokonała zgłoszenia w trybie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej powoływanej jako "uoop") planowanych działań polegających na wykonaniu prac remontowych i renowacyjnych dotyczących palisady na dz. nr [...] obr. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wniósł sprzeciw z uwagi na fakt, że zgłoszenie dotyczyło działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a decyzja ta nie została wydana. Od przedmiotowej decyzji inwestor wniósł odwołanie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z 20 marca 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję i w całości przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia zgłoszenia o braki formalne i merytoryczne, w tym ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. rzeczywistego charakteru prac i zakresu planowanych działań oraz wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
W związku z powyższym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie pismem z 19 maja 2023 r. wezwał inwestora do wskazania:
1. dokładnej lokalizacji planowanych działań ze wskazaniem terenu inwestycji na załączniku graficznym;
2. rodzaju planowanych działań, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki prac dotyczących palisady drewnianej, wybudowanej blisko 90 lat temu, obiektu w stanie złym i stwarzającym zagrożenie dla ludzi i mienia oraz niepozwalającym na ponowne wykorzystanie istniejących elementów konstrukcyjnych. Dodatkowo wniósł o przedstawienie rzeczywistego charakteru prac przewidzianych do realizacji (ponowne rozważenie charakteru prac pod kątem remontu oraz ewentualnie odbudowy urządzenia wodnego - opaski brzegowej stanowiącego budowlę regulacyjną) oraz o jednoznaczne wskazanie, czy planowane prace dotyczą remontu lub konserwacji czy też odbudowy, z przywołaniem przepisów prawa, jak również technicznych parametrów potwierdzających wskazany rodzaj inwestycji;
3. zakresu przewidzianych prac, w tym planowanej wycinki drzew (w szczególności: ilość, gatunek, parametry drzew, termin wycinki, informacje dotyczące występowania gatunków chronionych - czy drzewa przewidziane do wycinki stanowią siedlisko występowania gatunków chronionych, tj. czy są tam gniazda, dziuple, budki, próchnowiska) oraz prac dotyczących wykonania ścieżek spacerowych;
4. sposobu prowadzenia działań w tym wskazania sposobu prowadzenia prac (m.in. ilość etapów prac, długość poszczególnych etapów oraz ich zakres, rodzaj używanego sprzętu budowlanego, wyszczególnienie prac przewidzianych do realizacji w wodzie i na lądzie);
5. dokładnego terminu prowadzenia działań (planowanego rozpoczęcia, zakończenia, długości prowadzenia prac, informacji czy prace będą prowadzone w sposób ciągły czy też z przerwami - etapowo, wskazania terminów prac oddzielnie dla poszczególnych działań).
Organ I instancji wezwał również do wskazania konkretnego punktu art. 118 ust. 1 uoop mającego stanowić podstawę zgłoszenia prac.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 30 czerwca 2023 r. wnioskodawca przedłożył pismo z wyjaśnieniami. Jednakże w ocenie organu I instancji nadesłane wyjaśnienia nie czynią zadość zakresowi wezwania.
Organ ustalił, że przedmiotowa działka zlokalizowana jest w granicach strefy zwykłej W. Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązują przepisy rozporządzenia Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Nr 42, poz. 870, z późn. zm.). Granica działki oddalona jest o ok. 20 m od obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. PLB140004 oraz korytarza ekologicznego o znaczeniu ponadlokalnym (Dolina Środkowej W. GKPnC-lOA). Zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami inwestora "planowane działania stanowić będą wyłącznie remont budowli regulacyjnej jaką jest opaska brzegowa, której elementem konstrukcyjnym jest istniejąca palisada drewniana, wykonana w latach 30-tych XX wieku. Podkreślić też trzeba, iż rzeczona opaska brzegowa zachowała się w stanie obejmującym dotychczasowe - jej pierwotne elementy. Będą one wymagały jedynie miejscowego uzupełnienia.". W innym fragmencie wyjaśnień inwestor wskazuje, że: "W zakres planowanej inwestycji wchodzi: remont istniejącego ubezpieczenia brzegu wykonanego w latach 30-tych XX wieku - opaski drewnianej, niestanowiący bieżącej konserwacji, przy użyciu istniejących elementów konstrukcyjnych lub innych dopuszczonych do stosowania w środowisku naturalnym tj. drewna sosnowego i kamienia naturalnego. (...). Prace przy realizacji inwestycji będą realizowane przy użyciu niewielkiego sprzętu budowlanego lądowego takiego jak koparka, wibromłot, ładowarka. Inwestycja nie będzie wpływać na środowisko (m. in. prace związane z pogrążeniem palisady planuje się realizować poza sezonem lęgowym ptaków, zaś prace związane z zagospodarowaniem terenu w terminie umożliwiającym porost roślin).". W ocenie organu powyższe w części wydaje się stać w sprzeczności z informacjami przedstawionymi w zgłoszeniu z 18 października 2021 r., zgodnie z którymi: "Stan techniczny istniejącego około 90 lat obiektu jest zły, niebezpieczny dla ludzi i ich mienia, oraz nie pozwala na ponowne wykorzystanie istniejących elementów konstrukcyjnych. W rezultacie przedsięwzięcie będzie polegało na wykonaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, z zastosowaniem wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.".
