VII SA/Wa 2400/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki C. P. sp. z o.o. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy karę pieniężną nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kara została wymierzona za przystąpienie do użytkowania budynku produkcyjnego – suszarni elementów drewnianych z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, tj. przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Spółka kwestionowała ustalenia faktyczne i zarzucała naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad postępowania dowodowego i zasady dwuinstancyjności. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności potwierdził, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 13 lutego 2020 r., ze względu na wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przed wejściem w życie tej nowelizacji. Sąd uznał, że obiekt suszarni elementów drewnianych wymagał uzyskania pozwolenia na użytkowanie zgodnie z art. 55 Prawa budowlanego. Kluczowym elementem sporu było ustalenie, czy doszło do "przystąpienia do użytkowania" obiektu. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym protokoły z kontroli z września i listopada 2021 r. oraz próby kontroli w lutym i marcu 2022 r., stwierdził, że uruchomiony piec, obecność trocin i proces suszenia palet jednoznacznie potwierdzają rozpoczęcie użytkowania obiektu przed uzyskaniem stosownej decyzji. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego, wskazując, że czynności kontrolne nie są tożsame z oględzinami i nie zawsze wymagają obecności inwestora, zwłaszcza gdy ten utrudnia dostęp. Sąd podkreślił, że nałożenie kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest obowiązkiem organu, a nie jego uprawnieniem, i ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Kara została obliczona prawidłowo. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych, stosowania przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji, a także procedury kontroli przez organy nadzoru budowlanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów w konkretnym kontekście czasowym (przed nowelizacją).
Zagadnienia prawne (2)
Czy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w sytuacji gdy pozwolenie na budowę zostało wydane przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r., uzasadnia nałożenie kary pieniężnej zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nawet jeśli pozwolenie na budowę zostało wydane przed nowelizacją, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Przepisy dotyczące kar mają zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji, a stwierdzenie faktu nielegalnego użytkowania jest obowiązkiem organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r., ponieważ pozwolenie na budowę zostało wydane wcześniej. Dowody zebrane przez organy nadzoru budowlanego (protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie potwierdziły rozpoczęcie użytkowania budynku suszarni elementów drewnianych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sąd podkreślił, że nałożenie kary z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest obowiązkiem organu i ma charakter obiektywny.
Czy czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego, przeprowadzane w obecności świadka lub pod nieobecność inwestora, który utrudnia dostęp, są wadliwe i wpływają na ważność ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynności kontrolne przeprowadzane pod nieobecność inwestora, który utrudnia dostęp, lub w obecności świadka, nie są wadliwe, jeśli organ podjął próby zawiadomienia i nie można przypisać mu zaniedbania. Przepisy te nie są tożsame z oględzinami i nie zawsze wymagają zawiadomienia o terminie.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy art. 81a ust. 2 i 3 Prawa budowlanego dotyczące obecności inwestora lub świadka podczas kontroli mają charakter proceduralny, ale nie mogą być wykładane w oderwaniu od innych przepisów. Organom nadzoru budowlanego przyznano prawo wstępu do obiektu, a jednocześnie zagwarantowano ochronę praw właścicielskich. Jeśli inwestor mimo zawiadomienia nie korzysta z możliwości obecności, kontrola przeprowadzona bez jego udziału nie stanowi naruszenia prawa mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 57 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 81a § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 81a § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 59f § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 27 § 1 pkt 2
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Prawa budowlanego dotyczące kar za nielegalne użytkowanie mają zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r., gdyż pozwolenie na budowę zostało wydane wcześniej. • Dowody (protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie potwierdzają przystąpienie do użytkowania budynku suszarni przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. • Czynności kontrolne organów nadzoru budowlanego, nawet przeprowadzone pod nieobecność inwestora utrudniającego dostęp, są prawidłowe i stanowią podstawę do ustaleń faktycznych. • Nałożenie kary pieniężnej z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest obowiązkiem organu, a nie jego uprawnieniem, i ma charakter obiektywny.
Odrzucone argumenty
Pobieżne i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy. • Błędne ustalenie stanu faktycznego, które nie daje podstaw do przyjęcia, że przystąpiono do użytkowania. • Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego bez uwzględnienia zastrzeżeń inwestora. • Przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób budzący brak zaufania i dokonanie dowolnej, wybiórczej oceny materiału dowodowego. • Zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia merytorycznego, uzupełniającego postępowania dowodowego. • Brak rzeczywistego rozpoznania sprawy przez organ II instancji i zaniechanie podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. • Uniemożliwienie udziału strony we wszystkich czynnościach dowodowych i wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń. • Niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 p.b. co do wystąpienia przesłanki uprawniającej do nałożenia kary. • Przeprowadzenie kontroli pod nieobecność inwestora lub osób wskazanych w art. 81a ust. 2 p.b., bez poinformowania kontrolowanego i bez oczekiwania na inwestora.
Godne uwagi sformułowania
Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy więc rozumieć jako rozpoczęcie korzystania, używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w pozwoleniu na budowę. • Przystąpić do użytkowania można tylko raz, późniejszy stan faktyczny w zakresie użytkowania należy ocenić już jako trwające użytkowanie. • Działanie pieca w budynku suszarni (...) przeczy (...) twierdzeniom skarżącej, że nie użytkowała budynku (...) a jedynie przeprowadzała testowe uruchomienie pieca. • Przepisy art. 81a ust. 2 i 3 Prawa budowlanego są przepisami szczególnymi wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. • Dyspozycja art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego zawiera nie tyle uprawnienie organu nadzoru budowlanego do nałożenia kary, co obowiązek podjęcia takiego właśnie rozstrzygnięcia. • Jest to bowiem niezależna od stopnia zawinienia kara administracyjna nakładana w każdym przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sędzia
Anna Pośpiech-Kłak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych, stosowania przepisów w brzmieniu sprzed nowelizacji, a także procedury kontroli przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów w konkretnym kontekście czasowym (przed nowelizacją).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w budownictwie – kar za użytkowanie obiektu bez pozwolenia. Choć nie zawiera przełomowych kwestii prawnych, jest istotna praktycznie dla inwestorów i prawników z branży budowlanej.
“Kara za suszarnię: Kiedy można zacząć używać budynku po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a kiedy grozi za to grzywna?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.