VII SA/Wa 360/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi J. K. była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z grudnia 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z marca 2019 r. PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie części inwestycji budowlanej (dwa budynki mieszkalne jednorodzinne B i F oraz droga dojazdowa). Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB, zarzucając jej wadę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), ponieważ inwestor miał podnieść poziom gruntu niezgodnie z projektem i warunkami zabudowy, co skutkowało zalewaniem jej działki. WINB i GINB odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja PINB była zgodna z prawem. GINB szczegółowo analizował, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po spełnieniu wymogów formalnych i przeprowadzeniu kontroli, a zarzuty dotyczące podniesienia gruntu i zmiany kierunku odpływu wód opadowych nie stanowiły podstaw do stwierdzenia nieważności, gdyż były one albo nieistotnymi odstępstwami, albo dotyczyły kwestii rozstrzygniętych w decyzjach o pozwoleniu na budowę lub projektach zamiennych. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że ocena legalności decyzji w trybie nadzwyczajnym dotyczy stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania. Stwierdził, że decyzja PINB nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, a inwestycja została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, co potwierdziła obowiązkowa kontrola. Sąd uznał również, że skarżąca miała przymiot strony w postępowaniu, ze względu na wcześniejsze postępowanie naprawcze dotyczące zagospodarowania terenu, które mogło wpływać na jej interes prawny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a także zasady przyznawania przymiotu strony w postępowaniach budowlanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia poziomu gruntu i związanych z tym kwestii odprowadzania wód opadowych w kontekście Prawa budowlanego i k.p.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany i po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, może być stwierdzona jako nieważna z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, polegającego na podniesieniu poziomu gruntu niezgodnie z pierwotnymi założeniami lub warunkami zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie może być stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, po spełnieniu wymogów formalnych i pozytywnym wyniku kontroli, a zarzuty dotyczą kwestii rozstrzygniętych w decyzjach o pozwoleniu na budowę lub projektach zamiennych, lub stanowią nieistotne odstępstwa od projektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana prawidłowo, ponieważ inwestor przedłożył wymagane dokumenty, przeprowadzono obowiązkową kontrolę, która nie wykazała istotnych odstępstw od projektu budowlanego, a zarzuty skarżącej dotyczyły kwestii rozstrzygniętych we wcześniejszych decyzjach lub stanowiły nieistotne odstępstwa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności z prawem, a nie błędnej interpretacji.
Czy skarżący, właściciel sąsiedniej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ogranicza krąg stron do inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący może mieć przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jeśli w stosunku do inwestycji toczyło się postępowanie naprawcze lub gdy istnieją szczególne okoliczności wskazujące na naruszenie jego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ze względu na wcześniejsze postępowanie naprawcze dotyczące zagospodarowania terenu, które mogło wpływać na interes prawny skarżącej jako właścicielki sąsiedniej działki, należało odstąpić od ścisłego stosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego i przyznać jej przymiot strony na zasadach ogólnych (art. 28 k.p.a.).
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr.bud. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 55 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy następuje wyraźne i niebudzące wątpliwości naruszenie przepisu prawa, wywołujące ciężkie skutki w sferze stosunków materialno-prawnych. Nie chodzi o błędy w wykładni, lecz o niedopuszczalne przekroczenie prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
pr.bud. art. 57 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 57 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 59a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 59 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 59 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 36a § ust. 5 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pr.bud. art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ograniczenie kręgu stron do inwestora nie dotyczy sytuacji, gdy uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest efektem legalizacji samowoli budowlanej lub odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, ani gdy występują szczególne okoliczności naruszające interes prawny innego podmiotu.
pr.wod. art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozp. war. techn. art. 29
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. war. techn. art. 44
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana zgodnie z prawem, po spełnieniu wymogów formalnych i pozytywnym wyniku kontroli. • Zarzuty dotyczące podniesienia poziomu gruntu i zmiany kierunku odpływu wód opadowych nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, a były albo nieistotnymi odstępstwami, albo dotyczyły kwestii rozstrzygniętych w decyzjach o pozwoleniu na budowę lub projektach zamiennych. • Skarżąca miała przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym ze względu na wcześniejsze postępowanie naprawcze dotyczące zagospodarowania terenu.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z powodu podniesienia poziomu gruntu niezgodnie z projektem i warunkami zabudowy, co skutkowało zalewaniem nieruchomości skarżącej. • Organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7, 77, 80) poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów. • Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie powinna być zgodna z warunkami zabudowy, a zmiana poziomu gruntu stanowi istotne odstępstwo od projektu budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy następuje wyraźne i niebudzące żadnych wątpliwości interpretacyjnych naruszenie przepisu prawa materialnego lub procesowego. Dodatkowo, nie może to być zwykłe, lecz kwalifikowane naruszenie, wywołujące ciężkie skutki w sferze stosunków materialno-prawnych. • Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. • Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. • W ramach postępowania o pozwolenie na użytkowanie organy nie dokonują oceny ustaleń wcześniejszych decyzji (takich jak pozwolenie na budowę czy ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu), lecz są tymi decyzjami związane. • Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że winna mieć ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów, a szersza wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy trybem instancyjnej kontroli decyzji a trybami nadzwyczajnymi.
Skład orzekający
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Granatowska
członek
Andrzej Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a także zasady przyznawania przymiotu strony w postępowaniach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia poziomu gruntu i związanych z tym kwestii odprowadzania wód opadowych w kontekście Prawa budowlanego i k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu sąsiedzkiego związanego z inwestycją budowlaną i interpretacją przepisów Prawa budowlanego, w szczególności pojęcia rażącego naruszenia prawa. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Nieważność pozwolenia na budowę? Kiedy podniesienie gruntu i zalewanie sąsiada to za mało, by unieważnić decyzję.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.