VII SA/WA 537/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiającą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce położonej w granicach Parku Krajobrazowego. RDOŚ odmówił uzgodnienia, ponieważ działka inwestycyjna znajdowała się na terenie objętym rozporządzeniem zakazującym likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, a planowana inwestycja wiązałaby się z wycinką drzewostanu. Skarżący argumentował, że roślinność na działce nie stanowiła zadrzewień śródpolnych, a wycinka była dokonana w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego. GDOŚ utrzymał odmowę, wskazując, że działka jest w całości zadrzewiona i pokryta krzakami, stanowiąc fragment lasu, a planowana inwestycja stanowi wylesienie, które jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i jest zakazane na terenie parku krajobrazowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że oznaczenie gruntu w ewidencji nie przesądza o zastosowaniu zakazów ochrony przyrody, a stan faktyczny – pokrycie terenu roślinnością leśną – jest decydujący. Sąd uznał, że planowana inwestycja, w tym dokonana wycinka, narusza zakaz wylesiania na obszarze chronionym, a projekt decyzji o warunkach zabudowy był niespójny z załącznikiem graficznym. Sąd przypomniał również, że prawo własności nie jest bezwzględne i może być ograniczone w celu ochrony przyrody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście planowania przestrzennego, znaczenie stanu faktycznego nad danymi ewidencyjnymi, zakazy obowiązujące w parkach krajobrazowych, definicja wylesienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji w parku krajobrazowym i interpretacji przepisów o ochronie przyrody.
Zagadnienia prawne (3)
Czy planowana inwestycja polegająca na budowie budynków mieszkalnych na działce w parku krajobrazowym, która wiąże się z wycinką drzewostanu, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko i czy podlega zakazom obowiązującym na tym terenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, planowana inwestycja stanowi wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarze objętym formą ochrony przyrody, co jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i podlega zakazom obowiązującym w parku krajobrazowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że teren inwestycji pokryty jest roślinnością leśną, a planowana wycinka drzew stanowi wylesienie, które jest zakazane na terenie parku krajobrazowego zgodnie z rozporządzeniem Wojewody i rozporządzeniem środowiskowym. Dane z ewidencji gruntów nie są decydujące w kontekście ochrony przyrody.
Czy definicja zadrzewień śródpolnych i możliwość ich wycinki w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego ma zastosowanie w sytuacji, gdy celem inwestycji jest budowa budynków mieszkalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wycinka drzewostanu w celu budowy budynków mieszkalnych nie jest równoznaczna z przywróceniem gruntów do użytkowania rolniczego i nie usprawiedliwia naruszenia zakazów obowiązujących w parku krajobrazowym.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wycinka dokonana przez inwestora nie miała na celu przywrócenia użytkowania rolniczego, lecz zmianę sposobu użytkowania terenu na mieszkaniowy, co narusza zakazy ochrony przyrody.
Czy zapisy ewidencji gruntów i budynków dotyczące użytkowania terenu są rozstrzygające dla oceny zgodności inwestycji z przepisami o ochronie przyrody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dane z ewidencji gruntów mają charakter deklaratoryjny i nie przesądzają o zastosowaniu zakazów wynikających z przepisów prawa ochrony przyrody, które chronią istniejący stan walorów przyrodniczych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów o ochronie przyrody musi uwzględniać cel ich ustanowienia i chronić istniejący stan przyrodniczy, a nie tylko dane ewidencyjne.
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 88 lit. c
Określa, że zmiana lasu lub innego gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytego roślinnością leśną na użytek rolny lub wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania na obszarach objętych formami ochrony przyrody, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego art. 3 § ust. 1 pkt 3
Zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, z wyłączeniem przypadków ochrony przeciwpowodziowej, bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy urządzeń wodnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.z.p. art. 53 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 17 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 5 § pkt 27
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Definicja zadrzewienia, która nie jest bezpośrednio stosowana do ustalenia, co należy rozumieć przez zadrzewienie śródpolne.
u.o.p. art. 127
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.ś.o.
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
p.g.k. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana inwestycja wiąże się z wylesieniem i narusza zakazy obowiązujące na terenie parku krajobrazowego. • Dane z ewidencji gruntów nie są decydujące dla oceny zgodności z przepisami o ochronie przyrody. • Wycinka drzew nie była dokonana w celu przywrócenia użytkowania rolniczego, lecz zmiany sposobu użytkowania terenu na mieszkaniowy. • Projekt decyzji o warunkach zabudowy był niespójny z załącznikiem graficznym.
Odrzucone argumenty
Roślinność na działce nie stanowiła zadrzewień śródpolnych. • Wycinka drzew była dokonana w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. • Obowiązujące przepisy zezwalają na usuwanie drzew bez zezwolenia w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego. • Zapisy ewidencji gruntów są rozstrzygające dla oceny sytuacji.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie zadrzewień śródpolnych nie jest zdefiniowane w obowiązujących przepisach prawa • roślinność, która porastała działkę trudno uznać za zadrzewienia śródpolne • Wójt powinien mieć świadomość przepisów na temat procedury zgłaszania wycinki • Krzaki, które zostały wycięte nie miały pni grubszych w obwodzie na stosownej wysokości niż 50 cm • obowiązujące przepisy zezwalają na usuwanie drzew bez zezwolenia (...) w sytuacji, gdy wycinka ma być dokonana celem przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego • pojęcie 'wylesienia' należy interpretować z uwzględnieniem jego potocznego znaczenia, jako procesu zmniejszania udziału terenów zadrzewionych • nie ma zakazu realizacji inwestycji na terenach chronionych, choć oczywiste, że powinny one być wykonywane z poszanowaniem zasobów środowiska • ochrona przyrody ma za przedmiot służącą całemu społeczeństwu przyrodę. Ochrona własności ma za przedmiot ochronę indywidualnych praw podmiotowych, przy czym zasada ochrony prawa własności nie ma charakteru bezwzględnego
Skład orzekający
Wojciech Rowiński
przewodniczący
Tomasz Janeczko
członek
Aneta Żak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście planowania przestrzennego, znaczenie stanu faktycznego nad danymi ewidencyjnymi, zakazy obowiązujące w parkach krajobrazowych, definicja wylesienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji w parku krajobrazowym i interpretacji przepisów o ochronie przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a ochroną środowiska, a także złożoność przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego na terenach chronionych.
“Budowa domu w parku krajobrazowym – czy wycinka drzew zawsze jest zakazana?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.