Mając powyższe na względzie, organ stwierdził, że złożone przez inwestora wyjaśnienia w dalszym ciągu nie obrazują jaki jest rzeczywisty charakter oraz zakres prac przewidzianych do realizacji, w tym czy planowane działania można zaliczyć do prac remontowych czy też polegających na odbudowie obiektu. Względem informacji przedstawionych w zgłoszeniu z 18 października 2021 r. wnioskodawca przedstawił dwie, odmienne oceny stanu technicznego istniejącej palisady (lub jej pozostałości), jednocześnie w żaden sposób nie uprawdopodabniając z czego wynika nowa ocena stanu technicznego obiektu wskazująca na możliwość wykorzystania istniejących elementów konstrukcyjnych. Zgodnie bowiem z pierwotnymi danymi, opaska brzegowa wybudowana blisko 90 lat temu, była zdewastowana i znajdowała się w stanie stwarzającym zagrożenie dla ludzi i mienia. Planowane zatem początkowo działania obejmowały odtworzenie stanu pierwotnego z zastosowaniem wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym przy czym organ wyjaśnił, że za remont lub konserwację stanowiących własność właściciela wód zabezpieczeń w obrębie urządzeń wodnych oraz budowli regulacyjnych, nie można uznać działań prowadzonych wobec budowli zupełnie lub prawie zupełnie zniszczonych, niepełniących obecnie swojej funkcji, gdyż w tym przypadku jest to odbudowa. Z tego względu wniesione wyjaśnienia organ uznał za niewystarczające, przedstawione w sposób pobieżny i ogólnikowy. Mając na względzie cel prac, tj. remont lub odbudowę opaski brzegowej, organ nie podziela opinii inwestora w zakresie braku zastosowania w sprawie art. 118 uoop. W ocenie organu, opisany stan techniczny obiektu nie pozwala na pełnienie przez przedmiotowe urządzenie założonej pierwotnie funkcji zabezpieczenia brzegu. Funkcjonalność, jak również spełnianie zadań nowej palisady-opaski brzegowej stanowiącej budowlę regulacyjną nie będzie tożsame z jej aktualną funkcjonalnością (zły stan techniczny uniemożliwia właściwe funkcjonowanie), a co za tym idzie stosunki wodne analizowanego terenu po powstaniu nowej palisady mogą ulec zmianie. Jednocześnie zarówno w trakcie prowadzenia prac, jak również funkcjonowania mogą nastąpić zmiany stosunków wodnych. Zdaniem organu nie może wykluczyć, że planowane działania naruszą zakazy obowiązujące w W. Obszarze Chronionego Krajobrazu, m.in. zakaz: zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką (§ 6 ust. 1 pkt 1) oraz zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka (§ 6 ust. 1 pkt 6). Zgodnie z art. 118 ust. 8 pkt 2 uoop regionalny dyrektor ochrony środowiska może nałożyć obowiązek uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań, jeżeli prowadzenie działań może spowodować pogorszenie stanu środowiska, a w szczególności może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, naruszać zakazy w nich obowiązujące, lub znacząco negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, zwierząt lub grzybów, lub ich siedliska. W związku z powyższym w celu precyzyjnego ustalenia miejsca, terminu, rodzaju, zakresu oraz sposobu przeprowadzenia działań, w terenach cennych przyrodniczo, należało zdaniem organu I instancji wnieść sprzeciw wraz z obowiązkiem uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań ustalonych w trybie art. 118a uoop. Powyższe warunki mają zabezpieczyć środowisko przyrodnicze przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji oraz zagwarantować zgodność planowanych działań z ograniczeniami obowiązującymi na terenie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Odwołanie od powyższej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie wniósł P. sp. z o.o. z siedzibą w W.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że w pierwszej kolejności należało ustalić, czy planowane działania wymagają zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 uop, a więc ustalić charakter i lokalizację tych działań, w drugiej kolejności, czy działania nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, następnie czy działania mogą naruszać przepisy dotyczące form ochrony przyrody i ewentualnie czy istnieją przesłanki do stwierdzenia, że na podstawie szerszych materiałów będzie możliwe określenie warunków, które umożliwią realizację prac. Po analizie materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności pism inwestora: z 24 maja 2021 r., w którym przedstawiono konstrukcję ubezpieczenia brzegu, z dokumentacją fotograficzną remontowanego urządzenia, i wyjaśnieniem inwestora, organ odwoławczy stwierdził, że planowane prace stanowią działania obejmujące roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe i zgodnie z art. 118 ust. 1 pkt 4, podlegają obowiązkowi zgłoszenia. W ocenie organu, w zakres planowanej inwestycji wchodzi remont istniejącego ubezpieczenia brzegu wykonanego w latach 30-tych XX wieku. Tym samym należy uznać, że inwestycja dotyczy remontu opaski brzegowej, tj. konstrukcji wykorzystywanej do umocnienia brzegu czyli wzmocnienia struktury brzegowej (utrzymania stabilności brzegów) w celu zapobieżenia erozji, wymywania materiału, osuwaniu się ziemi lub uszkodzeniom spowodowanym działaniem wody. Powyższe oznacza, że obiekt ten służy niewątpliwie do regulacji i kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, a prace ziemne w jego obrębie mogą powodować zmianę warunków wodnoglebowych. Organ wskazał, że z analizy danych kartograficznych i fotogrametrycznych wynika, że rejon palisady w pierwszym okresie po jej budowie - co najmniej do 1945 r. - był terenem pozbawionym roślinności, w latach siedemdziesiątych były tu pojedyncze drzewa, natomiast obecnie teren ten jest porośnięty roślinnością wysoką (zadrzewienia i zakrzaczenia). Kwestia ta ma więc niewątpliwie znaczenie przy ustalaniu oddziaływania na warunki przyrodnicze i wodnoglebowe terenu objętego inwestycją. Prace remontowe będą prowadziły do uszczelnienia aktualnie istniejącej palisady i zmiany warunków infiltracji wód powierzchniowych, zatem do zmiany uwodnienia profilu glebowego.
Organ odwoławczy przychylił się do ustaleń organu I instancji w zakresie rozbieżności wyjaśnień inwestora co do stanu technicznego remontowanego obiektu jednakże, w ocenie organu pozostaje to bez znaczenia dla kwalifikacji planowanej inwestycji na kwalifikację działań wymagających zgłoszenia w trybie art. 118 uoop.
Biorąc pod uwagę charakter i lokalizację inwestycji w granicach W. Obszaru Chronionego Krajobrazu, organ odwoławczy stwierdził, że jej realizacja może naruszać zakazy obowiązujące na terenie strefy zwykłej WOChK, zwłaszcza dotyczące zmiany stosunków wodnych i stać w sprzeczności z przepisami W. Obszaru Chronionego Krajobrazu, w szczególności z zakazem dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka (§ 6 ust. 1 pkt 6) oraz zakazem zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką (§ 6 ust. 1 pkt 1). Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego, odpowiednio dobrane środki minimalizujące wpływ na środowisko przyrodnicze WOChK, określone w toku postępowania w trybie art. 118a, mogą pozwolić na realizację inwestycji. Zatem, w ocenie organu, zasadne jest nałożenie obowiązku uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań.
Skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniósł P. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności:
a. art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, także w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia dotyczącego planowanych działań polegających na "Renowacji palisady drewnianej w basenie [...]", w sytuacji gdy zgłoszone działania nie są objęte dyspozycją art. 118 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, postępowanie administracyjne w związku z tym jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa,
b. art. 118 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody poprzez wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia dotyczącego planowanych działań polegających na "Renowacji palisady drewnianej w basenie [...]", w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z dwóch podstaw wniesienia sprzeciwu, przewidzianych w art. 118 ust. 7 ustawy,
c. przepisów art. 118 ust. 8 pkt 2 ustawy, poprzez nałożenie obowiązku uzyskania decyzji o warunkach prowadzenia działań na podstawie art. 118a tej ustawy, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zachodziła podstawa nałożenia takiego obowiązku, przewidziana w art. 118 ust. 8 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody;
2. przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez niewyjaśnienie przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy mającego dla jej prawidłowego załatwienia podstawowe znaczenie, dowolność w zakresie oceny materiału dowodowego i formułowaniu wniosków końcowych, niedopełnienie wymogów w zakresie uzasadnienia skarżonej decyzji, jak również utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji, pomimo że była ona dotknięta poważnymi wadami prawnymi, które powinny skutkować jej uchyleniem.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd tego wniosku skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy orzekające w sprawie nie ustaliły dokładnego stanu faktycznego sprawy, przez co dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rację ma skarżący, że w niniejszej sprawie organy obydwu instancji przede wszystkim obowiązane były w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, tj. rzeczywisty charakter prac, zakres, rodzaj, sposób, miejsce i termin przeprowadzenia działań, i dopiero po dokładnym i wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego ocenić, czy objęte zgłoszeniem planowane działania polegające na przeprowadzeniu prac polegających na renowacji palisady drewnianej w basenie III Portu Praskiego wpisują się w dyspozycję art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a więc czy w ogóle podlegają zgłoszeniu w trybie wskazanego przepisu. Bez wcześniejszego ustalenia jaki jest rzeczywisty stan faktyczny sprawy mający dla jej prawidłowego załatwienia podstawowe znaczenie, organ nie rozstrzygnie prawidłowo sprawy. Ocena zgłoszenia i zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego oraz rozstrzygnięcie powinno być oparte na konkretnych uwarunkowaniach stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim charakterze, specyfice i zakresie zgłaszanego działania i innych konkretnych uwarunkowaniach sprawy, jak np. specyfice terenowej. Zatem kluczowym jest, aby zgłoszenie zawierało niezbędne informacje konieczne dla podjęcia decyzji.
Zgodnie z art. 118 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wymaga prowadzenie, na obszarach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, działań obejmujących roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe, inne niż wymienione w art. 118 ust. 1 pkt 1-3. Z kolei przepis art. 118 ust. 7 powołanej ustawy stanowi, że regionalny dyrektor ochrony środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy działań objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ta decyzja nie została wydana (pkt 1) lub prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9, lub obrębów ochronnych wyznaczonych na podstawie ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (pkt 2). Norma z art. 118 ust. 7 ustawy przewiduje zatem dwie odrębne przesłanki wniesienia sprzeciwu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Organ może wnieść sprzeciw wyłącznie w sytuacji, gdy: 1) działania są objęte obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, 2) prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody lub obrębów ochronnych. Tymczasem przedstawione przez organ I instancji przypuszczenie, że "Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie nie może wykluczyć, że planowane działania naruszą zakazy obowiązujące w W. Obszarze Chronionego Krajobrazu, m.in. zakaz: zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką (§ 6 ust. 1 pkt 1) oraz zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka (§ 6 ust. 1 pkt 6).", jak również hipotetyczne założenie organu odwoławczego, że "realizacja przedmiotowej inwestycji może naruszać zakazy obowiązujące na terenie strefy zwykłej WOChK, w szczególności zmiany stosunków wodnych", nie jest wystarczające do wniesienia sprzeciwu. Organ musi wykazać, że renowacja palisady zmienia warunki wodne lub wodno-glebowe oraz że narusza wyżej powołane przepisy § 6 ust. 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu. W efekcie słuszne jest stanowisko skarżącego, że ocena organów co do możliwości wpływu renowacji palisady na stosunki wodno-glebowe, jest przedwczesna do wykazania, że zgłaszane przez Spółkę działania są objęte dyspozycją art. 118 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Organy również nie wykazały w jakikolwiek sposób, że prowadzenie działań objętych zgłoszeniem narusza przepisy dotyczące form ochrony przyrody, o jakich mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 i 7-9 ustawy o ochronie przyrody lub obrębów ochronnych, lub spowoduje pogorszenie stanu środowiska, a w szczególności może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów chronionych, naruszać zakazy w nich obowiązujące, lub znacząco negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze, chronione gatunki roślin, zwierząt lub grzybów, lub ich siedliska. Podstawą zgłoszenia sprzeciwu może być wyłącznie stwierdzone przez organ naruszenie określonych przepisów przez zgłaszane działania. Podstawą sprzeciwu - jak słusznie zauważył skarżący - nie mogą być przypuszczenia, podejrzenia, prawdopodobieństwo, czy domniemania organu co do takich naruszeń. W niniejszej sprawie organy nie stwierdziły żadnych konkretnych naruszeń przepisów przez działania zgłaszane przez skarżącego. Organ I instancji tylko przypuszcza, "nie może wykluczyć", że takie naruszenia mogą nastąpić, nie wskazuje jednak żadnych konkretnych przepisów, których naruszenia "nie wyklucza". Organ odwoławczy również nie stwierdził naruszenia przez zgłaszane działania Spółki konkretnego przepisu dotyczącego form ochrony przyrody, a uznając, że zachodzą podstawy do zgłoszenia sprzeciwu, swoje stanowisko uzasadnił stwierdzeniem: "Biorąc pod uwagę charakter i lokalizację inwestycji, należy stwierdzić, że jej realizacja może stać w sprzeczności z przepisami WOChK.". Organ wskazał więc jedynie na potencjalną możliwość takiego naruszenia. Tymczasem potencjalna możliwość naruszenia przepisów dotyczących form ochrony przyrody jest niewystarczająca. To naruszenie organ musi wykazać.
Ponadto zwrócić trzeba uwagę, że organ I instancji jest niekonsekwentny w swoim działaniu. Zauważyć bowiem należy, że pismami z 15 listopada 2021 r. i 19 maja 2023 r. wezwał inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pouczając inwestora, że nieuzupełnienie braków w wyznaczonym terminie będzie skutkować pozostawieniem podania bez rozpoznania. Tymczasem, mimo że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy w swoich rozstrzygnięciach wprost stwierdzają, że: "nadesłane przez Inwestora wyjaśnienia nie czynią zadość zakresowi wezwania"; "względem informacji przedstawionych w zgłoszeniu wnioskodawca przedstawił dwie, odmienne oceny stanu technicznego istniejącej palisady (lub jej pozostałości), jednocześnie w żaden sposób nie uprawdopodabniając z czego wynika nowa ocena stanu technicznego obiektu wskazująca na możliwość wykorzystania istniejących elementów konstrukcyjnych oraz że "Inwestor uzupełnił tylko część braków", "z tego względu wyjaśnienia wniesione w dniu 30 czerwca 2023 r. należy uznać za niewystarczające, przedstawione w sposób pobieżny i ogólnikowy.", to organ I instancji jednak nie pozostawił zgłoszenia bez rozpoznania, lecz wydał decyzję mimo niewykonania przez Spółkę wezwań, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Spółka miała prawo oczekiwać, że w przypadku gdy organ uzna, że nie zostały dopełnione wszystkie wymogi wynikające z wezwania, to zgodnie z pouczeniem jej zgłoszenie zostanie pozostawione bez rozpoznania.
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje naruszają przepisy postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, co spowodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji organu I i II instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które obejmują kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł i wysokość kosztów zastępstwa prawnego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, ustalonych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) w kwocie 480 zł oraz kwotę 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy orzekające w sprawie uwzględnią wyrażoną wyżej ocenę prawną wiążącą je na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI